Nghi vấn thực phẩm tại trường mầm non ở Thái Nguyên: Xác định trách nhiệm pháp lý dựa trên căn cứ nào?

Liên quan đến những tranh cãi xoay quanh nghi vấn mất an toàn thực phẩm tại Trường Mầm non Hòa Bình, trao đổi với phóng viên, TS.LS Đặng Văn Cường – Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) đã đưa ra những phân tích dưới góc độ pháp lý, làm rõ trách nhiệm của các bên cũng như quyền giám sát của phụ huynh.

Theo TS.LS Đặng Văn Cường, việc phụ huynh lo lắng, tự bỏ tiền đi xét nghiệm thực phẩm tại trường học cho thấy niềm tin đối với nhà trường đang bị suy giảm nghiêm trọng. Đồng thời, điều này cũng phản ánh sự chậm trễ của nhà trường trong việc phối hợp với phụ huynh để làm rõ những nghi vấn liên quan đến an toàn thực phẩm tại cơ sở giáo dục.

Thông tin bước đầu cho thấy, cả nhà trường và phụ huynh đều đã tiến hành lấy mẫu thực phẩm là thịt lợn dùng trong bữa ăn học sinh để xét nghiệm. Tuy nhiên, theo phản ánh từ phía phụ huynh, kết quả xét nghiệm cho thấy mẫu thực phẩm nhiễm vi khuẩn E. coli và dương tính với vi rút dịch tả lợn châu Phi. Trong khi đó, phía nhà trường đến nay vẫn chưa công bố kết quả kiểm định, khiến nhiều phụ huynh rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng.

"Về nguyên tắc, phụ huynh có quyền giám sát, còn trách nhiệm đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học thuộc về nhà trường. Nếu nhà trường trực tiếp mua thực phẩm, tổ chức chế biến và cung cấp suất ăn cho học sinh thì phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng bữa ăn. Trường hợp ký hợp đồng với đơn vị trung gian cung cấp suất ăn, đơn vị này phải chịu trách nhiệm chính, còn nhà trường có nghĩa vụ giám sát, yêu cầu tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, đảm bảo đúng, đủ về số lượng và chất lượng theo thỏa thuận" – luật sư phân tích.

Cũng theo luật sư, việc phụ huynh tự lấy mẫu mang đi giám định và nhận được kết quả cho thấy thực phẩm có dấu hiệu nhiễm vi rút, vi khuẩn là yếu tố dễ gây hoang mang trong dư luận. Tuy nhiên, phía nhà trường lại cho rằng quy trình lấy mẫu không đảm bảo độ tin cậy, trong khi bản thân nhà trường cũng chưa đưa ra được kết quả kiểm nghiệm chính thức.

Dưới góc độ pháp lý, cơ quan giám định sẽ chịu trách nhiệm về kết quả đưa ra, song độ chính xác còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy trình lấy mẫu, chất lượng mẫu, điều kiện bảo quản cũng như độ tin cậy của thiết bị xét nghiệm. Nếu mẫu không đảm bảo, sai lệch trong quá trình thu thập hoặc bảo quản, kết quả xét nghiệm hoàn toàn có thể bị ảnh hưởng.

"Việc phụ huynh tự xét nghiệm và công bố kết quả thực phẩm không đảm bảo an toàn trong bối cảnh cơ quan điều tra đang khởi tố nhiều đối tượng liên quan đến hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, đặc biệt khi phát hiện lượng lớn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi, đã khiến thông tin lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, gây hoài nghi và bất an trong dư luận.

Hiện quan điểm giữa phụ huynh và nhà trường vẫn chưa thống nhất, trong khi chưa có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Vì vậy, việc đăng tải, chia sẻ thông tin cần hết sức thận trọng, đảm bảo tính trung thực. Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần vào cuộc xác minh theo đúng trình tự, thủ tục và sớm có kết luận làm căn cứ xử lý vụ việc theo quy định pháp luật" – luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Về chi phí xét nghiệm, luật sư cho biết, nếu phụ huynh tự thực hiện thì phải tự chi trả. Trường hợp nhà trường hoặc cơ quan chức năng tiến hành lấy mẫu, đơn vị thực hiện sẽ chịu trách nhiệm về chi phí tương ứng.

Ông cũng lưu ý, kết quả xét nghiệm do phụ huynh cung cấp chỉ mang tính tham khảo ban đầu, là căn cứ để cơ quan chức năng xem xét, vào cuộc xác minh. Giá trị pháp lý của kết quả này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy trình lấy mẫu, bảo quản, phương pháp xét nghiệm và thẩm quyền của đơn vị thực hiện.

Trong trường hợp việc lấy mẫu đúng quy định và kết quả phản ánh chính xác chất lượng thực phẩm, trách nhiệm pháp lý sẽ được xem xét. Nếu lỗi thuộc về nhà trường, đơn vị này phải chịu trách nhiệm trước pháp luật; đồng thời bồi thường thiệt hại nếu gây ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.

"Ngược lại, nếu thực phẩm khi nhập về không có dấu hiệu bất thường, đầy đủ giấy tờ hợp lệ thì rất khó quy trách nhiệm cho cán bộ nhà trường. Trường hợp thực phẩm kém chất lượng được che giấu tinh vi qua hồ sơ, giấy tờ, nhà trường thậm chí có thể trở thành bên bị hại do không nhận biết được nguy cơ, không có động cơ vụ lợi trong việc sử dụng thực phẩm bẩn.

Thực tế, an toàn thực phẩm trong môi trường học đường luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm. Việc để lọt thực phẩm không đảm bảo vào trường học thường xuất phát từ các thủ đoạn tinh vi của đơn vị cung cấp trung gian" – luật sư Cường nhận định.

Trước đó, nhiều phụ huynh có con theo học tại Trường Mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên lo lắng, bất an khi nghi vấn thịt lợn nhà trường sử dụng để nấu cho trẻ ăn có thể nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E.coli.

Sự việc xảy ra khi nhà trường nhờ phụ huynh mang thịt lợn ra ngoài xay do bị mất điện. Phụ huynh phát hiện túi thịt có màu vàng, có dấu hiệu bất thường nên đã lấy mẫu gửi xét nghiệm. Kết quả cho thấy có 2 mẫu dương tính với vi khuẩn E.coli và virus dịch tả lợn châu Phi.

Sau sự việc, cơ quan cơ quan chức năng tỉnh Thái Nguyên đã nhanh chóng vào cuộc xác minh, kiểm tra và lấy mẫu xét nghiệm.

Theo Báo cáo số 127/BC-UBND ngày 31/3/2026 của UBND xã Văn Lăng gửi UBND tỉnh Thái Nguyên và Sở Giáo dục và Đào tạo, đơn vị cung cấp thực phẩm cho Trường Mầm non Hòa Bình là hộ kinh doanh Nguyễn Văn Thành, có địa chỉ tại xã Vô Tranh (tỉnh Thái Nguyên).