Phòng tránh xâm hại tình dục: Dạy kỹ năng cho trẻ tiểu học ra sao?

Trường Tiểu học Mai Động, nơi xảy ra vụ việc đối tượng lạ mặt lẻn vào trường có hành vi dâm ô học sinh. Ảnh: Xuân Thắng

Những bài học nhãn tiền

Giữa tháng 3/2017, đường dây nóng của Báo Gia đình & Xã hội liên tục nhận được các cuộc điện thoại cầu cứu của phụ huynh có con em đang theo học tại Trường Tiểu học Đồng Hóa ( xã Đồng Hóa, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam). Trao đổi với PV, bà Đinh Thị H (trú tại xã Đồng Hóa) cho biết, nhiều tháng qua cuộc sống gia đình bà đảo lộn khi cô cháu gái H.A (học sinh lớp 4) bị bảo vệ nhà trường dâm ô. Theo lời kể của bà H, vào một ngày tháng 12/2016, khi cháu H.A cùng các bạn vui chơi ở sân trường thì ông H - bảo vệ nhà trường đến chơi cùng các cháu. Lợi dụng việc nô đùa, ông H sờ vào những vùng nhạy cảm của cháu H.A. Hoảng hốt, cháu bé nhiều lần bắt ông H bỏ tay ra khỏi người nhưng không được, chỉ đến khi bị cháu cắn vào tay thì người đàn ông này mới chịu buông tha.

Tương tự trường hợp cháu H.A là câu chuyện của cháu N.T (cùng trường với cháu H.A). Nuốt những giọt nước mắt đắng cay, bà nội cháu N.T kể lại, sáng sớm 15/12/2016, khi cháu N.T đến lớp trực nhật, ông H đã ôm chặt cháu rồi sờ soạng khắp người. Sợ hãi, cháu đã khóc lóc, van xin nhưng ông H vẫn không thôi hành vi sàm sỡ. Vụ việc vỡ lở khi trưa cùng ngày, cháu N.T kể lại cho bà nội. Bức xúc trước hành vi của ông H, bà nội cháu bé đã phản ánh sự việc với nhà trường và đưa đơn tố cáo tới Công an xã Đồng Hóa. Sau khi bị tố cáo, gia đình ông H đã đến nhà cháu N.T xin không kiện tụng, đồng thời đưa tiền mong bỏ qua nhưng không được gia đình cháu chấp nhận.

Bà nội cháu N.T cho biết: “Năm học lớp 3, cháu N.T có kể với tôi rằng bị ông H ôm ấp, sàm sỡ nhưng tôi không tin. Tôi nói với cháu: “Do nhà ông H không có cháu gái, ông quý nên mới ôm con thôi, không phải sợ”. Nhưng tôi đã nhầm. Hết lần này đến lần khác, ông ta xâm hại cháu gái tôi. Tôi sẽ làm đơn kiện đến cùng để đưa sự việc ra ánh sáng. Công an huyện đã nhiều lần gọi gia đình tôi ra để lấy lời khai nhưng đến nay sự việc vẫn chưa có câu trả lời…”.

Theo phản ánh của các phụ huynh, còn một số trường hợp học sinh bị ông H sàm sỡ, nhưng vì sợ bị ảnh hưởng đến tương lai các cháu nên gia đình đã không làm đơn tố cáo. Từ khi sự việc bảo vệ nhà trường dâm ô các học sinh xảy ra, các cháu H.A, N.T luôn có tâm lý e ngại, cảnh giác khi đến trường. Từ những thông tin phản ánh của người dân, Công an huyện Kim Bảng đã vào cuộc. Sau một quá trình điều tra, xác minh, cơ quan công an đã quyết định khởi tố vụ án.

