Ngăn cản con kết hôn, cha mẹ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Luật sư Nguyễn Văn Nam – Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết, theo quy định của pháp luật hiện hành, quyền kết hôn là quyền nhân thân cơ bản, được Nhà nước bảo vệ, không phụ thuộc vào sự đồng ý của cha mẹ.

Việc đăng ký kết hôn hoàn toàn do hai bên nam, nữ tự nguyện quyết định, miễn không vi phạm các điều cấm của pháp luật. Khi đáp ứng đủ điều kiện, hai bên có thể thực hiện thủ tục đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền mà không bị phụ thuộc vào ý chí của gia đình.

Tuy nhiên, luật sư cũng lưu ý, việc kết hôn bắt buộc phải được đăng ký hợp pháp thì mới được công nhận và có giá trị pháp lý. "Sự đồng thuận của cha mẹ không phải là điều kiện bắt buộc, nhưng trong bối cảnh văn hóa Việt Nam coi trọng gia đình, sự ủng hộ của cha mẹ vẫn có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống hôn nhân lâu dài", luật sư Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.

Liên quan đến việc cha mẹ cấm đoán con cái kết hôn, luật sư cho hay, nếu việc ngăn cản chỉ dừng ở mức khuyên nhủ, bày tỏ quan điểm thì không bị xem là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu sử dụng các hành vi như hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách tài sản hoặc thủ đoạn khác nhằm ép buộc, cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ thì có thể bị xử lý theo quy định.

Cụ thể, theo điểm đ khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, hành vi cản trở người khác kết hôn có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 3 đến 5 triệu đồng.

Nghiêm trọng hơn, trong trường hợp đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm, người thực hiện hành vi cản trở có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 181 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm.

"Việc cha mẹ ngăn cản hôn nhân tự nguyện, tiến bộ của con cái không chỉ ảnh hưởng đến quyền tự do kết hôn mà còn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật, gây rạn nứt quan hệ gia đình", luật sư Nguyễn Văn Nam khuyến cáo.