Ngày thơ Việt Nam 2015: Đậm đà bản sắc và hội nhập

Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam (bên phải) phát biểu khai mạc Liên hoan thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ II tối 2/3 tại Hà Nội. Ảnh: TL

Ngày thơ “3 trong 1”

Năm nay, thay vì tổ chức sân thơ truyền thống và sân thơ trẻ như thường lệ, Ngày thơ Việt Nam có sân thơ quốc tế và sân thơ “trăm miền” để đón chào 3 sự kiện lớn, đó là: Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam lần thứ ba, Liên hoan thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ hai và Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13.

Theo BTC, đến thời điểm này đã có trên 150 nhà thơ quốc tế đến từ 40 quốc gia, vùng lãnh thổ và hàng nghìn người yêu thơ cả nước đăng ký tham dự các hoạt động trong Ngày thơ tại 3 địa điểm: Hà Nội, Quảng Ninh, Bắc Ninh.

Với chủ đề hướng về biển đảo, các nhà thơ Việt Nam sẽ mang đến nhiều tác phẩm đặc sắc, giàu cảm xúc. Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý, thành viên BTC kiêm MC của sân thơ “trăm miền” chia sẻ: “Văn học nói chung và thơ ca nói riêng luôn gắn liền với đời sống, lịch sử và tâm hồn dân tộc được gìn giữ sâu đậm, bền bỉ qua thời gian, thăng trầm. Bởi thế, Ngày thơ Việt Nam là dịp bạn bè quốc tế hiểu hơn về vẻ đẹp tâm hồn Việt; là sự tôn vinh, khẳng định giá trị của thơ ca trong quá khứ, hiện tại và tương lai. Đây cũng là cơ hội để các nhà thơ Việt Nam giới thiệu tác phẩm của mình ra thế giới và cũng là dịp để các nhà thơ dù khác màu da, ngôn ngữ, lãnh thổ nhưng cùng chung dòng chảy thơ ca, tinh thần nhân văn hướng tới giá trị tốt đẹp của nhân loại được giao lưu với nhau”.

Theo đó, sân thơ “trăm miền” hội tụ nhiều gương mặt tiêu biểu, từ các nhà thơ thế hệ chống Mỹ như: Anh Ngọc, Vũ Quần Phương, Bằng Việt, Phan Thị Thanh Nhàn, Trần Nhuận Minh, Hoàng Nhuận Cầm, Nguyễn Trọng Tạo… đến các nhà thơ thời kì hậu chiến như: Lê Cảnh Nhạc, Nguyễn Hữu Quý, Hải Đường, Lê Mạnh Tuấn, Nguyễn Việt Chiến, Hữu Việt, Võ Sa Hà… Ở sân thơ này, BTC cũng mời sinh viên của nhiều trường đại học, các câu lạc bộ thơ và hội văn học nghệ thuật địa phương trên cả nước tham dự.

Bên cạnh đó, sân thơ quốc tế năm 2015 cũng chào đón nhiều nhà thơ, dịch giả đến từ các nước như: Mỹ, Cuba, Nam Phi, Brazil, Argentina, Afghanistan, Trung Quốc, Hàn Quốc...

Trước thềm diễn ra Ngày thơ Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Quốc tế quảng bá văn học Việt Nam lần thứ ba với chủ đề “Văn học Việt Nam, biểu hiện rực rỡ của khát vọng độc lập, tự do và hạnh phúc con người” hai hội thảo: “Thơ ca - Nơi lưu giữ tâm hồn Việt” và “Văn xuôi Việt Nam – Hội nhập và phát triển” cùng các chuyến tham quan, quảng bá di sản Vịnh Hạ Long và quan họ Bắc Ninh tới bạn bè quốc tế.

Nhiều hoạt động bên lề hấp dẫn

Ngày thơ Việt Nam 2015 hứa hẹn không để công chúng “hụt hẫng” nhờ những hoạt động sôi nổi, phong phú. Tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, BTC đã đặt một “ca-bin” chuyên dịch thơ (dịch ra 4-5 thứ tiếng nước ngoài) để phục vụ người yêu thơ trong và ngoài nước. Một nét mới nữa của Ngày thơ Việt Nam năm nay là sẽ có phố nghệ thuật để tôn vinh nghệ thuật truyền thống như: hát văn, hát xẩm, thư pháp và biểu diễn nghệ thuật trong quán thơ để phục vụ độc giả.

Họa sĩ Lê Thiết Cương được mời để thực hiện thiết kế mỹ thuật cho toàn bộ sự kiện này, vì thế phần thiết kế mỹ thuật năm nay cũng hứa hẹn yếu tố hiện đại và sang trọng.

Ngoài 15 gương mặt nhà thơ Việt Nam tiêu biểu sẽ được tuyển chọn, giới thiệu thơ bằng tiếng Pháp và do một họa sĩ người Pháp vẽ minh họa, Hội Nhà văn Việt Nam cũng lựa chọn 100 nhà thơ Việt Nam tiêu biểu (được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, phần thưởng cao quý...) giao lưu với các nhà văn, nhà thơ quốc tế có thành tựu lớn. Bên cạnh đó, 10 nhà xuất bản có tên tuổi cũng được mời tham dự giới thiệu tác phẩm viết về cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Bộ Tư lệnh Hải quân và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng sẽ là hai đơn vị đồng hành trong Ngày thơ năm nay nhằm tô đậm điểm nhấn về chủ đề biển đảo quê hương.

Trước ngày khai cuộc hội chính (tức ngày Rằm tháng Giêng), nhà thơ Trần Hữu Việt, thành viên BTC cho biết: “Một trong những điểm đặc sắc của sân thơ quốc tế năm nay đó là, có những nhà thơ nước ngoài lần đầu tiên tới Việt Nam, có những nhà thơ “làm khó” hội đồng dịch thuật vì ngôn ngữ, hình thức thơ hết sức phong phú. Trong số họ, tôi đặc biệt ấn tượng với nhà thơ Edwin Thumboo (Singapore) với bài thơ “Bác Hồ” sau khi ông được một người đạp xích lô đưa đến thăm ngôi nhà hai cụ thân sinh ra Bác ở Huế. Bài thơ có đoạn viết: “Từ trên ảnh thờ, cha mẹ Người chăm chú nhìn khách đến tham quan, cái nhìn vượt qua bức tượng đồng của con mình/ Trong góc nhà tranh nhỏ đặt một guồng quay tơ, được vận hành bằng sự vắng mặt của Người/ Một lần nữa bước qua ngưỡng cửa, cảm thấy một vầng hào quang đang tỏa, tôi nghĩ tới một vĩ nhân nữa, người đã dệt tấm vải thô thành một quốc gia” (Hữu Việt chuyển ngữ). Ngoài ra, cũng có nhiều bài thơ ngoài sự độc đáo về ý tưởng, ngôn ngữ thì còn được tạo hình bằng chữ rất mới lạ. Chúng tôi cũng hết sức trân trọng những người bạn quốc tế như nhà thơ Bruce Weigl (Mỹ), người có mặt từ Liên hoan thơ châu Á - Thái Bình Dương lần thứ nhất, đã luôn nhiệt tình, giúp đỡ cho khâu dịch thuật và quảng bá văn học Việt Nam trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ 13”.

Lữ Mai