Miền Bắc rét đột ngột, gia tăng số người bị méo miệng

Tại Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ tiếp nhận cháu P.N.C. (11 tuổi, Hà Nội) trong tình trạng méo miệng, cơ mặt bên trái cứng đơ, không cười được và mắt không nhắm kín. 

Qua thăm khám, cháu được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên do nhiễm lạnh. Gia đình cho biết, trước đó một ngày, cháu đi học trong thời tiết rét đậm nhưng cởi áo khoác và chỉ mặc áo mỏng suốt cả ngày. 

Bác sĩ CKI Lê Nguyên Long, Phụ trách Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, cho biết sau một tuần điều trị kết hợp thuốc, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, vận động cơ mặt của bệnh nhi đã cải thiện rõ rệt.

Một trường hợp khác là ông N.V.N. (58 tuổi, Hà Nội), sau vài ngày thời tiết chuyển lạnh xuất hiện đau họng, sưng đau tai trái và được chẩn đoán viêm tai giữa tại cơ sở y tế tuyến dưới. 

Sau ba ngày điều trị không cải thiện, ông bắt đầu méo miệng, nói khó, mắt không nhắm kín. Lo ngại đột quỵ, gia đình đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. 

Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não loại trừ tổn thương mạch máu não. Các bác sĩ xác định ông bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên bên trái do biến chứng viêm tai giữa cấp, kèm liệt dây thanh âm. 

Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp và một số bệnh lý nền làm suy giảm miễn dịch. Sau 10 ngày điều trị bằng thuốc kháng viêm, giảm phù nề kết hợp vật lý trị liệu phục hồi chức năng cơ mặt, tình trạng bệnh cải thiện rõ rệt.

Ngoài ra, bệnh viện cũng ghi nhận trường hợp bà B.T.T. (83 tuổi, Hà Nội) xuất hiện méo miệng sang trái, mắt phải không nhắm kín sau khi đi ăn sáng về và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên bên phải.

Theo bác sĩ Lê Nguyên Long, dây thần kinh số VII có vai trò chi phối vận động các cơ mặt, dẫn truyền vị giác và tham gia tiết nước mắt, nước bọt. Do đi qua ống xương hẹp ở xương thái dương, dây thần kinh này rất nhạy cảm và dễ bị phù nề. 

Khi vùng đầu, mặt, cổ tiếp xúc lạnh đột ngột, mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ, kích hoạt phản ứng viêm và dẫn đến chèn ép dây thần kinh, gây liệt mặt. Bên cạnh đó, thời tiết lạnh còn tạo điều kiện cho virus, đặc biệt là herpes simplex type 1, tái hoạt. 

Virus tồn tại tiềm ẩn trong hạch thần kinh mặt của nhiều người khỏe mạnh và khi tái hoạt sẽ làm phản ứng viêm tăng mạnh, khiến liệt mặt khởi phát đột ngột.

Người bệnh thường phát hiện triệu chứng rất nhanh, có thể ngay khi thức dậy buổi sáng đã thấy méo miệng, cười lệch, nói khó, chảy nước miếng hoặc nước mắt bên liệt, mắt không nhắm kín, kèm đau âm ỉ sau tai. Các biểu hiện tiến triển trong vài giờ đến một, hai ngày nhưng không gây rối loạn ý thức.

Bác sĩ Long lưu ý, liệt mặt do nhiễm lạnh thường không kèm theo yếu tay chân, tê nửa người hay rối loạn ngôn ngữ trung ương như đột quỵ. Tuy nhiên, do biểu hiện méo miệng tương đối giống đột quỵ, người bệnh dễ nhầm lẫn và nhập viện muộn hoặc xử trí không đúng cách. 

“Thời điểm vàng” trong điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên là 72 giờ đầu, nhằm giảm phù nề, bảo vệ bao myelin và tăng khả năng hồi phục hoàn toàn chức năng vận động cơ mặt.

Để phòng bệnh trong những ngày trời rét, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần giữ ấm vùng đầu, mặt và cổ khi ra ngoài; tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, đặc biệt khi ngủ; không tắm khuya và không xối nước lạnh hoặc nước nóng đột ngột lên đầu, mặt. Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, lệch mặt, mắt không nhắm kín, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa để được thăm khám, loại trừ đột quỵ và điều trị kịp thời. 

Người bệnh cũng cần bảo vệ mắt bên liệt bằng nước mắt nhân tạo, băng che khi ngủ để tránh tổn thương giác mạc, đồng thời kết hợp điều trị thuốc với vật lý trị liệu, tập vận động cơ mặt và các phương pháp y học cổ truyền. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng tại nhà.

Liên tiếp 3 người trẻ bị đột ngột méo miệng sau khi ngủ dậy: Cảnh báo liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên do lạnh

GĐXH - Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (liệt mặt ngoại biên) đang có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh.