Nghệ sĩ Phương Dung: Sống thật thì sẽ đỡ bi kịch

Nghệ sĩ Hữu Châu gửi tin cho tôi biết: "Phương Dung đi Mỹ về rồi kìa em". Tôi gọi ngay cho chị. Chúng tôi gặp nhau ở cà-phê Điểm hẹn Sài Gòn, nơi chị thường ngồi với bạn bè để hàn huyên. Tôi uống cam vắt, còn món quen thuộc của chị là bánh mì pa-tê, ốp-la, thịt nguội.

Buồn, tôi lê la quán cóc với Hữu Châu

Trước đây, Hữu Châu từng giới thiệu nghệ sĩ Phi Phụng để tôi tìm hiểu và viết bài. Bây giờ là Phương Dung. Tức là hai người phải có mối thân tình và "sống được", anh mới làm vậy. Thêm một điều ít người biết, Hữu Châu và Phương Dung có mối thâm tình gần hai mươi năm.

Phương Dung kể lại: "Tôi lớn tuổi hơn Hữu Châu nhưng học cùng trường sân khấu. Tôi gặp Hữu Châu lần đầu lúc hai đứa gom tiền đi xe đò xuống Long An thăm lớp thực tập. Ngày xưa, chúng tôi nghèo lắm. Đi đường, đói bụng, cả hai chỉ đủ tiền mua miếng thơm (dứa), bẻ đôi, ngồi lề đường ăn, sau đó dần thân thiết với nhau.

Những khi buồn, không biết nói cùng ai, kể cả mẹ, tôi lại nhớ đến Hữu Châu. Đang ngủ, Châu cũng bắt điện thoại nghe tôi gào, rú, la hét. Châu luôn bảo: "Thôi bà ơi, bình tĩnh, nín đi. Chuyện gì, nói tui nghe..." rồi chạy ra quán, ngồi nghe tôi càm ràm đến tận sáng. Thấy bạn hết bực Châu mới về.

Mỗi khi buồn, chị gọi điện thoại cho Hữu Châu ra quán nước để "xả bầu tâm sự".

Mỗi lần đi Mỹ lưu diễn, chị thường nhắn tin cho bạn: "Ông muốn mua gì không?". Lần nào chị cũng nhận được tin nhắn duy nhất :"Bà mua giùm tui thuốc Advil trị nhức mỏi khớp nha". Lần đi Mỹ gần đây nhất, chị đem về cho Hữu Châu vài cái quần jeans, hộp sô-cô-la và cả thuốc Advil rồi nhắn tin cho anh biết. Và Hữu Châu đáp lại: "Ha ha, thuốc Advil được đó".

Phương Dung bảo đó là tin nhắn kỳ cục, nhưng chị lại quý.

Lần lưu diễn gần đây, chị ở lại xứ cờ hoa ngắn nhất: vỏn vẹn hai tuần. Chị bảo, ở Việt Nam vui hơn.

Phương Dung với bộ sưu tập túi xách từ những chuyến lưu diễn.

Nói thì nói vậy, nhưng Phương Dung bảo, ngoài niềm vui nhỏ đó, chị thấy ở Mỹ không vui như Việt Nam. Bên đó, nghệ sĩ không đủ sống vì chỉ cuối tuần mới có thể đi diễn một, hai show, trong khi cuối tháng phải ký cả chồng hoá đơn. Chị đùa: "Ở tuổi tôi, đi Mỹ sống chỉ có nước trắng tay mà thôi".

Nhân tiện, chị kể cho tôi nghe chuyện lần đầu phỏng vấn xin visa đi Mỹ cách đây ít năm. Nhân viên đại sứ quán hỏi:

- Chị làm cách nào để chứng minh cho chúng tôi tin rằng mình sẽ không tìm cách định cư tại Mỹ?

Tôi cười và trả lời:

Lần đầu tiên phỏng vấn đó, người ta còn hỏi rất nhiều, như:

- Tại sao chị lớn tuổi rồi mà vẫn ở với mẹ?

- Tôi đã ly dị, hiện không có gia đình nên sống với mẹ.

- Tại sao bốn mươi mấy tuổi chị vẫn không có con?

- Thì tôi lập gia đình muộn và công việc quá nhiều nên không có thời gian nghĩ đến việc sinh con.

Phương Dung hiện đang sống cùng mẹ

Chị kể thêm, vừa rồi ở California, chị đã biết "mùi vị" động đất. Chị đang ngồi xem ti-vi , nhà bỗng rung lên bần bật. Chị đùa: "Ông xe tải nào chạy dữ thần vậy?". Bạn chị tỉnh bơ: "Động đất đó, ngồi im đi. Bây giờ, nếu nó rung thêm lần nữa, phải lấy hết sức chạy ra khỏi nhà nhé". Chị la lên: "Trời ơi, chẳng lẽ tôi bỏ mạng xứ người sao?". Cũng may hôm đó, động đất chỉ diễn ra một lần.

Tôi nói với Phước Sang sẽ không bao giờ rời bỏ Sân khấu kịch Sài Gòn.

Chất giọng hài đã khiến cho câu chuyện động đất đó trở nên rất thú vị. Tôi thích chị vì không hoa mỹ, màu mè. Chị cũng đồng ý với nhận định đó. Chị bảo, mình sống theo kiểu "ruột đề ngoài da".

Chị đặc biệt rất thích cuộc sống bình dân. Mỗi lần đi ăn nhà hàng cao cấp, phải khép nép, nói chuyện nhỏ nhẹ, gặp người này, người kia, chị rất ngại. Chị chỉ mong ăn cho xong, chạy ra quán ăn uống bình dân nào đó, có thể gác chân lên ghế ngồi thoải mái. Đó là phong cách không liên quan đến giới phong lưu, quý tộc mà chị đã chọn.

Đợt đi Mỹ gần đây, qua việc tìm nghệ sĩ Hồng Tơ đi lạc, chính phong cách này khiến chị bị mọi người chọc ghẹo.

Đó là lần đầu tiên Hồng Tơ sang Mỹ lưu diễn. Phương Dung xung phong làm người hướng dẫn, đưa Hồng Tơ vào shopping mall. Hồng Tơ không rành tiếng Anh, không biết ra đường nào vì shopping mall nằm dưới tầng hầm, có rất nhiều cửa thông ra các con đường khác nhau, trong khi điện thoại mất sóng.

Ở Mỹ, mọi người rất ngại nói chuyện lớn tiếng, nhưng chị không còn cách nào khác, đành đi vòng vòng trong mall hét to: "Anh Tơ ơi! Anh Tơ ơi!". Chị đùa: "Một trăm cặp mắt nhìn tôi như nhìn quái vật. Nhưng tôi biết làm sao bây giờ, vì ra đường trời rất lạnh. Họ chửi, tôi chịu chứ đưa anh Tơ đi, tôi phải có trách nhiệm lo lắng cho bạn mình. Cũng nhờ tôi la to, anh Hồng Tơ nghe thấy, chạy ù lại rồi cười: "Nhờ tiếng kêu lanh lảnh của bà, không tui lạc rồi".

Chị bảo, nhiều khi mọi người, kể cả mẹ chị, bực mình vì kiểu ăn ngay, nói thẳng của chị. Chị không ăn nói ngọt ngào, nhẹ nhàng mà một phụ nữ vốn phải vậy. Nhưng chị sẽ không sửa đổi vì cho rằng sống thật với bản thân sẽ làm cho cuộc sống bớt bi kịch.

Tôi hỏi chị có ý định chuyển đến một sân khấu nào khác không?

Đó là những năm tháng khủng hoảng nhất của chị về kinh tế và cuộc sống. Không ai biết đến tên Phương Dung. Sau khi đi diễn tấu hài, chị về nhà. Nói là nhà chứ thật ra đó là căn phòng thuê, ăn cũng không có mà ăn. Chị chưa bao giờ nghĩ mình sẽ có được ngày hôm nay. Chị kể: "Lúc đó, tôi thèm cái xe Honda để chạy mà không có. Đi xe ôm riết không đủ tiền, tôi phải mượn xe đạp để đi. Khán giả hỏi: "Ủa, nghệ sĩ mà đi xe đạp hả?". Tôi bấm bụng nói dối: "Dạ không, tôi đi xe đạp để tập thể dục cho khỏe.

