Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Giữ 'hồn' bạc giữa màn sương Đèo Gió ở Thái Nguyên
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Giữa Đèo Gió quanh năm mù sương, ông Triệu Tiến Liềm ở xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên vẫn lặng lẽ giữ nghề chạm bạc của người Dao Tiền dù mỗi sản phẩm mất cả tháng mới hoàn thiện và thu nhập chẳng đủ mưu sinh.
Hà Nội: Công bố danh sách 2.162 phương tiện vi phạm giao thông được phát hiện qua Camera AI từ 1/1 - 10/1
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Chỉ trong 10 ngày đầu năm 2026 (từ ngày 1/1 - 10/1), hệ thống Camera AI tại Hà Nội đã phát hiện hơn 2.100 trường hợp vi phạm, trong đó có 1442 xe máy và 740 ô tô.
Cận Tết về xem 'thủ phủ' buôn bán loài vật gắn liền với người nông dân
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Cuối tháng Chạp, chợ trâu, bò Nghiên Loan (Thái Nguyên) nhộn nhịp hơn bao giờ hết khi hàng nghìn con gia súc được đưa về giao dịch, tạo nên bức tranh kinh tế – văn hóa đặc sắc giữa vùng cao.
Một năm tự hào của Tập đoàn TH: Khi tinh thần phụng sự kết tinh thành những dấu ấn lớn
Xã hội - 5 giờ trướcVới Tập đoàn TH, 2025 là một năm hội tụ của những dấu mốc lịch sử, những con số tăng trưởng ấn tượng, những bước tiến ra thị trường quốc tế và những đóng góp xã hội bền bỉ, tất cả cùng góp phần tạo nên bức tranh trọn vẹn của hành trình phụng sự.
Những hành vi tưởng là lỗi khi tham gia giao thông nhưng không bị cảnh sát phạt, lái xe có thể chưa biết
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Nhiều hành vi khi tham gia giao thông tưởng là lỗi nhưng không bị cảnh sát giao thông xử phạt. Dưới đây là các hành vi cụ thể có thể nhiều người chưa biết.
Cụ ông ở TP.HCM ‘hồi sinh’ rác nhựa thành linh vật ngựa Bính Ngọ 2026
Xã hội - 9 giờ trướcTừ ống nhựa bỏ đi, ông Trần Minh Lý (67 tuổi, TP.HCM) miệt mài tạo nên bộ linh vật ngựa Bính Ngọ 2026, gửi gắm ký ức tuổi thơ và thông điệp sống xanh.
Những lưu ý khi đi xe khách dịp Tết
Xã hội - 10 giờ trướcDịp Tết là cao điểm đi lại: xe đông, dễ quá tải, dễ phát sinh trễ giờ và rủi ro an toàn. Bạn nên chuẩn bị kỹ các điểm sau:
Từ 15/2, người lao động mắc một trong những bệnh này sẽ được bảo hiểm xã hội chi trả
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Từ 15/2/2026, 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội theo Thông tư 60/2025/TT-BYT.
Hà Nội: Danh sách các trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình từ 12/2 - 13/2
Pháp luật - 10 giờ trướcGĐXH - Dù lưu lượng phương tiện đổ về các cửa ngõ tăng vọt để về quê đón năm mới, hệ thống giám sát thông minh (Camera AI) vẫn hoạt động xuyên suốt, ghi nhận hàng loạt vi phạm từ nội đô cho đến các tuyến cao tốc cửa ngõ.
Những ngày sinh Âm lịch gắn liền với vận giàu sang của phụ nữ
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm tử vi Á Đông, những phụ nữ sinh vào các ngày Âm lịch dưới đây được cho là mang phúc khí trời ban, càng sống càng thuận lợi.
Những ngày sinh Âm lịch gắn liền với vận giàu sang của phụ nữ
Đời sốngGĐXH - Theo quan niệm tử vi Á Đông, những phụ nữ sinh vào các ngày Âm lịch dưới đây được cho là mang phúc khí trời ban, càng sống càng thuận lợi.
