Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Xe khách chở quá 12 người, tài xế và chủ xe bị phạt 90 triệu đồng
Đời sống - 34 phút trướcKiểm tra trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây, lực lượng Cục CSGT phát hiện một xe khách chở vượt 12 người so với số ghế được phép. Tài xế và chủ phương tiện bị xử phạt tổng cộng 90 triệu đồng
Tuổi trẻ Nghệ An hướng về người dân khó khăn
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Tại lễ khởi động Tháng Thanh niên 2026, tổng nguồn lực trị giá hơn 2,2 tỷ đồng được huy động để triển khai các công trình, phần việc ý nghĩa hướng về người dân khó khăn ở Nghệ An.
Bị phạt vì nhập cảnh trái phép qua đường tiểu ngạch
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Với hành vi nhập cảnh trái phép qua đường tiểu ngạch, người phụ nữ ở Thanh Hóa bị công an ra quyết định xử phạt 4 triệu đồng.
Cuộc đua lớp 10 tư thục: Đa phương thức xét tuyển, tránh đăng ký dàn trải ra sao?
Giáo dục - 2 giờ trướcMới đây, nhiều trường THPT tư thục tại Hà Nội đã bắt đầu công bố kế hoạch tuyển sinh lớp 10 năm học 2026–2027. Mỗi trường một phương thức xét tuyển và mốc đăng ký khác nhau khiến nhiều gia đình chủ động nộp hồ sơ sớm vào 1–2 trường phù hợp, song cũng gia tăng áp lực lựa chọn trong giai đoạn ôn thi căng thẳng.
Phát hiện gần 6 tấn chân trâu, bò bốc mùi hôi thối chuẩn bị đưa ra quán nhậu
Đời sống - 3 giờ trướcQua kiểm tra lực lượng công an phát hiện 2 kho đông lạnh đang chứa gần 6 tấn đuôi, chân trâu, bò bốc mùi hôi thối chuẩn bị đưa ra quán nhậu, quán phở
Bắc Bộ không khí lạnh suy yếu mạnh, Hà Nội nhiệt độ cao nhất 28 độ
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Thời tiết tại Hà Nội nhiều mây, có mưa vài nơi, trưa chiều hửng nắng, nhiệt độ cao nhất 26–28 độ C.
Hà Nội: Camera AI trích xuất danh sách 21 trường hợp vượt đèn đỏ từ ngày 26/2 - 27/2
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ ngày 26/2 - 27/2), hệ thống giám sát thông minh (Camera AI) tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc duy trì trật tự giao thông khi ghi nhận hàng chục trường hợp vi phạm luật giao thông tại nội thành Hà Nội và tuyến cao tốc cửa ngõ.
Danh mục 10 căn bệnh mới nhất miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự 2026, không nhận vào quân thường trực
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Theo Luật Nghĩa vụ quân sự, công dân trong độ tuổi đi nghĩa vụ quân sự phải thực hiện nghĩa vụ theo quy định. Tuy nhiên, trường hợp mắc 1 trong số 10 loại bệnh được miễn thì công dân sẽ không phải đăng ký nghĩa vụ quân sự.
Học sinh bỏ học sau Tết và nỗi buồn của giáo viên
Xã hội - 4 giờ trướcGĐXH - Mồng 4 Tết, khi nhiều bạn bè còn đang du xuân, Hờ Y P., học sinh lớp 10C3 Trường THPT Tương Dương 1 (Nghệ An), đã mặc váy cưới.
Hiện trạng đường Láng trước đề xuất mở rộng lên gần 54m
Đời sống - 5 giờ trướcDài hơn 4km dọc sông Tô Lịch, là trục kết nối Ngã Tư Sở - Cầu Giấy, đường Láng nhiều năm qua thường xuyên ùn tắc do lưu lượng xe vượt gấp nhiều lần thiết kế.
Hưng Yên: Khởi tố chủ cơ sở sản xuất thực phẩm sử dụng hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm vi phạm
Pháp luậtGĐXH - Công an tỉnh Hưng Yên đã ra quyết định khởi tố vụ án và khởi tố các bị can liên quan để điều tra về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo khoản 2 Điều 317 Bộ luật Hình sự.
