Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Dự báo những biến đổi mọi mặt bất ngờ của con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Dậu, Tuất những ngày cuối tháng 3
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH – Xem tử vi tuần mới từ nay đến 22/3/2026, chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã có Dự báo những biến đổi trong cuộc sống của con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Dậu, Tuất. Các con giáp nên nắm bắt để tiền tài phát triển.
Thay đổi mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình từ 1/7/2026 khi mức lương cơ sở tăng?
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Tham gia BHYT người dân sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí khám chữa bệnh, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình. Dự kiến, từ 1/7/2026, Chính phủ điều chỉnh tăng lương cơ sở, mức đóng BHYT hộ gia đình có thay đổi?
Chủ cơ sở kinh doanh chả bò bị khởi tố khi liên tiếp bán thực phẩm chứa chất cấm
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định khởi tố một chủ cơ sở kinh doanh chả bò dương tính với hàn the - chất cấm ngoài danh mục được phép sử dụng trong sản xuất chế biến thực phẩm.
Bắc Ninh: Danh sách 261 trường hợp vi phạm giao thông bị phạt nguội từ ngày 28/2 đến 6/3
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Bắc Ninh vừa công bố danh sách 261 phương tiện vi phạm bị phạt nguội được phát hiện qua hệ thống camera giám sát và thiết bị nghiệp vụ trong tuần từ ngày 28/2/2026 đến ngày 6/3/2026.
Bắc Ninh: Khởi tố, bắt giam thiếu niên 16 tuổi trộm hơn 5 cây vàng của họ hàng bán lấy tiền đi du lịch
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Lợi dụng gia đình họ hàng về quê ăn tết, Nguyễn Gia Huy (16 tuổi, thường trú tỉnh Gia Lai) đột nhập vào căn hộ, cắt mở két sắt, lấy trộm vàng bán lấy tiền tiêu xài và đi du lịch.
Quy định về chế độ nghỉ phép 2026 theo Luật Lao động mới nhất, người lao động cần biết
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Nghỉ phép là quyền lợi cơ bản của người lao động được nghỉ làm việc nhưng vẫn hưởng nguyên lương theo hợp đồng. Năm 2026, người lao động được nghỉ phép bao nhiêu ngày?
Thời tiết hôm nay ở miền Bắc có gì cần lưu ý?
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết hôm nay, do tác động của gió Đông Nam hoạt động mạnh, sáng sớm khu vực miền Bắc có sương mù khiến tầm nhìn xa giảm thấp. Người dân cần lưu ý giữ khoảng cách an toàn khi tham gia giao thông.
Tin sáng 17/3: Đề xuất loạt hành vi của viên chức có thể bị kỷ luật từ khiển trách đến buộc thôi việc; Khi nào đợt nắng nóng gay gắt đầu tiên bao phủ miền Bắc?
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Bộ Nội vụ đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về xử lý kỷ luật viên chức, trong đó nêu rõ các hành vi vi phạm và các hình thức kỷ luật áp dụng đối với viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập; Ở khu vực phía Tây Bắc Bộ và một số nơi phía Tây các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế từ khoảng tháng 4, có khả năng xuất hiện nắng nóng, sau đó từ khoảng cuối tháng 5 sẽ mở rộng dần toàn khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ.
Hà Nội giảm tỉ lệ học sinh vào lớp 10 THPT công lập, lo ngại số lượng thí sinh dự thi tăng vọt
Giáo dục - 7 giờ trướcTheo công bố của Hà Nội, sẽ chỉ có khoảng 60% học sinh vào các trường THPT công lập, Trung tâm GDNN- GDTX, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và 40% em còn lại sẽ theo học các trường tư thục. Việc nới lỏng điều kiện dự tuyển cũng có thể khiến số lượng học sinh dự thi tăng vọt so với mọi năm.
Kè biển Hải Thịnh ở Ninh Bình xuất hiện nhiều đoạn sạt lở
Đời sống - 16 giờ trướcGĐXH - Tuyến kè biển Hải Thịnh thuộc tuyến đê biển Hải Hậu (tỉnh Ninh Bình) có vai trò quan trọng trong việc chắn sóng, chống xói lở và bảo vệ khu dân cư phía trong. Tuy nhiên thời gian qua, dưới tác động của triều cường, gió mạnh và biến đổi địa hình bãi biển, nhiều đoạn kè liên tiếp xảy ra sạt lở, sụt lún, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trước mùa mưa bão năm 2026.
Bỏ chạy khi bị kiểm tra, người đàn ông để lại vợ cùng ma túy
Pháp luậtGĐXH - Ngày 16/3, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An mở phiên tòa sơ thẩm xét xử Lương Văn Thuận (32 tuổi) và vợ là Pay Thị Ngoạn (32 tuổi, cùng trú xã Hùng Chân, Nghệ An) về tội mua bán trái phép chất ma túy.
