Món thịt, cá kho kết hợp trám xanh ngon tuyệt, rất dễ làm, đưa cơm, làm 1 lần dự trữ ăn dần quá 'chuẩn bài'
GĐXH - Những ngày mưa gió có món ăn ngon tuyệt vời kết hợp với quả trám xanh trên mâm cơm vừa bổ dưỡng, ngon cơm, vừa là món ăn dự trữ rất dễ làm, dễ ăn khiến khó mà còn để để dành.
Mùa trám xanh rừng về phố
Trám xanh (còn gọi là trám trắng, trám rừng) là sản vật đặc trưng của núi rừng. Mỗi độ thu về các chợ Hà Nội bày bán khá nhiều trám xanh, mua bán và chế biến món ăn rất tiện lợi.
Trám xanh thu hoạch từ tháng 7 đến tháng 9 âm lịch. Khi quả chín vàng sẽ tự rụng. Quả trám xanh có hình thoi, hai đầu tù, vị chua chát không dễ ăn. Nhưng khi kết hợp quả trám xanh với thịt, cá thì thành những món ăn dân dã rất hấp dẫn. Các món ngon dân dã từ trám xanh được người dân vô cùng ưa thích, chế biến dễ, lại rẻ tiền như trám xanh kho thịt, kho cá, dầm mắm, dầm tương... đều rất tốn cơm, tới mức bữa ăn trám luôn hết trước thịt, cá.
Trám xanh bảo quản tốt sẽ để được rất lâu. Vì vậy, nhiều bà nội trợ đã mua trám xanh về sơ chế sạch để làm thức ăn dự trữ quanh năm. Người dân thích chọn những quả trám nếp tươi, vỏ căng bóng, có màu vàng xanh nhạt thì ăn sẽ ngon và đậm vị hơn.
Trám xanh về phố thường đã luộc chín, tách đôi, bỏ hạt rồi. Nhưng nếu mua quả trám tươi về thì phải đập giập quả, ngâm nước lạnh khoảng 15 phút cho ra hết nhựa (hoặc đun qua nước sôi lăn tăn rồi dùng dao khía tách đôi, bỏ hạt) – trước khi chế biến món ăn để loại bỏ bớt vị chát.
Quả trám xanh không phải lúc nào cũng có, để bảo quản trám xanh được lâu người dân thường phơi khô, hoặc ngâm trong nước lạnh, thay nước thường xuyên để ăn dần. Hoặc có thể bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh.

Các gia vị để làm món cá thịt kho trám xanh. Ảnh internet.
Cá thịt kho trám xanh - món ăn khiến quả rừng luôn hết trước thịt cá
Trám xanh làm được nhiều món ăn ngon, nhất là món cá - thịt kho với trám xanh có hương vị rất riêng. Món này ăn cùng cơm trắng khá hao nhất là vào tiết trời chớm thu.
Nguyên liệu
800g cá (cá quả, cá trắm...)
600g trám xanh
200g ba chỉ hoặc da lợn
1 nhánh riềng bánh tẻ, hành khô, ớt (tùy ý).
Gia vị: Nước mắm, muối hạt, đường, nước hàng, tương bần, hạt tiêu.

Trám xanh chọn quả màu hanh vàng, bề mặt căng bóng là quả ngon. Ảnh internet.
Cách làm
- Trám xanh chọn quả màu hanh vàng, đều nhau, hơi thuôn dài, bề mặt căng bóng là quả cùi dày, đem kho cá, thịt đều rất ngon. Nếu là quả tươi thì luộc trám xanh với chút muối hạt 8 - 10 phút, rửa sạch rồi dùng dao khứa dọc theo đường vân để tách lấy cùi (chú ý tách đúng vân sẽ lấy hạt rất dễ, nhưng tách lệch vân sẽ khó lấy hạt).
- Cá sơ chế sạch (trám kho nên chọn cá quả, cá trắm, cá diếc... là ngon nhất). Dùng muối hạt, nước cốt chanh hoặc hỗn hợp rượu, gừng giã giập chà xát khử tanh, nhớt rồi rửa sạch, để ráo nước (trong dân gian còn có nhiều cách khử tanh cá như chà xát chanh, muối hạt, rửa bằng nước vo gạo, rượu trắng và gừng đập giập...).
Chuẩn bị gia vị kho cá, thịt với trám xanh
Nước mắm truyền thống, muối hạt, tương Bần (tùy chọn tạo hương vị xưa và vị ngọt hậu).
Riềng thái lát, hành khô và cả vỏ hành khô, hạt tiêu Bắc, chút đường và nước hàng. Với nước hàng khi thắng chú ý canh lửa, ban đầu để lửa vừa cho đường tan chảy, lắc nhẹ để tan chảy dần thì hạ lửa liu riu. Khi đường sôi chuyển màu hổ phách nhẹ, nổi bong bóng nhỏ thì thêm chút nước đun tới lúc hơi sánh là được. Mỗi lần làm nên nhiều, để nguội chắt vào chai lọ trữ để kho thịt, cá dần.

