Tags:
TS Văn học Trịnh Thu Tuyết nhận xét gì về đề thi Ngữ văn?
GiadinhNet - Theo TS. Trịnh Thu Tuyết (nguyên giáo viên Ngữ văn trường THPT Chu Văn An, Hà Nội), đề thi đảm bảo theo cấu trúc như mô hình đề từ 2017, ngữ liệu đề thi có dung lượng vừa phải phù hợp, có khả năng khơi gợi những suy nghĩ, xúc cảm mang giá trị nhân văn và có ý nghĩa thẩm mĩ sâu sắc cho học trò.
Dưới đây là phần nhận xét của TS. Trịnh Thu Tuyết về đề Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sáng 25/6:
I. Đọc hiểu (3,0 điểm):
Các câu hỏi từ Nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao hầu như không thay đổi từ nội dung, mức độ cho đến phạm vi kiến thức, kĩ năng… Câu hỏi 1: kiểm tra kiến thức về thể thơ đã lặp lại câu hỏi 1 của đề thi chính thức năm 2018. Nếu đối chiếu với đề thi tham khảo cho kì thi THPT quốc gia năm 2019, có thể thấy yêu cầu kiểm tra về kiến thức Tiếng Việt vẫn được lưu ý nhiều hơn so với kiểm tra khả năng suy nghĩ và cảm nhận về nội dung của ngữ liệu.
Có cảm giác về sự chênh trong mức độ khó và các tầng nghĩa cần hướng tới của các câu hỏi 2,3,4: nếu ở câu hỏi 2, sự thông hiểu chỉ dừng lại trong việc giải mã nội dung các dòng thơ tương đối hiển ngôn thì câu hỏi 3, khi yêu cầu học sinh phải chỉ ra hiệu quả của phép điệp trong 4 dòng thơ… có thể ít nhiều sẽ làm khó học trò bởi sự mơ hồ giữa 1 tầng nghĩa không hướng tới ý nghĩa của phần thông hiểu cũng như chủ đề sẽ hướng tới của phần nghị luận xã hội sau đó.
TS Trịnh Thu Tuyết - Nguyên giáo viên Ngữ văn Trường THPT Chu Văn An, Hà Nội.
Bởi 15 câu thơ được trích trong bài “Trước biển” thực chất tách thành 2 đoạn với 2 tầng nghĩa: 6 câu đầu là những cảm nhận về biển/9 câu thơ sau là thể hiện khát vọng của con người trong sự liên tưởng tới những chân trời xa rộng của biển khơi - cho nên sự thiếu đồng nhất trong việc hướng tới chủ đề âu cũng là điều khó tránh.
Chính vì thế các câu hỏi 1,2,3 không hoàn toàn mang chức năng là sự chuẩn bị, khai phá, khơi mở cho nội dung vận dụng cao trong câu 4 và vấn đề nghị luận trong phần Làm văn.
Đề thi Ngữ văn Kỳ thi THPT Quốc gia 2019.
Phần Làm văn (7,0 điểm):
Câu 1 (2.0 điểm): Đề bài đưa ra yêu cầu nghị luận về “sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống” - đây là vấn đề tương đối phù hợp với 9 câu thơ sau của ngữ liệu Đọc hiểu, cũng tương đối phù hợp với phần vận dụng cao trong câu hỏi 4 phần đọc hiểu - sự phù hợp ấy sẽ giúp cho học trò những nền tảng đầu tiên của suy nghĩ, cảm nhận trong quá trình nghị luận. Tuy nhiên, có một vấn đề cần quan tâm về sự diễn đạt cần chính xác hơn trong câu lệnh.
Sẽ hoàn toàn chính xác với yêu cầu của một đoạn văn nếu câu lệnh được thay đổi theo cách: “…viết một đoạn văn về sức mạnh của ý chí con người trong cuộc sống”. Với yêu cầu đó, vấn đề nghị luận sẽ không phải là “sức mạnh ý chí của con người” mà là “ý chí của con người”; và giới hạn vấn đề nghị luận trong đoạn văn sẽ là “sức mạnh” của ý chí con người - khía cạnh nghị luận này tương đương với ý nghĩa, vai trò… mà học sinh đã rất quen thuộc trong quá trình ôn luyện viết đoạn văn.
Câu 2 (5,0 điểm) - Câu Nghị luận văn học: Ngữ liệu nghị luận là phần mở đầu của đoạn trích “Ai đã đặt tên cho dòng song” - một đoạn văn đẹp, giàu chất thơ, thể hiện sinh động vẻ đẹp hung vĩ, thơ mộng, đắm say của dòng sông Hương nơi thượng nguồn; cũng thể hiện đồng thời những nét đặc sắc nhất trong phong cách nghệ thuật của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường: tài hoa và trí tuệ, sâu sắc và tình tứ, hướng nội và đắm say… Đây là một ngữ liệu giúp khơi gợi những xúc cảm thẩm mĩ phong phú của học trò.
