Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Hà Nội: Cháy nhà 3 tầng lúc rạng sáng, 15 người nhập viện cấp cứu vì ngạt khói
Đời sống - 12 phút trướcGĐXH - Đám cháy bùng lên tại tầng 1 ngôi nhà trong ngõ nhỏ ở phường Nghĩa Đô (TP Hà Nội) vào sáng sớm. Vụ việc khiến 15 người sinh sống trong nhà phải nhập viện, kiểm tra y tế do hít phải khói.
Hà Nội: Danh sách 342 phương tiện 'dính' phạt nguội qua Camera AI
Pháp luật - 26 phút trướcGĐXH - Phòng CSGT Công an TP Hà Nội vừa phát đi thông báo xử lý vi phạm đối với 342 phương tiện bị hệ thống Camera AI ghi hình. Đáng chú ý, số lượng xe máy vi phạm bị "mắt thần" tóm gọn cao gấp 3 lần so với ô tô.
Video: Băng giá phủ kín đỉnh Fansipan khi nhiệt độ giảm sâu -3 độ
Thời sự - 27 phút trướcGĐXH - Do chịu ảnh hưởng của áp cao lạnh lục địa nhiệt độ trên đỉnh Fansipan giảm sâu, xuống khoảng -3 độ C, xuất hiện băng giá.
Học viện Báo chí và Tuyên truyền thông báo phương án tuyển sinh đại học 2026
Giáo dục - 2 giờ trướcGĐXH - Học viện Báo chí và Tuyên truyền thông báo dự kiến phương án tuyển sinh đại học 2026. Dự kiến trường tuyển sinh bằng ba phương thức.
Hà Nội chính thức điều chỉnh thời gian các phương tiện giao thông được hoạt đông trong khu vực nội đô từ tháng 1/2026
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - UBND TP Hà Nội vừa ban hành quy định mới về phạm vi, thời gian hoạt động của các phương tiện giao thông đường bộ tại nhiều khu vực, tuyến đường trọng điểm nhằm giảm ùn tắc, bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong nội đô.
Sát Tết, 3 con giáp làm ăn phát đạt nhưng dễ bị tiểu nhân 'chọc gậy bánh xe'
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Sát Tết là thời điểm nhiều con giáp bước vào giai đoạn thu hoạch lớn về tiền bạc. Tuy nhiên, chính sự hanh thông đó lại vô tình khiến họ trở thành mục tiêu của sự ganh ghét, đố kỵ.
Liên tiếp tổ chức phương án giao thông tạm thời, dự án mở rộng cao tốc La Sơn - Hòa Liên hiện ra sao?
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Trước diễn biến thời tiết, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh tiếp tục tổ chức phương án giao thông tạm thời trên cao tốc La Sơn - Hòa Liên. Trong khi tiến độ thi công mở rộng tuyến hiện đạt khoảng 65%.
Nhiệt độ giảm sâu 10 độ, học sinh Hà Nội có được nghỉ học tránh rét?
Giáo dục - 4 giờ trướcGĐXH - Theo quy định của Sở GD&ĐT Hà Nội, học sinh mầm non, tiểu học được nghỉ học nếu nhiệt độ xuống dưới 10 độ C, học sinh trung học được nghỉ học nếu nhiệt độ xuống dưới 7 độ C.
Người mang con số này trong ngày sinh thường không nghèo lâu, chỉ sợ sống quá an phận
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Trong nhân số học Pythagoras, có một con số chủ đạo được xem là biểu tượng của sự linh hoạt, bản lĩnh và khả năng làm giàu vượt trội. Những người sở hữu con số này trong ngày sinh thường dễ thành công.
10 trường hợp nhận tiền chuyển khoản không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7/2026, người dân nên cập nhật
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Không phải mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Việc hiểu đúng sẽ giúp người dân yên tâm và hạn chế rủi ro pháp lý.
Tin sáng 7/1: Thông tin mới nhất về tăng lương hưu 2026; Tuổi nghỉ hưu của giáo viên từ 2026
Thời sựGĐXH - Việc điều chỉnh lương hưu do Chính phủ quyết định, căn cứ trên nhiều yếu tố như khả năng của quỹ bảo hiểm xã hội, chỉ số giá tiêu dùng; Từ ngày 1/1/2026, Luật Nhà giáo 2025 chính thức có hiệu lực trong đó quy định tuổi về hưu của giáo viên.
