Nhạc sĩ Phạm Duy - Người đến cõi về
GiadinhNet - Sau những biền biệt cách chia, cuối cùng nhạc sĩ tài hoa Phạm Duy đã vĩnh viễn hóa thân vào Cõi Về muôn trùng xa thẳm… Tròn 1 tuần kể từ ngày ông vĩnh viễn ra đi, cảm giác tan chảy, thảng thốt như vẫn quẩn quanh đâu đây.
Vậy là tròn 1 tuần kể từ ngày nhạc sĩ tài hoa Phạm Duy trở về với đất mẹ. Niềm tiếc thương, nỗi xót xa vô hạn như vẫn bao trùm trong tâm hồn công chúng - những người rất đỗi yêu quý ông. BLOG Giadinh.net.vn xin trân trọng trích đăng bài viết của nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo về những kỷ niệm, những câu chuyện xúc động với nhạc sĩ Phạm Duy như lời tri ân cuối cùng với người nghệ sĩ tài ba.
NHẠC SĨ PHẠM DUY - NGƯỜI ĐẾN CÕI VỀ
Khi nghĩ về ca khúc Việt, nếu chọn 3 người thì tôi chọn Văn Cao, Trịnh Công Sơn và Phạm Duy. Có lần tôi đề nghị bạn bè chọn cho tôi người thứ 4, và nhiều tên tuổi lớn được đưa ra, nhưng rốt cuộc, các lựa chọn đều nấn ná không dứt khoát.
Tất nhiên là mỗi người đều có những quan niệm riêng, nhưng chọn Văn Cao, Trịnh Công Sơn và Phạm Duy thì thường ít gây tranh cãi nhất. Đó là những nhạc sĩ có ấn tượng mạnh mẽ trong lòng công chúng âm nhạc Việt Nam, và họ đều là những nhạc sĩ lớn của dân tộc.
Nhớ mấy năm trước năm 2000, các tờ báo ở Việt Nam không hề nhắc tên Phạm Duy. Khi làm Thư ký tòa soạn tạp chí Âm nhạc của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, tôi hiểu rõ sự húy kị này. Nhưng rồi năm 1998, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường đi Pháp có dịp gặp Phạm Duy và nghe nhạc của ông, tôi đã đặt anh viết một bài báo về cuộc gặp gỡ đó.
Hoàng Phủ Ngọc Tường viết ngay bài Đêm nghe Kiều ca cùng Phạm Duy ở Paris khá hay, tôi định đưa in ngay, nhưng lại sợ báo mình bị “phạt” nên tạm để bài lại vào tệp bài chờ. Lúc đó tôi đang viết thêm cho mục “Thư ra hải ngoại” của báo Đại Đoàn Kết, và tôi quyết định đưa vấn đề Phạm Duy lên mục này của tờ báo bạn, qua bức thư gửi một người bạn Việt kiều.
Trong lá thư đó tôi có nhắc chuyện Phạm Duy muốn về thăm đất nước bằng một lời mời từ Việt Nam, và tôi nhắc lại những bài hát cách mạng thời kháng chiến chống Pháp của ông cùng với kỷ niệm về Bà mẹ Gio Linh – Ca khúc nổi tiếng Phạm Duy viết trong chuyến đi vào Quảng Trị thời bấy giờ.
Cuối thư là một lời nhắn gửi chân thành: “Nếu nhạc sĩ Phạm Duy thực sự muốn về thăm quê thì ông hãy về theo lời mời của chính ông, nghĩa là có thể về theo con đường du lịch”. Bức thư được đăng lên báo, không có phản ứng gì của cơ quan chức năng. Vậy là chúng tôi cho đăng luôn bài viết của Hoàng Phủ Ngọc Tường lên tạp chí Âm nhạc.
 Nhạc sĩ Phạm Duy (phải) và nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo |
Tháng sau, nhạc sĩ Hoàng Dương cho biết là ông đã phô-tô 2 bài báo đó gửi cho Phạm Duy. Rồi Phạm Duy gọi điện liên lạc với tôi rất vui vẻ và nói là ông sẽ về thăm quê.
Chuyến về thăm quê của Phạm Duy sau 25 năm xa nước thật vui. Nhà thơ Hoàng Cầm “cử” con trai là Hoàng Kỳ ra sân bay Nội Bài đón và tặng hoa. Khi ông về ở khách sạn Sofitel Plaza Hà Nội, nhạc sĩ Trần Hoàn lúc ấy là Phó ban Tư tưởng Văn hóa T.Ư đến thăm và chuyện trò thân mật.
