Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Nhập cảnh trái phép từ Campuchia, 2 nam thanh niên bị xử phạt
Xã hội - 1 giờ trướcGĐXH - Sau khi tiến hành xác minh, Công an xã Bình Thanh đã tiến hành lập hồ sơ, làm rõ hành vi vi phạm nhập cảnh trái phép của 2 nam thanh niên Đ.X.L và N.V.P; đồng thời ra quyết định xử phạt mỗi trường hợp 4 triệu đồng.
Hà Nội: Cấm xe taxi vào giờ cao điểm trên phố Khâm Thiên từ ngày 14/2
Thời sự - 1 giờ trướcSở Xây dựng Hà Nội vừa cho biết, từ ngày 14/2, Sở thực hiện thí điểm điều chỉnh tổ chức giao thông trên phố Khâm Thiên, trong đó có cấm xe taxi, xe hợp đồng dưới 8 chỗ vào giờ cao điểm để giảm thiểu ùn tắc.
Vận chuyển trái phép gần 40.000 bao thuốc lá nhập lậu
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh vừa phối hợp bắt giữ nhóm đối tượng có hành vi vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng nhập lậu với số lượng lớn bao gồm gần 40.000 bao thuốc lá
Siết chặt quản lý, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy dịp Tết ở Huế
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Để người dân vui xuân đón Tết an toàn, Công an TP Huế triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa cháy nổ, tập trung kiểm tra cơ sở nguy cơ cao, khu dân cư đông người và đẩy mạnh tuyên truyền, ứng dụng công nghệ báo cháy từ sớm.
Hà Nội: Người dân 'tay xách nách mang' về quê đón Tết, cửa ngõ Thủ đô ùn tắc
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Trong ngày làm việc cuối cùng trước kỳ nghỉ lễ, áp lực giao thông tại các cửa ngõ Hà Nội đã gia tăng đột biến khi dòng người hối hả rời thành phố, trong khi đó tại các tuyến đường nội thành việc di chuyển tương đối ổn định.
Triệt phá đường dây mua bán khí cười, khởi tố 5 đối tượng
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Ngày 13/2, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Huế cho biết, vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 5 bị can về tội "Buôn bán hàng cấm" và "Vận chuyển hàng cấm".
Từ 1/3 tới, thay đổi mới về hình thức xác nhận giao dịch Mobile Banking có thể nhiều người chưa biết
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Từ 1/3/2026, Thông tư số 77/2025/TT-NHNN chính thức có hiệu lực trong đó có nhiều điểm mới về xác nhận giao dịch ngân hàng.
Công an hòa giải vụ khóa đầu, đuôi xe tải đậu chắn cửa hàng cận Tết gây tranh cãi khốc liệt trên mạng xã hội
Xã hội - 8 giờ trướcGĐXH - Vụ việc dùng hai ô tô chặn đầu, khóa đuôi một xe tải đậu chắn trước cửa hàng tại Nghệ An đã được cơ quan chức năng vào cuộc xử lý, các bên thống nhất giải quyết trong hòa giải.
Vi phạm lỗi này, tài xế có thể bị phạt nặng từ 12 - 70 triệu đồng
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nhiều hành vi vi phạm giao thông bị phạt mức rất nặng đến 70 triệu đồng. Dưới đây là các thông tin cụ thể.
Lào Cai: Cõng hàng trăm kg pháo lậu qua sông về Việt Nam, thanh niên 20 tuổi bị tóm gọn
Pháp luật - 12 giờ trướcGĐXH - Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai vừa bắt đối tượng vận chuyển 1,5 tạ pháo qua biên giới từ Trung Quốc về Việt Nam.
Đỗ xe chắn cửa hàng ngày cận Tết, gây tranh cãi khốc liệt trên mạng xã hội
Xã hộiGĐXH - Liên hệ nhờ chủ xe tải di chuyển để thuận tiện buôn bán dịp cận Tết nhưng không được hợp tác, một chủ cửa hàng (Nghệ An) dùng hai ô tô chặn đầu, đuôi phương tiện này. Sự việc thu hút nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội.
