Nhà cao tầng ở Việt Nam chỉ chống được động đất cấp 6 ?

>> Nhà cao tầng ở Hà Nội có an toàn?
>> Có thể 6 tháng sau Hà Nội còn dư chấn
>> Vì sao chỉ vài nơi ở Hà Nội cảm nhận được động đất?

Quy định kháng chấn tối thiểu ở VN là cấp 7

Chống động đất (kháng chấn) là một trong những yếu tố rất quan trọng và được yêu cầu bắt buộc trước khi xây dựng một công trình cao tầng. Tuỳ từng loại công trình để phân cấp từng mức độ kháng chấn khác nhau.

Căn cứ vào mức độ đó, chủ đầu tư quyết định mức kháng chấn cho từng công trình sao cho thích hợp và được chấp nhận.

Trước đây, các công trình xây dựng phải tuân thủ theo thang MSK của Nga. Thang này quy định nhà phải xây thế nào theo cường độ động đất. Đặc điểm của Việt Nam là động đất nông, nên tâm bán kính chấn động nông, khoảng vài chục km. Và vùng nào chịu được mức độ chấn động với gia tốc bao nhiêu thì phải thiết kế nhà để có thể chịu được.

Đối với các công trình dân dụng, thiết kế kháng chấn theo tiêu chuẩn phải đạt là cấp 7. Chỉ một số công trình đặc biệt như bệnh viện, trường học hoặc quân sự... mới phải áp dụng mức đặc biệt là mức kháng chấn cấp 8. Còn cao hơn thì cả ở nước ngoài và ở Việt Nam đều không nghiên cứu thiết kế nữa.

Với yêu cầu kháng chấn ở cấp cao nhất là cấp 7, các chuyên gia đã tính toán nếu có động đất xảy ra ở mức cao nhất có thể của Việt Nam, toà nhà vẫn có thể hư hại nhưng ở mức có thể chấp nhận được. Và cũng với mức kháng chấn cấp 7, các toà nhà có thể kháng chấn được những trận động đất khoảng 6 độ richte.

Việt Nam: Các chung cư cũ nát không có thiết kế kháng chấn

Tiêu chuẩn thiết kế kháng chấn trong các nhà cao tầng đã được yêu cầu bắt buộc từ khoảng 15 năm trở lại đây. Những công trình nào không đáp ứng được, sẽ không được cấp phép.

Một công trình kháng chấn tốt, không hẳn có quá nhiều kết cấu bê tông cốt thép. Các nguyên lí kháng chấn ở trên thế giới có rất nhiều - đặc biệt là các nước dễ xảy ra động đất với cường độ mạnh.

Chẳng hạn ở Nhật Bản, người ta có dùng các lò xo ở dưới các chân cột để khi có chấn động, lò xo ấn xuống và có thể phân tán được năng lượng. Người ta cũng có thể dùng những tầng chứa chất lỏng phân phối trong các toà nhà để giảm dao động của toà nhà.

Hoặc như ở toà nhà cao nhất thế giới tại Đài Loan, người ta có treo một con lắc nặng khoảng vài trăm tấn ở trên trần nhà. Khi toà nhà bị lắc lư sang bên này, con lắc sẽ nghiêng sang bên kia và giúp cân bằng được trọng lượng.

Nhưng ở Việt Nam, do công trình không quá cao tầng và mức động đất chưa xảy ra quá lớn nên chưa áp dụng những kĩ thuật này mà chỉ gia cố các cấu kiện để có thể kháng chấn được. Các thiết bị như lò xo hoặc con lắc này đều là những thứ đặc biệt, chuyên dụng và được thiết kế riêng nên rất đắt.

Vấn đề hiện nay là chúng ta còn quá nhiều chung cư cũ nát được xây dựng từ trước những năm 1990, nên thiết kế kháng chấn chưa trở thành yêu cầu bắt buộc. Thậm chí các chung cư này được xây dựng theo phương án lắp ghép theo blog, gồm các tấm bê tông cốt thép có sẵn, sau đó được lắp vào vào với nhau kèm với các chốt.

Chưa thể nói cách xây dựng này sẽ khiến toà nhà sập ngay nếu có động đất nhưng là người trong nghề, theo tôi, cách xây dựng toàn khối vẫn kháng chấn tốt hơn và mức độ an toàn cao hơn, song lại mất thời gian hơn và tốn kém hơn.

Ngoài ra, việc “đeo ba lô” do người dân ở các chung cư cũ cơi nới thêm diện tích sẽ khiến mức độ nguy hiểm cao hơn. Khi động đất xảy ra, các “ba lô” này sẽ rơi xuống đầu tiên và hậu quả sẽ không thể lường hết được.  

Lương Mỹ