Nghi Xuân, Hà Tĩnh: Lao động “chui” bỏ mạng vì muỗi vàng, sốt rét tại Angola

Láng giềng đến chia sẻ với gia đình chị Khang. Ảnh: H.HÀ

Nỗi đau xóm nghèo

Dự kiến ngày hôm nay (15/5), thi thể anh Nguyễn Văn Chín (SN 1972, ở thôn Bắc Sơn, xã Cương Gián) - chồng chị Khang sẽ được đưa về quê an táng. Ngày 14/5, về xã Cương Gián, chúng tôi ghi nhận không khí tang thương ở đây. Chị Khang ôm con nhỏ ngồi trên giường, tiều tụy, giọng khản đặc gọi tên chồng. Anh Chín được xác định tử vong tại Angola do bệnh sốt rét ác tính vào ngày 4/5.

Trước đây, do cuộc sống khó khăn nên anh Chín buộc phải để mẹ già 90 tuổi và các con nhỏ dại cho vợ chăm sóc để sang Angola lao động “chui” thông qua mối giới của “cò”. “Cò” lao động hứa là làm việc tại Angola sẽ có thu nhập 1.000 USD/tháng. Để có số tiền 6.000 USD đưa cho  “cò”, gia đình anh Chín đã phải bán hết tài sản và vay mượn mới có. Ông Nguyễn Văn Huấn - bác ruột của anh Chín cho biết, khi sang đến Angola làm công việc phụ hồ được 6 tháng thì anh Chín đã phải chịu cảnh thất nghiệp mất mấy tháng trời do khí hậu khắc nghiệt.

Cách nhà anh Chín chưa đầy nửa cây số là nhà bà Hồ Thị Niên (SN 1958), mấy ngày nay cũng đang rơi vào thế bí. Sau khi vay mượn với số tiền gần 200 triệu đồng để cho con trai Nguyễn Văn Hùng (SN 1980) đi lao động ở Hàn Quốc bằng đường biển với hy vọng để thoát nghèo. Nào ngờ được hơn một năm thì anh Hùng bị tai nạn lao động phải trở về nước khiến bà Niên buộc phải bán đất của cha ông để có tiền lo chữa chạy bệnh tật cho con trai.

Nhà đông con, người con thứ hai là Nguyễn Thị Trang bị câm điếc và mù bẩm sinh, giờ lại thêm anh Hùng bị tai nạn lao động, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khốn khó nên buộc lòng ông Nguyễn Xuân Tỉu (64 tuổi) - chồng của bà Niên phải đi xuất khẩu lao động “chui” sang Angola với hy vọng có ít được tiền trả nợ.

Đầu năm 2014, ông Tỉu sang Angola bằng con đường du lịch. Sang đến nơi, do ở Angola thời tiết bất thường, mưa nhiều, muỗi vàng phát triển, bệnh sốt rét gia tăng nên ông Tỉu luôn đau ốm. Cách đây hai tuần, bà Niên nhận được điện thoại của một người cùng làm trong công trường xây dựng điện với ông Tỉu. Anh này cho biết, chồng bà  đang rơi vào tình trạng hôn mê sâu do sốt rét ác tính. Cộng đồng người Việt ở Angola cũng đang kêu gọi để có tiền đưa ông Tỉu đi viện chữa trị. Thông tin ấy khiến bà Niên lo lắng, nhưng “lực bất tòng tâm” và chỉ biết cầu mong chồng mình được giúp đỡ, sớm qua được cơn nguy kịch.

Xuất khẩu qua “cò”, gửi tiền về cũng qua “cò”

Lo lắng cho chồng, bà Niên gọi điện cho “cò” ở xã Xuân Liên (Nghi Xuân) để cầu cứu nhưng họ cũng bỏ mặc, không chịu trách nhiệm vì giữa hai bên không có cam kết. Cũng theo lời bà Niên thì chi phí cho chồng bà sang Angola lao động “chui” hết gần 6.000 USD. Từ ngày ông Tỉu đi tới nay đã hơn một năm, nhưng số tiền gửi về cho “cò” đưa đến cho nhà bà mới chỉ có 2.500 USD. “Ông ấy điện thoại bảo chi phí gửi tiền về qua “cò” đắt lắm, cứ 1.000 USD thì mất 750 USD. Tiền phí ông ấy đã đóng ở bên kia cho họ rồi. Ông ấy ở bên kia cũng cực lắm”, bà Niên kể lại cuộc điện thoại cuối cùng chồng gọi về nước.

Chúng tôi cũng được biết, hơn hai năm anh Chín đi lao động “chui” ở Angola, số tiền anh gửi về mà gia đình nhận được là 3.000 USD. Việc gửi tiền về nhà cũng phải qua “cò” và bị cắt phí với giá cứ 1.000 USD thì mất 750 USD.

May mắn vì không phải bỏ mạng nơi xứ người, anh Nguyễn Xuân Kỳ (trú tại xã Cổ Đạm, Nghi Xuân) mới trở về từ Angola được hơn một tuần cho biết: “Ngoài việc phải lo kiếm việc làm, người lao động “chui” còn luôn lo sợ bị cướp và phải trốn chạy khi cảnh sát nước sở tại kiểm tra. Nguy hiểm nhất mà người lao động phải đối mặt ở đây là bệnh sốt rét”.

Theo anh Kỳ, sang Angola làm thuê, lương chỉ được 500-600 USD/tháng, trong khi đó phí gửi tiền về qua “cò” thì quá đắt đỏ, nhưng cũng không còn cách nào khác. Người lao động sau khi nhận tiền lương vì không có điều kiện đi gửi ngân hàng, thậm chí có đi cũng sợ bị cướp nên muốn gửi tiền về nhà đều phải nhờ “cò”. Nhiều khi “cò” không cần về Việt Nam, chỉ cần điện thoại về là người nhà của “cò” ở Việt Nam đưa tiền trực tiếp đến nhà cho người lao động. Dù biết “cò” lấy phí quá đắt nhưng hầu hết lao động đều phải “cắn răng chịu đựng”.

Theo những người đã từng đi lao động “chui” ở Angola kể lại thì do nạn thất nghiệp ở Angola gia tăng nên tình trạng trấn, cướp xảy ra liên miên. Người Việt đi lao động “chui” đều không có hợp đồng, không bảo hiểm nên không ai chịu trách nhiệm về họ cả. “Mạng sống của người lao động bất hợp pháp ở Angola rất bấp bênh, không chỉ trả giá bằng tiền, bằng máu mà có khi cả mạng sống của mình”, một nạn nhân đi lao động ở Angola qua “cò” nói.

Hồ Hà/Báo Gia đình & Xã hội