Tôi chưa bao giờ quên được những tháng ngày gian nan đó. Hôm nào không có tiền, tôi phải chạy sang phòng trọ của các bạn sinh viên sát bên và giả vờ :"Trời ơi, món cơm đậu phộng rang muối mè này ngon lắm nè". Tôi phải giả vờ khen như vậy để được các bạn sinh viên mời ăn. Nếu không, tôi có thể sẽ phải nhịn đói".

Chị đã từng nghĩ cuộc đời mình là một bi kịch không lối thoát cho đến khi Phước Sang lập Sân khấu kịch Sài Gòn vào năm 2000.

Chị nhớ lại: "Lúc đó, sân khấu của Phước Sang toàn ngôi sao, tôi vẫn là người không tên tuổi. Thù lao một đêm của tôi là một trăm năm mươi ngàn, quá được so với thời đi diễn ngày xưa. Diễn ở Kịch Sài Gòn rồi đi tấu hài thêm, cuộc sống của tôi từ đó dần ổn định.

Bây giờ, nhiều người rời Sân khấu Kịch Sài Gòn, nhưng tôi vẫn trụ lại. Gần đây, gặp Phước Sang tôi đùa: "Sang, sao lâu quá không lên lương cho Dung vậy?".

Phước Sang quay sang nói nhẹ nhàng: "Chị Dung nghĩ đi, kinh tế ngày càng xuống, các sân khấu khác chỉ diễn vài buổi một tuần, nếu không đủ khán giả sẽ trả vé lại. Còn Sân khấu Kịch Sài Gòn sáng đèn suốt tuần, mấy chục khách cũng diễn, lương anh em không thiếu, không bớt, không tăng. Vậy là Sang đã cố gắng lắm rồi".

Không chồng, không con cũng... không sao

Vẫn còn một điều, tôi muốn hỏi thẳng Phương Dung. Tôi muốn biết ngoài niềm vui từ công việc, cuộc sống tốt hơn khi trụ lại với Sân khấu Kịch Sài Gòn, nỗi buồn có song hành cùng chị không? Vì giờ đây, chị đã 47 tuổi nhưng vẫn không có gia đình, con cái bên cạnh vui vầy sau một lần tan vỡ.

Phương Dung cười: "Tôi không buồn đâu em. Ngày xưa, tôi khổ cực quá, chẳng có gì trong tay mà vẫn tiếp tục sống đến tận bây giờ. Bây giờ, tôi sống, được làm nghệ thuật, có nhà cửa, muốn đi đâu thì đi, muốn làm gì thì làm. Ngày xưa, tôi ước có một chỉ vàng cũng không mua được. Bây giờ, nếu thích, tôi có thể mua hột xoàn để đeo. Cuộc sống mà, được cái này sẽ phải mất cái kia.

Lúc bi kịch, tôi không có sự nghiệp, tiền không, tình cũng không luôn. Tôi nhớ khi trời mưa, bị đụng xe, người ướt sũng, tay chân đau nhức, đứng ngoài đường nhưng không biết kêu ai, chỉ biết gọi cô bạn thân chạy ra để bảo vệ. Dọn nhà, không có xe, tôi cũng nhờ cô bạn thân đến phụ giúp.

Nhiều khi nghĩ lại, tôi thấy không có người nghệ sĩ nào khổ như mình. Rất nhiều đêm nằm ngủ, tôi gác tay lên trán nghĩ hoài: "Ngày mai, mình lấy tiền ở đâu để trả tiền nhà, để ăn đây?...".Vậy đó, nhưng tôi vẫn sống và có được cuộc sống hôm nay. Tôi tự hào rằng để ngày hôm nay vui vẻ, ấm no, tôi đã bỏ công sức của mình chứ không nhờ vả bất kỳ ai. Không chồng, không con, tôi lại có nhiều khán giả, có Tổ nghiệp. Thôi tạm hài lòng đi".

Phương Dung bảo trong cuộc sống, ai cũng gặp nỗi buồn, nhưng phải chấp nhận và chịu đựng để vượt qua. Chị luôn cố gắng sống thật tốt, thật vui mỗi ngày.

Theo Her World