Những bữa cơm “có thịt” từ Chương trình Bảo vệ, phát triển dân tộc thiểu số ít người

Phụ nữ Pà Thẻn ở Linh Phú (Chiêm Hoá, Tuyên Quang) thu hoạch chè. Ảnh: V.Linh - H.Nhung

Từ những bữa cơm có thịt…

Một ngày cuối năm 2020, chúng tôi có mặt tại vùng đất miền núi xa xôi Linh Phú (thuộc huyện Chiêm Hoá, tỉnh Tuyên Quang). Đây là nơi sinh sống của hơn 300 nhân khẩu là người dân tộc Pà Thẻn - một cộng đồng dân tộc rất ít người đang sinh sống và phát triển tại Tuyên Quang.

Những vệt nắng chiều bắt đầu yếu ớt, cũng là lúc làn khói trắng toả ra từ những nếp nhà mái lá đơn sơ. Những nếp nhà ấy được bao quanh bởi những luống chè xanh mướt, dài thăm thẳm. Nhiều năm trước, những luống chè tươi tốt của gia đình anh Tái Văn Cát (SN 1964) chỉ là một khu đất bỏ hoang có nhiều cây dại và một vài cây chè cằn cỗi phục vụ nhu cầu hàng ngày.

Thế nhưng, từ Chương trình Bảo vệ và phát triển dân tộc thiểu số rất ít người, những gốc chè già cằn cỗi của gia đình anh Cát, chị Vững (vợ anh) đã được mở rộng quy mô, kinh tế gia đình cũng từ đó được cải thiện.

Trò chuyện với PV, chị Vững trải lòng: "Cuộc sống của gia đình tôi nói riêng và người dân tộc Pà Thẻn tại xã Linh Phú nói chung rất khó khăn. Khó khăn bởi 4 người con cùng ở độ tuổi đến trường, trong khi, thu nhập chính của gia đình chủ yếu trông chờ từ những vụ lúa, vụ ngô và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Từ chính những khó khăn đó, nhiều con em dân tộc Pà Thẻn lập gia đình từ rất sớm.Thế nhưng, từ khi được hướng dẫn về giống chè mới, hai vợ chồng tôi đã quyết định canh tác hơn 5.000m2 chè. Đến nay, gia đình tôi thu hoạch mỗi tháng 2 lứa chè".

Cũng theo chị Vững: "Muốn có được những búp chè hữu cơ đúng nghĩa thì phải chăm sóc hoàn toàn bằng phân hữu cơ. Chúng tôi tuyệt đối không dùng phân hoá học để bón vào gốc chè, cũng không phun thuốc diệt cỏ. Ngoài ra, ở khâu thu, sao chè, chúng tôi thực hiện hoàn toàn thủ công".

"Thấy lợi nhuận từ cây chè mang lại có tính ổn định, bền vững, chồng tôi đã vận động các anh em trong dòng họ và người dân trong thôn Khuổi Hóp mở rộng diện tích trồng chè. Ban đầu ai cũng hoài nghi và lo lắng về nguồn ra, về tính hiệu quả kinh tế… Bởi nhiều năm qua, người Pà Thẻn tại Linh Phú chỉ trồng vài cây chè để phục vụ nhu cầu gia đình hàng ngày. Thế nhưng, với sự quyết tâm của chồng tôi, bây giờ, cuộc sống của nhiều gia đình trong khu vực đã rất cải thiện", chị Vững cho hay.

Gia đình anh Dương Văn Tiệu (SN 1966, thôn Khuổi Hóp) là một trong những hộ gia đình điển hình phát triển kinh tế từ mô hình trồng chè của anh Tái Văn Cát. Đến nay, với hơn 30ha diện tích trồng chè, mức thu nhập của anh Tiệu nói riêng và 41 hộ gia đình dân tộc Pà Thẻn tại thôn Khuổi Hóp nói chung đạt khoảng 1,8 triệu đồng/người.

…đến chất lượng dân số nâng cao

Anh Cát và chị Vững chia sẻ cách xao chè chất lượng.

Chị Vững trải lòng, khi thu nhập kinh tế gia đình dần đi vào ổn định, chị và hơn 100 phụ nữ dân tộc Pà Thẻn sinh sống tại xã Linh Phú được vận động và tham gia sinh hoạt tại các câu lạc bộ về bình đẳng giới, chống bạo lực gia đình. Chị cùng người dân trong bản đã được tiếp cận với các chính sách về kế hoạch hoá gia đình, không kết hôn cận huyết… Thông qua chương trình hữu ích này, chị Vững đã có nhiều kiến thức, hiểu biết và tự tin hơn trong công việc và cuộc sống.

Cũng trong thời gian vừa qua, chị Vững và những người dân còn được tăng cường công tác truyền thông, giáo dục, nâng cao nhận thức thay đổi hành vi nhằm bảo vệ và phát triển các dân tộc ít người. Cùng với đó, địa phương đã được nâng cao năng lực hệ thống y tế vùng dân tộc về cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và các dịch vụ nâng cao chất lượng dân số. Công tác khám chữa bệnh, cấp phát thẻ bảo hiểm y tế, cấp thuốc miễn phí cho người dân tộc thiểu số cũng thường xuyên được quan tâm.

Khi những chính sách này được triển khai, người dân xã Linh Phú đã được chăm lo giải quyết những khó khăn, bức xúc trong đời sống, sản xuất của đồng bào các dân tộc thiểu số. Do phù hợp với tình hình thực tiễn, các chính sách cũng góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, ổn định dân cư, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào, bảo tồn giá trị văn hóa do cha ông truyền lại.

Đặc biệt, khi những công trình cơ sở hạ tầng và hỗ trợ sản xuất được hỗ trợ, đầu tư đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và giao lưu hàng hoá. Điều này không chỉ làm tăng thêm các điều kiện sinh hoạt và sản xuất mà còn góp phần giảm dần khoảng cách phát triển giữa các dân tộc, tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc.

Bảo Loan

Cả năm giữ chân học trò vùng biên nhờ bữa cơm có thịt, cá