Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Trú mưa dưới bờ kè, 4 người tử vong khi mảng bê tông đổ sập
Đời sống - 16 phút trướcTrong lúc trú mưa dưới mảng bê tông bờ kè tại thôn Lạc Mỹ, xã Sơn Thành (Đắk Lắk), 4 người bị bê tông đổ sập vùi lấp, tử vong.
Tử vi tháng 1/2026: Bí kíp xoay chuyển vận thế và hóa giải hung tinh cho tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão
Đời sống - 17 phút trướcGĐXH - Đây là thời điểm vàng để 4 con giáp Tý - Sửu - Dần - Mão nắm bắt cơ hội, xoay chuyển vận thế và hóa giải hung tinh để bứt phá ngay từ đầu năm 2026.
Gã đàn ông quê Hải Phòng dùng xà beng cạy hòm công đức trộm gần 30 triệu ở đền An Sinh
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Đối tượng khai nhận, bản thân chuẩn bị sẵn xà beng, máy cắt, bao tải, sau đó đi xe đạp từ Hải Phòng sang Quảng Ninh để trộm tài sản tại các cơ sở thờ tự. Tuy nhiên khi đang cạy hòm công đức tại đền An Sinh thì bị cơ quan Công an phát hiện, bắt giữ.
CSGT TPHCM hỗ trợ đưa người đàn ông đi cấp cứu
Đời sống - 3 giờ trướcGiữa dòng xe cộ đông nghẹt, một phụ nữ nhờ CSGT hỗ trợ đưa cha mình đến bệnh viện cấp cứu
Tạm giữ hình sự 'quái xế' 18 tuổi tăng ga húc văng CSGT ở Phú Thọ
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Vi phạm giao thông nhưng không chấp hành hiệu lệnh, Nguyễn Anh Tuấn (SN 2007) đã liều lĩnh tăng ga lao thẳng vào tổ công tác khiến một chiến sĩ CSGT bị thương. Đối tượng sau đó đã bị tạm giữ hình sự để điều tra về hành vi “Chống người thi hành công vụ”.
Hành trình lật mặt nạ hiệp sĩ của tên tội phạm Nguyễn Thanh Hải
Pháp luật - 5 giờ trướcNguyễn Thanh Hải xây dựng hình ảnh “hiệp sĩ cứu người” trên mạng xã hội, đồng thời thường xuyên đăng tải các video, bài viết thể hiện việc “giải cứu miễn phí, không nhận tiền” song thực tế các nạn nhân tìm đến Hải nhờ giúp đỡ lại bị biến thành nạn nhân bị cưỡng đoạt tài sản.
Miễn học phí công lập toàn quốc: Dấu mốc lịch sử của ngành giáo dục năm 2025
Giáo dục - 7 giờ trướcNăm 2025 khép lại với dấu mốc mang tính lịch sử của ngành giáo dục Việt Nam: Học sinh từ mầm non đến phổ thông công lập cả nước được miễn học phí.
Tháng sinh Âm lịch của người hưởng nhiều phúc lành, trung niên an nhàn phú quý
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Những tháng sinh Âm lịch dưới đây thường được cho là mang theo phúc khí dồi dào, giúp chủ nhân tận hưởng cuộc sống đủ đầy khi tuổi đời chín muồi.
Bắc Ninh xử phạt gần 40.000 trường hợp vi phạm nồng độ cồn trong năm 2025
Đời sống - 8 giờ trướcNăm 2025, Phòng CSGT Bắc Ninh xử lý 39.676 trường hợp vi phạm nồng độ cồn và ma túy, trong đó 39.637 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, 39 trường hợp vi phạm ma túy.
Danh sách hơn 100 phương tiện bị Camera AI 'tóm gọn' ngày 1/1/2026
Pháp luật - 9 giờ trướcGĐXH - Trong 24 giờ từ ngày 31/12/2025 - 1/1/2026, hệ thống Camera AI tại nội thành Hà Nội và trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã ghi nhận 109 trường hợp vi phạm. Trong đó, đa phần là các lỗi không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ.
Tin sáng 2/1: Lý do pháo hoa Hà Nội bắn từ 23h45 đêm giao thừa; Miền Bắc rét đậm rét hại kéo dài, khả năng có băng giá
Thời sựGĐXH - Đêm giao thừa bước sang năm 2026, nhiều người dân Thủ đô không khỏi bất ngờ khi pháo hoa tại một loạt điểm bắn trên địa bàn Hà Nội đã đồng loạt khai hỏa từ 23h45, sớm hơn 15 phút so với thời khắc giao thừa quen thuộc là 0h00; Thời tiết Bắc Bộ bắt đầu chuyển rét rõ rệt, trong các ngày 2/1 và 3/1.
