Những chứng nhân huyền thoại

Đối diện với chúng tôi là cụ già đầu bạc trắng, dáng người nhỏ nhắn,  nụ cười dễ mến. Gần 50 năm trước, cụ là Chính trị viên kiêm Bí thư chi bộ của 3 con tàu trong Đoàn tàu không số huyền thoại. Tên của cụ là Trần Ngọc Tuấn.

Lễ "truy điệu sống"?

Nhìn ông Tuấn, ít người có thể hình dung ông từng có thời là "cảm tử quân" trên những con tàu không số, chuyên chở vũ khí chi viện cho miền Nam. Khi đó ông Tuấn mang cấp bậc Trung úy, là Chính trị viên kiêm Bí thư chi bộ tàu 55, 56 và 43.

Ông Tuấn hào hứng kể chuyện tàu 56.

Lưu giữ trong trí nhớ cả một "kho tàng" chuyện tàu không số, vị cựu Chính trị viên chẳng biết phải bắt đầu từ đâu. Ông cười hỏi chúng tôi: "Giờ sao, muốn biết cái gì đây?". "Chúng tôi nghe nhiều người nhắc đến lễ "truy điệu sống" trước lúc tàu khởi hành, bắt đầu bằng chuyện này được không ạ?", tôi đề nghị. Vậy là ông Tuấn cười rung cả người bảo, chuyện đó là có thực nhưng không ai gọi là "truy điệu sống" cả. Mỗi lần tàu không số khởi hành là một lần xác định "cảm tử" nên tổ chức mới bày tiệc liên hoan. Ai cũng hiểu ra đi chưa chắc có ngày trở về nên liên hoan được làm trịnh trọng lắm. Các cấp chỉ huy đến dặn dò rồi đồng đội chia tay. Trong bữa liên hoan này, đồ ăn thức uống nhiều lắm, nào là thuốc lá Thăng Long, rượu đế Đồng Tháp... "Mỗi lần bước xuống tàu là anh em đã chấp nhận hy sinh rồi. Từ người lên tàu đến người tiễn đưa đều hiểu ngầm với nhau rằng đó là "truy điệu sống", nhưng không ai dùng từ đó để nói với nhau cả", ông Tuấn thủng thẳng nói.

Con tàu không số đầu tiên mà ông Tuấn đi là tàu 56. Chuyến tàu cập bến thành công đã cung cấp cho miền Nam 44 tấn vũ khí, góp phần làm nên chiến thắng Bình Giã vang rền, chiến thắng đầu tiên ở cấp trung đoàn. Ông Tuấn cho biết: "Tháng 11/1964, chúng tôi nhận tàu 56 với nhiệm vụ chở 44 tấn vũ khí vào bến Lộc An (nay thuộc xã Phước Bửu, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu). Tàu 56 là tàu sắt, trọng tải hơn 50 tấn. Lúc đó tôi là Chính trị viên kiêm Bí thư chi bộ, anh Lê Quốc Thân làm Thuyền trưởng. Nhận nhiệm vụ mà lo lắm vì trước đó 1 năm, tàu gỗ của ta vận chuyển có 11 tấn vũ khí vào bến Lộc An đã bị mắc cạn cồn cát, giờ phải đưa tàu sắt vào bến hẹp này thiệt không dễ chút nào".

Kể đến đây, ông Tuấn bật cười sảng khoái. Để đưa tàu 56 đến cửa sông Ray, Thuyền trưởng Thân và Chính trị viên Trần Ngọc Tuấn phải dựa vào sóng to gió lớn trên biển mà đi. Khi gần đến cửa sông, lại phải dựa vào địa hình các đảo che khuất tầm nhìn của tàu địch. Thời điểm này địch đang huy động lực lượng đặc nhiệm 115, rồi hạm đội 7 nhằm quyết phá cho được "đường mòn trên biển". "Vùng biển tàu 56 vào thuộc cửa ngõ phía Đông Sài Gòn nên địch quần thảo rất rát. Chúng tổ chức phòng thủ kín cả dưới nước, trên cạn, trên không. Thế nhưng khi sóng biển cỡ cấp 6, cấp 7 là chúng cũng "ngán" và lười đi tuần. Vậy là mình cứ lợi dụng lúc đó mà đi", ông Tuấn giải thích thêm. Tháng 2/1965, tàu 56 còn quay lại bến Lộc An lần nữa, chi viện thêm 47 tấn vũ khí cho miền Nam. Chuyến tàu này, ông Trần Ngọc Tuấn vẫn đảm nhiệm Chính trị viên.

“Sau những chuyến hải hành thành công của tàu 56, các đơn vị chủ lực miền Đông, khu 6 được trang bị đầy đủ vũ khí để mở chiến dịch Bình Giã. Tháng 3/1965, chiến dịch thắng lợi giòn giã, đập tan chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của địch. Tàu 56 và tập thể được tặng Huân chương Chiến công hạng I”, ông Tuấn cười vui vẻ.