Sự việc ở Hà Nam chưa kịp lắng xuống, thì mới đây dư luận cả nước lại sửng sốt khi nghe tin một đối tượng lạ mặt lẻn vào Trường Tiểu học Mai Động (quận Hoàng Mai, TP Hà Nội) có hành vi dâm ô với học sinh. Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, bà Bùi Thị Thu Thanh - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Sáng 16/5, lợi dụng thời điểm phụ huynh học sinh đưa con đi học, một nam thanh niên lạ mặt đã trà trộn vào bên trong trường. Sau đó, lãnh đạo nhà trường tiếp nhận thông tin phản ánh của học sinh. Xác định tính chất phức tạp của vụ việc, Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo bộ phận bảo vệ cho xem lại hệ thống camera để xác định người lạ mặt, đồng thời thông tin tới cơ quan công an nhờ giải quyết. Sau khi vụ việc xảy ra, nhà trường đã có nhiều biện pháp siết chặt hơn vấn đề an ninh trong trường. Hiện, nhà trường cắt cử một bảo vệ trực hệ thống camera giám sát 24/24, để phản ứng kịp thời khi có tình huống xấu xảy ra”.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, các cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc điều tra. Đối tượng đột nhập vào trường, có hành vi dâm ô với học sinh Trường Tiểu học Mai Động bị bắt giữ sau đó. Được biết đối tượng này sinh năm 1991, trú tại quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội. Thông tin với PV, Công an quận Hoàng Mai cho biết, toàn bộ hồ sơ vụ việc đã được chuyển về Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP Hà Nội) để tiếp tục xử lý.

Chúng ta cần làm gì?

Liên quan tới vấn đề trên, trao đổi với chúng tôi, bà Phan Lan Hương (chuyên gia bảo vệ chăm sóc trẻ em, thuộc Bộ LĐTB&XH) bày tỏ quan điểm: Nguyên nhân khiến trẻ em lứa tuổi tiểu học dễ bị tấn công tình dục là do các cháu còn nhỏ, không đủ sức khỏe để chống cự, nhưng quan trọng hơn cả là trẻ thiếu kỹ năng để tự bảo vệ bản thân mình. Thông thường trẻ ở lứa tuổi này dễ tin vào lời nói của người lớn quen biết, đặc biệt là những người có uy tín đối với các em như nhân viên bảo vệ, thầy cô…

Biện pháp phòng tránh tốt nhất vẫn là dạy trẻ về kỹ năng nhận biết các hành vi. Thế nào là hành vi xâm hại tình dục, những hoàn cảnh nào là hoàn cảnh có nhiều nguy cơ. Ví dụ trong các tình huống cụ thể như: Trong phòng học chỉ có một mình với một người lớn khác giới; vào nhà vệ sinh thấy người khác giới thì phải làm gì...

Trả lời cho câu hỏi: “Hệ thống giáo dục hiện nay đã thực sự chú trọng việc dạy học sinh cách phòng chống tệ nạn xâm hại tình dục?”, bà Phạm Lan Hương cho biết thêm: “Hiện tại trong chương trình học của các con ở cấp bậc tiểu học hầu như rất ít các nội dung về phòng chống xâm hại tình dục. Một dẫn chứng khá cụ thể, là phải lên tới lớp 5, ở bộ môn khoa học xã hội mới có 1 tiết dạy về vấn đề này. Có thể nói, 1 tiết học cho cả 5 năm học quả là quá ít, nếu như không muốn nói là vấn đề xâm hại tình dục trong trường học chưa được chúng ta quan tâm đúng mức”.

Bên cạnh vai trò của nhà trường thì gia đình đóng một vị trí đặc biệt quan trọng. Nhưng hiện nay, đại đa số phụ huynh học sinh dường như cũng chưa thực sự quan tâm về vấn đề này. Số ít quan tâm thì tự phát gom nhóm trẻ lại và thuê giáo viên có chuyên môn về lĩnh vực này về để dạy. Dẫu biết rằng đó là ý định tốt, nhưng nó cũng là “con dao hai lưỡi”. Bởi nếu phương pháp dạy không đúng cách dễ khiến con em chúng ta đi lệch hướng trong cách tiếp cận vấn đề.

Cũng theo bà Phạm Lan Hương, hiện tại chưa có chương trình nào để lấy làm quy chuẩn, chính thống về việc dạy kỹ năng sống hoặc kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục trẻ em. Trước mắt, các bậc phụ huynh có thể tiếp cận kiến thức bằng nhiều hình thức: Thông qua các trang web uy tín hoặc của một số tổ chức có các hoạt động bảo vệ trẻ em như: Plan, Bộ LĐTB&XH hoặc có thể gọi điện trực tiếp tới tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 18001567 để được hỗ trợ và tư vấn. Bà Phạm Lan Hương nói: “Chúng ta đừng để xảy ra tình trạng “mất bò mới lo làm chuồng” trong câu chuyện bảo vệ và chăm sóc trẻ em”.

Xuân Thắng