Phạm Duy gọi điện hẹn tôi đến chơi. Khi tôi đến hơi muộn giờ hẹn, đã thấy ông ngồi chờ ở phòng khách, và câu chuyện không ngoài niềm vui trở về của ông. Tóc ông bạc trắng bồng bềnh như mây ôm lấy khuôn mặt đầy đặn với nụ cười hiền hậu khiến tôi không nghĩ là ông đang bước vào tuổi tám mươi.
Mấy ngày sau ông Phạm Thế Duyệt - Ủy viên Bộ Chính trị gặp Phạm Duy, và ông Phạm Thế Duyệt đã tiếp Phạm Duy tại trụ sở Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Nhạc sĩ Trọng Bằng - Tổng thư ký Hội Nhạc sĩ VN - cũng đã đến dự và tặng hoa cho người nhạc sĩ tài ba, có nhiều bài hát mà ông đã thuộc từ hồi còn nhỏ.
Từ đó, Phạm Duy trở về nước nhiều lần. Lần nào về, ông cũng gọi điện cho tôi và Nguyễn Thụy Kha đi ăn sáng cùng ông, thường thì ăn “phở Lý Quốc Sư” gần nhà Hoàng Cầm. Rồi đầu năm 2005, ông cho biết là ông muốn rời Hoa Kỳ về sống hẳn ở Việt Nam những năm cuối đời. Ông nói: “Tôi ở hải ngoại chỉ có 2 triệu công chúng, nhưng tôi về nước là về với 80 triệu đồng bào”. Đó là một tin vui đối với công chúng yêu nhạc Phạm Duy.
Ngày 17/5/2005 tin Phạm Duy rời hẳn Hoa Kỳ về nước chính thức được đăng tải trên nhiều phương tiện truyền thông trong nước với dòng chữ tô đậm: “9 giờ 45 ngày 17/5/2005, nhạc sĩ Phạm Duy đã về đến phi trường Tân Sơn Nhất (TPHCM). Ông đã nhiều lần về VN, nhưng đây là lần về rất đặc biệt: về ở hẳn…”.
Năm 2006 tôi vào Sài Gòn, gọi điện thăm ông, và thật vui, ông mời tôi đến một quán bar trên đường Nguyễn Du nghe người ta hát nhạc Phạm Duy. Đó cũng là dịp sinh nhật lần thứ 85 của ông. Ông giới thiệu tôi với mọi người rất thân tình, như một đứa em, và tôi đã hát Khúc hát sông quê chúc mừng ông.
Tôi gặp ông lần cuối cùng khi ông trở lại Hà Nội làm cuộc trò chuyện âm nhạc tại sân khấu của Nhà hát Ca Múa Nhạc 79 Hàng Trống mùa thu 2012. Dường như ông muốn tóm tắt cuộc đời âm nhạc của ông trong mấy trang giấy đã viết sẵn. Giọng nói của ông vẫn khỏe và trong.
Cách nói nhấn nha hơi điệu nghệ của ông khiến tôi khẽ mỉm cười nghĩ về một tâm hồn “ga-lăng” không bao giờ phai nhạt dù đã qua tuổi 90. Và khi tôi nói với ông “Anh vẫn khỏe lắm” thì ông nói “Cậu yên tâm nhé, Phạm Duy vẫn sống cả khi đã chết mà”. Câu nói vui, cũng là niềm tự tin của ông về sự nghiệp âm nhạc của mình hiến dâng cho cuộc sống.
Không ai chống nổi thời gian. Người nhạc sĩ tài hoa ấy cuối cùng cũng từ giã cõi đời. Tôi nhận được tin nhắn này từ ca sĩ Ánh Tuyết. Tôi gọi điện cho Ánh Tuyết và nghe chị nói thảng thốt: “Em định làm 3 album ca khúc Phạm Duy để tặng tác giả, nhưng chưa kịp hoàn thành thì ông đã đi rồi. Nghe tin Phạm Duy ra đi, người em như tan chảy…”.
Đó cũng là cảm giác của nhiều người khi nghe tin những nhân vật tài ba vĩnh viễn ra đi. Và cuộc ra đi của nhạc sĩ Phạm Duy lại khiến tôi nhớ những cuộc trở về của ông. Vâng, những cuộc trở về sau những chuyến đi xa, sau những biền biệt cách chia, để rồi vĩnh viễn hóa thân vào Cõi Về muôn trùng xa thẳm…
Nguyễn Trọng Tạo
Hà Nội, tháng 1/2013
|
BLOG rất mong nhận được ý kiến của các bạn xung quanh vấn đề này. Mọi ý kiến của các bạn đều được chúng tôi đón đợi và quan tâm. Chân thành cảm ơn các bạn. |
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