Trám xanh, thịt cá là những nguyên liệu chính cho món kho ngon miệng. Ảnh internet.
Ướp cá
Để cá kho chắc thịt, màu đẹp thì phải chọn nguyên liệu tươi ngon. Nhưng khâu quan trọng lại chính là ướp đúng thứ tự gia vị để thịt, cá thẩm thấu đậm gia vị.
- Đầu tiên ướp cá với chút đường, 3 thìa canh nước hàng và tương Bần.
- Tiếp đó cho riềng thái lát, hạt tiêu Bắc, vỏ hành khô vào ướp để tạo mùi.
- Nêm mắm, muối cuối cùng theo quy tắc ''muối tách, đường giữ'' vị ngọt sẽ giúp cho cá kho giữ vị mọng ngọt tự nhiên, muối, nước mắm mặn làm thớ thịt cá săn lại, đậm vị.
Ướp cá xong phải để ít nhất 1 giờ cho các gia vị thấm vào cá, thịt.

Cá quả, cá trắm kho với trám xanh là ngon nhất. Ảnh internet.
Cách kho cá thịt trám xanh đậm vị, chắc thịt
Kho lửa 1
Các món cá kho, thịt kho nói chung nên đun ''2 lửa'' mới ngon và đậm vị, chắc thịt. Vì thế, người xưa đã truyền miệng kinh nghiệm kho cá 2 - 3 lửa mới đượm màu, đượm vị, đượm hương. Trong nguyên lý trong khoa học ẩm thực có nguyên lý mềm - cứng để có nồi cá kho ngon.
Theo đó, khi mô thức ăn có nhiều liên kết bền, ít nước thì món thực phẩm trở nên săn chắc (nếu mô thức ăn ít liên kết, hoặc liên kết lỏng lẻo, nhiều nước thì thực phẩm sẽ bị mềm).
Bên cạnh đó, cá có cấu trúc sợi protein ngắn, lỏng lẻo, dễ bị gãy. Vì thế, khi kho cá tránh lật trở miếng cá kho nhiều vì sẽ làm miếng cá đang giãn thớ thịt bị nát, không đẹp và kém ngon.
Quy trình kho cá lửa 1 làm như sau:
- Lót riềng, vỏ hành khô dưới đáy nồi (nên dùng nồi đế dày, hoặc nồi gang để kho cá). Xếp cá xen kẽ trám xanh, thịt ba chỉ (hoặc bì lợn tạo độ dẻo).
- Trên cùng để thêm riềng.
- Đổ hết phần nước ướp cá vào nồi, rồi bật lửa đun cho nước ướp cá sôi và thấm vào cá, thịt.
- Đun ấm nước sôi rồi đổ tiếp vào nồi cá thịt kho trám xâm xấp. Đun sôi đều nồi cá thịt kho trám để nước sốt phủ đều bề mặt mới hạ lửa nhỏ liu riu.
- Mở vung nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn và kho tiếp. Quá trình kho lửa 1 thỉnh thoảng nghiêng nồi dùng thìa múc nước tưới đều lên bề mặt cho gia vị thấm đều vào cá.
- Kho 40 - 45 phút thì thịt và cá sẽ se dần. Tắt bếp để nguội cho ''cá hồi thịt'' sẽ săn chắc hơn.

