Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Hà Nội: Danh sách hơn 2.500 trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình từ 22/12 - 31/12/2025
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) - Công an TP Hà Nội vừa công bố danh sách hàng ngàn phương tiện vi phạm được hệ thống giám sát thông minh ghi nhận trong đợt cao điểm cuối năm.
Không mang giấy tờ xe, lái xe thực hiện điều này không lo bị phạt
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Hiện nay các loại giấy tờ xe đã được tích hợp trên VNeID và có giá trị như giấy tờ giấy. Theo đó, khi cảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ xe, lái xe có thể xuất trình giấy tờ tích hợp trên VNeID.
Danh tính á khôi cuộc thi sắc đẹp bị tạm giữ hình sự vì môi giới mại dâm
Pháp luật - 6 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP Hà Nội) tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội) - Á khôi 1 Hoa khôi Áo dài Việt Nam 2025, để điều tra về hành vi môi giới mại dâm.
Hà Nội: Trạm trộn bê tông 'hành' dân bằng khói bụi, ngang nhiên xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Bụi xi măng trắng xóa bao phủ cây cối, những dòng nước thải trắng đục xả thẳng ra môi trường... Đó là thực trạng đang diễn ra tại trạm trộn bê tông ở thôn Phương Trạch (xã Vĩnh Thanh, TP Hà Nội) khiến cuộc sống của người dân nơi đây bị ảnh hưởng nặng nề.
Vận hành trạm dừng nghỉ đầu tiên trên cao tốc Bắc - Nam đoạn qua Quảng Trị
Xã hội - 8 giờ trướcGĐXH - Việc đưa trạm dừng nghỉ vào khai thác khi lưu lượng phương tiện trên đoạn cao tốc này tăng cao góp phần đảm bảo các nhu cầu nghỉ ngơi, mua sắm, giảm nguy xảy ra sự việc đáng tiếc do tài xế mệt mỏi khi điều khiển phương tiện trong thời gian dài.
Xuyên đêm tìm gia đình cho cô gái lạ mặt có biểu hiện bất thường
Xã hội - 11 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình tuần tra, Công an xã Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) phát hiện, chăm sóc và tìm gia đình cho một cô gái tâm thần bất ổn đang đi lạc giữa đêm tối.
Hà Nội: Danh sách 129 trường hợp vi phạm bị Camera AI 'tuýt còi' từ ngày 3/2 - 4/2
Pháp luật - 11 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ 3/2 - 4/2) hệ thống Camera AI tiếp tục ghi nhận tình trạng vi phạm giao thông diễn biến phức tạp tại nội đô Hà Nội và trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Trong đó, có tới 77 trường hợp vượt đèn đỏ và hàng chục trường hợp vi phạm khác.
Không phải ai cũng gặp may: 3 con giáp dễ trả giá vì quyết định tiền bạc vội vàng năm 2026
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, dòng năng lượng Hỏa mạnh mẽ được cho là sẽ khuấy đảo nhịp sống và thói quen tài chính của một số con giáp.
Phát hiện đường dây mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng trá hình dưới dạng “súng thông bồn cầu”
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện và thu giữ 100 bộ súng nén hơi tại kho hàng do đối tượng Yang Yifeng (quốc tịch Trung Quốc) thuê tại tỉnh Lạng Sơn. 5 đối tượng liên quan đã bị khởi tố về hành vi “Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng”.
Bộ Quốc phòng công bố cấu trúc bài thi đánh giá năng lực trong 195 phút
Giáo dục - 13 giờ trướcBộ Quốc phòng công bố cấu trúc đề thi đánh giá năng lực tuyển sinh các trường quân đội từ năm 2026, gồm ba phần, thi trên máy tính, đánh giá toàn diện thí sinh.
Không phải ai cũng gặp may: 3 con giáp dễ trả giá vì quyết định tiền bạc vội vàng năm 2026
Đời sốngGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, dòng năng lượng Hỏa mạnh mẽ được cho là sẽ khuấy đảo nhịp sống và thói quen tài chính của một số con giáp.
