Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Số cuối ngày sinh Âm lịch hé lộ ai là người 'đổi đời' từ trung vận
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Theo triết lý phương Đông, số cuối của ngày sinh Âm lịch phần nào phản ánh về phúc khi và sự an yên khi bước vào trung vận.
Triệt phá đường dây tín dụng đen núp bóng doanh nghiệp
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát hình sự Công TP Đà Nẵng đã triệt phá đường dây tín dụng đen núp bóng doanh nghiệp, thu lợi bất chính hơn 1,3 tỷ đồng.
Đáp ứng điều kiện này được đăng ký dự tuyển công chức 2026
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Để đăng ký dự tuyển công chức cần đáp ứng các điều kiện gì theo quy định mới nhất? Dưới đây là các thông tin cơ bản bạn đọc có thể tham khảo.
Khối không khí lạnh rất mạnh tràn xuống, Hà Nội tiếp tục rét đỉnh điểm dưới 10 độ?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, Bắc Bộ tiếp tục có thêm sóng lạnh tăng cường xuống kìm giữ mức nhiệt về đêm và sáng khu vực này ở mức thấp. Dự báo mức nhiệt thấp nhất ở Hà Nội từ 11-13 độ.
Tin sáng 12/1: 10 giờ phẫu thuật giải cứu người đàn ông 'cong như con tôm', 7 năm cúi mặt xuống đất; nhà máy Đồ hộp Hạ Long tạm dừng hoạt động từ hôm nay
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai đã phẫu thuật và điều trị thành công cho nam bệnh nhân bị viêm cột sống dính khớp, khiến cơ thể "cong như con tôm" trong nhiều năm; Nhà máy Đồ hộp Hạ Long tại Hải Phòng tạm dừng hoạt động từ hôm nay (12/1).
Tuyển sinh đại học 2026: Dự kiến nhiều điểm mới, thí sinh cần lưu ý
Giáo dục - 3 giờ trướcQuy chế tuyển sinh đại học 2026 dự kiến có nhiều điều chỉnh quan trọng như giới hạn số lượng nguyện vọng, giảm điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ, mỗi trường chỉ tối đa 5 phương thức xét tuyển, siết tuyển sinh ngành sư phạm và thay đổi tổ hợp môn. Thí sinh cần đặc biệt lưu ý để tránh mất cơ hội trúng tuyển.
Video cá heo trắng bất ngờ xuất hiện tại biển Sầm Sơn
Xã hội - 13 giờ trướcGĐXH - Đàn cá heo khoảng 15 con bất ngờ xuất hiện bơi sát bờ biển Sầm Sơn, trong đó có con màu trắng.
Nhìn số cuối ngày sinh Âm lịch, nhiều người bất ngờ về vận mệnh tuổi già
Đời sống - 15 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, số cuối ngày sinh Âm lịch phần nào phản ánh hành trình sống và phần thưởng mà mỗi người nhận được khi bước sang nửa sau cuộc đời.
Hà Nội: Người phụ nữ hành hung hàng xóm ở chung cư bị tạm giữ hình sự
Pháp luật - 16 giờ trướcGĐXH - Cơ quan Công an xác định, hành vi đánh hàng xóm của bà Nguyễn Thị Vân Anh tại hành lang chung cư CT5-ĐN2, khu Mỹ Đình 2, TP Hà Nội có dấu hiệu của tội Gây rối trật tự công cộng.
Tết Bính Ngọ 2026, học sinh có nơi được nghỉ tới 14 ngày
Xã hội - 16 giờ trướcĐến thời điểm này, hàng loạt địa phương đã chính thức công bố thời gian nghỉ Tết Nguyên đán Bình Ngọ của học sinh, với số ngày nghỉ có sự chênh lệch đáng kể, dao động từ 9 đến 14 ngày, tùy địa phương.
Nhìn số cuối ngày sinh Âm lịch, nhiều người bất ngờ về vận mệnh tuổi già
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, số cuối ngày sinh Âm lịch phần nào phản ánh hành trình sống và phần thưởng mà mỗi người nhận được khi bước sang nửa sau cuộc đời.
