Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Hơn 1.200 vận động viên tham dự giải Pickleball lớn nhất miền Bắc
Đời sống - 2 phút trướcSáng 7/2, tại Hải Phòng diễn ra họp báo Giải Pickleball VTVcab Tiger Vũ Yên 2026. Giải đấu do Tổng Công ty Truyền hình Cáp Việt Nam (VTVcab) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Thể thao Tiger Sports tổ chức.
Phú Thọ: Khoảnh khắc vụ tai nạn khiến hai người đi xe máy bị ô tô cán tử vong trên Quốc lộ 6
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Vụ tai nạn xảy ra vào chiều 8/1 tại một khúc cua trên Quốc lộ 6 (tỉnh Phú Thọ), khi chiếc xe ô tô con đang vượt xe khách cùng chiều thì tông trúng 2 người đi xe máy chạy hướng ngược lại.
Video bé trai bị thương nặng dưới bánh xe máy chuyên dùng
Xã hội - 11 giờ trướcGĐXH – Va chạm với xe máy chuyên dùng khiến một bé trai bị thương nặng. Nguyên nhân do tài xế thiếu quan sát, không giữ khoảng cách an toàn khi lưu thông cùng chiều với xe đạp phía trước.
Cây mai trăm tuổi giá hơn 3 tỷ đồng ở An Giang
Xã hội - 13 giờ trướcMột cây mai vàng cổ thụ khoảng 100 năm tuổi đang thu hút sự chú ý của đông đảo người dân và du khách khi tới chợ hoa xuân Long Xuyên (phường Long Xuyên, tỉnh An Giang), "cụ mai" có dáng thế đồ sộ, tán rộng và giá bán cũng "khủng" không kém.
Vì sao năm 2026 người nộp thuế bắt buộc phải đăng ký mã số thuế cá nhân?
Đời sống - 15 giờ trướcGĐXH - Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cá nhân có thu nhập chịu thuế (từ tiền lương, tiền công, kinh doanh...) đều phải đăng ký mã số thuế để cơ quan nhà nước theo dõi và quản lý việc thực hiện nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách.
Thái Nguyên: Sau vụ CSGT hy sinh, nhìn lại nguy cơ từ xe tải chở đất phục vụ dự án tái định cư Bản Áng
Đời sống - 15 giờ trướcGĐXH - Vụ tai nạn giao thông khiến một cán bộ CSGT hy sinh khi làm nhiệm vụ một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông. Thực tế tại dự án Khu tái định cư Bản Áng cho thấy xe tải chở đất, nhiều xe gắn phù hiệu “TQ”, hoạt động dày đặc trong khu dân cư, phát sinh bụi bặm và nguy cơ tai nạn.
'Cụ' đào trăm năm tuổi, giá thuê 120 triệu đồng giữa phố Hà Nội
Xã hội - 15 giờ trướcGiữa chợ hoa xuân trên đường Lạc Long Quân (Hà Nội) những ngày cận Tết, xuất hiện gốc đào cổ thụ với giá cho thuê hơn trăm triệu đồng.
Du khách háo hức đi tham quan… nghĩa địa
Xã hội - 16 giờ trướcBị cuốn hút bởi các clip “rì viu” lăng mộ, hai du khách nước ngoài đã dành nhiều thời gian để đi tham quan nơi an nghỉ của người Việt sau khi đến Đà Nẵng.
Hé lộ manh mối bất ngờ khiến nhóm cướp ngân hàng ở Gia Lai sa lưới
Pháp luật - 16 giờ trướcSau 18 ngày gây ra vụ cướp ngân hàng rúng động ở Gia Lai, lực lượng công an đã bắt giữ nhóm hung thủ từ những manh mối bất ngờ.
Hà Nội: Camera AI trích xuất danh sách 54 trường hợp vượt đèn đỏ từ 6/2 - 7/2
Pháp luật - 20 giờ trướcGĐXH - Trong 24 giờ qua (từ 6/2 - 7/2) dữ liệu mới nhất từ hệ thống giám sát thông minh (Camera AI) cho thấy ý thức chấp hành đèn tín hiệu của người dân tại các nút giao nội đô vẫn còn nhiều hạn chế, trong khi lưu lượng phương tiện trên cao tốc đang có xu hướng tăng cao.
Dự báo thời tiết ngày 8/2: Hà Nội mưa rét đến bao giờ?
Xã hộiGĐXH - Dự báo thời tiết ngày 8/2, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu Đông Bắc Bộ và một số nơi ở Tây Bắc Bộ, gây mưa, mưa rào rải rác, có nơi có dông; nhiệt độ giảm khoảng 1–3 độ.
