Thực trạng cơ sở hạ tầng và ứng dụng CNTT DS-KHHGĐ: Cần đầu tư nâng cấp

Đó là thực trạng đáng lo ngại về hạ tầng cơ sở và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) của các Chi cục và Trung tâm DS-KHHGĐ.

Trang thiết bị thiếu, chất lượng kém

Với tổng số 73 máy chủ, nhưng hầu hết chưa phải là máy chủ chuyên dụng và có 7 tỉnh, thành phố hiện chưa có máy chủ. Cấu hình của máy chủ tại Chi cục DS-KHHGĐ thấp, lên tới 59/73 (83,10%). Máy tính cá nhân tại các Chi cục DS-KHHGĐ cũng chủ yếu là máy lắp ráp trong nước (88,96%) và có cấu hình thấp. Hiện tại, có 31/63 Chi cục DS-KHHGĐ có phòng máy tính riêng với các hệ thống đảm bảo ở mức độ kém. Có 59 tỉnh/thành phố (95,16%) đã nối mạng Internet, 3 tỉnh chưa nối mạng Internet là Sơn La, Quảng Ninh, Kiên Giang, (1 tỉnh không báo cáo).

Khảo sát tại các trung tâm DS-KHHGĐ, thực trạng này còn khó khăn hơn. Số lượng máy chủ chưa đủ bình quân 1 máy chủ/quận, huyện. Có tới 101/686 quận, huyện không có máy chủ và 93,81% máy chủ có cấu hình thấp. Có 67 trung tâm DS- KHHGĐ không có máy tính cá nhân, 91,54% máy tính cá nhân có cấu hình thấp. Mới có 228/686 (43%) quận/huyện có phòng máy riêng. Tại một số địa phương không có điều kiện, đã phải tận dụng hội trường để làm phòng máy tính. Có 387/686 quận/huyện (56,41%) đã nối mạng Internet và 88,11% trong số đó có đủ điều kiện thực sự để triển khai truyền và nhận số liệu tới các cấp tỉnh/thành phố và Trung ương.

Nhân lực vừa yếu, vừa thiếu

Tổng cục DS-KHHGĐ có hơn 200 cán bộ (cả lao động hợp đồng) nhưng chỉ có 7 kỹ sư được đào tạo cơ bản về CNTT (trình độ Đại học chuyên ngành tin học). Vì vậy, việc quản trị hệ thống mạng máy tính tại Tổng cục và triển khai các phần mềm từ TW đến địa phương gặp nhiều khó khăn. Từ khi thành lập đến nay, Tổng cục đã tiến hành các lớp đào tạo và đào tạo nâng cao về Tin học tại Tổng cục cho cán bộ ngành dân số các cấp. Năm 2008 đã đào tạo cho 500 cán bộ về ứng dụng công tác thống kê, nhập dữ liệu về dân số… Dự kiến năm 2009, sẽ tiếp tục đào tạo mới và nâng cao cho khoảng 400 cán bộ.

Kết quả khảo sát cho thấy, nhìn chung các cán bộ tại Chi cục DS- KHHGĐ đã từng bước được đào tạo tin học cơ bản và tin học văn phòng theo các khoá học của ngành DS- KHHGĐ (trước đây) và của các Đề án, dự án CNTT tại Trung ương và địa phương. Tuy nhiên, tỷ lệ được đào tạo hiện nay vẫn còn thấp. Kỹ năng sử dụng của cán bộ, công chức không đồng đều, thậm chí một số cán bộ, công chức còn chưa tiếp cận được với lĩnh vực CNTT. Đội ngũ cán bộ sử dụng máy tính nhiều nhất và có kỹ năng CNTT tốt nhất thường là các cán bộ tham gia thực hiện Dự án tại Chi cục tỉnh.

Phỏng vấn 48 cán bộ nhập số liệu tại trung tâm DS-KHHGĐ cho thấy, kỹ năng về CNTT ở mức trung bình khá. Phần nhiều có thể sử dụng các phần mềm tin học văn phòng, cài đặt lại được máy tính nếu máy bị hỏng, xử lý được các lỗi đơn giản của máy in... Cũng trong phỏng vấn trực tiếp 48 cán bộ nhập liệu, 33% cho biết họ chưa được tập huấn phần mềm MIS do TW mở, mà được tập huấn tại tỉnh hoặc được các cán bộ khác hướng dẫn theo kiểu “cầm tay chỉ việc” để thực hiện nhập dữ liệu. Một lượng lớn cán bộ là người mới, số lượng cán bộ mới chưa lần nào được đào tạo về phần mềm của Dự án là 26,04%.

Cũng theo kết quả khảo sát, từ khi thành lập đến nay, lãnh đạo Chi cục của 12 tỉnh khảo sát, phỏng vấn sâu cho biết: Chi cục DS- KHHGĐ tỉnh, thành phố có tiến hành tổ chức đào tạo về tin học cho cán bộ cấp tỉnh và huyện, thời gian đào tạo chủ yếu từ 1- 3 ngày. Ngoài ra, Chi cục DS- KHHGĐ và trung tâm DS- KHHGĐ đã tranh thủ cử cán bộ đi đào tạo về tin học khi UBND cùng cấp tổ chức. Tuy nhiên, về số lượng so với yêu cầu còn rất thiếu. Với số lượng cán bộ như hiện nay mới đảm bảo việc vận hành và quản trị mạng máy tính tại trụ sở của Chi cục cấp tỉnh, chưa có đủ cán bộ để hỗ trợ triển khai và vận hành các Chương trình và phân hệ thông tin triển khai đến cấp huyện, đặc biệt là với các tỉnh/thành phố chưa có cán bộ chuyên trách về CNTT thì việc triển khai các chương trình này là rất khó khăn. Cùng với thực trạng về trang thiết bị nói trên, vấn đề được đặt ra là cơ sở hạ tầng về CNTT phục vụ công tác DS- KHHGĐ cần sớm được đầu tư, nâng cấp.