Theo dân gian, kho cá 2 - 3 lửa mới đượm màu, đượm vị, đượm hương. Ảnh internet.
Kho lửa 2
Trước khi ăn tiếp tục kho lửa 2.
- Đặt nồi cá đun trên lửa liu riu - nhớ mở vung và thỉnh thoảng múc nước kho cá rưới đều lên bề mặt (có thể kho cá lâu hơn bằng cách thêm nước nóng để xương cá kho thêm mềm rục).
- Khi nước kho gần cạn thì rưới chút mỡ lợn lên trên để thịt, cá óng lên màu hổ phách đẹp mắt.
Thành phẩm thịt cá kho trám xanh
Nồi cá thịt kho trám xanh đủ lửa, đủ nhiệt sẽ óng lên màu hổ phách rất đẹp mắt. Ăn một miếng sẽ cảm nhận rõ vị chua nhẹ, ngấm vị ngọt ngon của cá, thịt, vị trám xanh bùi dẻo, hương vị cá thịt kho thơm ngon đặc biệt.
Mùa thu mát mẻ, ăn cá thịt kho trám xanh cùng cơm nóng, hay cơm nguội đều cuốn vị, trôi cơm.
Chú ý khi kho cá thịt trám xanh
- Khi thêm nước kho cá, bắt buộc phải nước sôi để không bị tanh.
- Tuy món thịt cá kho trám xanh ăn ngon, dễ làm. Nhưng nếu sơ chế cá xong, cắt khúc rồi rán (chiên) qua, rồi cho vào nồi ướp rồi mới kho thì cá sẽ chín mềm, chắc thịt và ngon hơn nữa.
Các món ngon khác với trám xanh
Thịt lợn kho trám xanh
Thịt lợn rửa sạch, cắt thành miếng nhỏ vừa ăn, ướp gia vị 5 phút rồi đổ trám xanh đã sơ chế vào cùng. Nêm nước mắm, hạt tiêu, chút nước. Đậy vung lại om trên lửa nhỏ 30 - 45 phút là có món thịt kho trám thơm bùi, rất ngon miệng.
Trám xanh rang thịt lợn
Phi thơm hành khô. Đổ thịt lợn vào xào săn thì cho tiếp trám xanh đã sơ chế vào xào cùng 5 - 10 phút. Nêm mắm muối vừa ăn rồi tắt bếp.
Thịt vịt om trám xanh
Thịt vịt chặt thành miếng nhỏ. Phi thơm hành mỡ rồi xào tiếp khoảng 5 phút hãy đổ trám vào đun cùng. Nêm gia vị vừa miệng rồi đun trên lửa nhỏ 30 - 45 phút nữa là chín mềm. Món thịt vịt om trám xanh nên ăn khi còn nóng với cơm trắng sẽ rất thơm ngon, bùi thơm, lạ miệng.
Loại quả nhỏ xíu được trồng khắp Việt Nam, đứng đầu danh sách quả “tốt nhất thế giới”, giá chỉ vài nghìn đồng, ăn cực tốt
Ăn - 7 giờ trướcGĐXH – Không chỉ là gia vị phổ biến, chanh còn được chuyên trang sức khỏe của Mỹ xếp vào nhóm quả tốt nhất thế giới, tốt cho sức khỏe.
Cách ăn bưởi tốt nhất cho sức khỏe
Ăn - 10 giờ trướcGĐXH - Bưởi không chỉ có vị ngon chiều lòng được mọi lứa tuổi mà còn mang đến vô vàn lợi ích cho sức khỏe. Nhưng ăn theo cách sau mới là tốt nhất.
Mẹo xương máu phân biệt cá tươi và cá ươn, người bán 'cậy mồm' cũng không nói
Ăn - 12 giờ trướcGĐXH - Cá là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt, từ các món canh, kho cho đến chiên, nướng. Tuy nhiên, không phải ai cũng có kinh nghiệm chọn cá tươi khi đi chợ.
Ăn gì để tăng trí nhớ trong mùa thi tốt nhất?
Ăn - 15 giờ trướcGĐXH - Ăn gì để tăng trí nhớ trong mùa thi tốt nhất? Dưới đây là danh sách các loại thực phẩm tốt cho não bộ.
Trong tháng Giêng, hãy ăn loại 'rau chiêu tài' này giúp gia tăng tài lộc
Ăn - 16 giờ trướcGĐXH - Trong bữa cơm gia đình Việt, nhiều loại rau dân dã xuất hiện thường xuyên đến mức người ta ít khi để ý đến ý nghĩa phía sau. Thế nhưng trong quan niệm dân gian Á Đông, có một loại rau rất quen thuộc lại từng được xem là biểu tượng của may mắn và tài lộc – đó chính là rau hẹ.
Đau đầu nên ăn gì để hết đau?
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Nhận biết tốt các thực phẩm an toàn cho người bệnh đau đầu không phải là điều dễ dàng. Vậy, người bị đau đầu nên ăn gì tốt cho sức khỏe?
Thói quen làm giảm độ giòn của thực phẩm khi dùng nồi chiên không dầu
Ăn - 1 ngày trướcNhiều người có thói quen lót giấy bạc hoặc giấy nến phía dưới để tránh thực phẩm dính vào khay chiên nhưng cách này làm giảm độ giòn của món ăn sau chế biến.
Tại sao nồi chiên không dầu đang dần bị 'thất sủng'? Người trong nghề tiết lộ sự thật
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Có thời điểm, nồi chiên không dầu được xem như “bảo bối nhà bếp”. Từ quảng cáo “chiên không cần dầu”, “ít béo tốt cho sức khỏe” đến hình ảnh những mẻ gà vàng ruộm, khoai tây giòn rụm tràn ngập mạng xã hội, thiết bị này nhanh chóng trở thành hiện tượng. Gần như gia đình nào cũng sắm một chiếc.
Những thức ăn không nên nấu lại hoặc hâm nóng lại bằng lò vi sóng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Một số nguyên liệu đã nấu chín, nếu hâm nóng lại đặc biệt là sau khi bảo quản không đúng cách rất dễ gây ngộ độc thực phẩm.
Loại thức ăn thừa bạn nên bỏ ngay khi dọn tủ lạnh để giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Sau Tết, tủ lạnh thường quá tải vì đồ ăn tích trữ và thức ăn thừa từ nhiều bữa. Tuy nhiên, không phải món nào cất tủ lạnh cũng có thể dùng lại an toàn, nhất là khi đã để lâu hoặc bảo quản chưa đúng cách.
Cách ăn và chế biến trứng gà vô cùng nguy hại
ĂnGĐXH - Trứng gà là thức ăn quen thuộc với tất cả chúng ta nhưng liệu bạn đã biết cách ăn trứng sao cho không gây nguy hại đến sức khỏe chưa? Hãy tham khảo những cách chế biến sai lầm có trong bài viết sau.