Yêu cầu nghị luận được thể hiện trong 2 ý của câu lệnh: Ý thứ nhất là cảm nhận về hình tượng sông Hương là một nội dung phù hợp, chính xác với ngữ liệu, cũng là yêu cầu thể hiện vấn đề trọng tâm cơ bản của toàn bộ bài bút kí.
Ý thứ hai, “nhận xét cách nhìn mang tính phát hiện về dòng sông của nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường” thực chất là yêu cầu học sinh phải chỉ ra được góc nhìn mang tính chất mới mẻ, độc đáo của nhà văn về dòng sông Hương của xứ Huế - bởi theo tâm thế của văn học nghệ thuật từ văn, thơ, nhạc, họa từ xưa đến nay luôn hình dung miêu tả về sông Hương chỉ với một “khuôn mặt kinh thành” của một dòng sông êm đềm, phẳng lặng, nhiều khi buồn bã, tự như không trôi chảy…
Và ngược dòng không gian, tìm hiểu vẻ đẹp của sông Hương nơi thượng nguồn chính là góc nhìn mới mẻ, độc đáo ấy của nhà văn giúp người đọc có thể khám phá những gương mặt khác, những vẻ đẹp khác của dòng sông, cũng giúp lí giải được “vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ” của dòng sông trong thành Huế. Và do đó, nếu diễn đạt trong câu lệnh là “góc nhìn mới về sông Hương” có lẽ sẽ chính xác hơn là cách nhìn mang tính “phát hiện”.
Quang Anh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Hà Nội: Camera AI trích xuất danh sách 30 trường hợp vượt đèn đỏ từ ngày 18/2 - 19/2
Pháp luật - 31 phút trướcGĐXH - Mặc dù vẫn đang trong kỳ nghỉ lễ, hệ thống giám sát thông minh (Camera AI) tại nội thành Hà Nội và trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai vẫn hoạt động xuyên suốt, ghi nhận lưu lượng phương tiện bắt đầu tăng mạnh và nhiều vi phạm tại nội đô từ ngày 18/2 - 19/2.
Đỉnh Fansipan ken đặc du khách ngày Mùng 4 Tết Nguyên đán
Thời sự - 1 giờ trướcGĐXH - Mùng 4 Tết Nguyên đán, rất đông du khách từ khắp nơi đổ về Sa Pa (Lào Cai) để chinh phục đỉnh Fansipan – "nóc nhà Đông Dương".
Bắt đầu từ ngày mai, 3 con giáp này tài lộc phất lên 'như diều gặp gió'
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Năm 2026 đang chứng kiến những luồng sinh khí tài lộc mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Đặc biệt, kể từ ngày mai, một "trận mưa tiền" được dự báo sẽ đổ xuống, mang lại cơ hội đổi đời cho 3 con giáp may mắn nhất.
Những trường hợp này sẽ không được cấp đổi giấy phép lái xe năm 2026
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Cấp đổi giấy phép lái xe là thủ tục làm mới bằng lái xe khi bị cũ, hỏng, mất, hết hạn, hoặc muốn nâng hạng/thay đổi thông tin… Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật có nhiều người hợp không được cấp, đổi giấy phép lái xe.
Chợ Vé cuối năm - Nơi lưu giữ những hoài niệm về ký ức xưa
Xã hội - 7 giờ trướcGĐXH - "Chợ Vé 28 Tết luôn gợi những hoài niệm, ký ức xưa về tuổi thơ gian khó được theo bố, mẹ, người thân đi mua sắm. Nó như một tiềm thức không thể quên....", Chủ tịch UBND xã Ninh Giang tâm sự.
Mẫu giấy phép lái xe (bằng lái xe) mới áp dụng từ 2026, hình thức có thay đổi?
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Từ 2026, giấy phép lái xe (bằng lái xe) mới được áp dụng theo mẫu số 02 tại Phụ lục XXIV Thông tư 35/2024/TT-BGTVT (nay là Bộ Xây dựng).
Nơi những người thầy thuốc tiếp tục một 'cuộc chiến' (kỳ 1): Một ngày ở 'mặt trận' không tiếng súng
Đời sống - 18 giờ trướcGĐXH - Tết Bính Ngọ 2026, trong khuôn viên Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Kim Bảng, những cành đào vẫn nở hồng bên hiên bệnh xá. Ở đó, các y, bác sĩ không chỉ chăm sóc bệnh tật mà còn âm thầm sưởi ấm những số phận mang thương tích chiến tranh như một cách tri ân những người đã hy sinh tuổi trẻ cho hòa bình hôm nay.
Vụ em rể ném mìn vào nhà anh vợ ngày mùng 2 Tết ở Thanh Hóa: Sức khỏe 10 nạn nhân hiện ra sao?
Pháp luật - 20 giờ trướcGĐXH - Liên quan vụ em rể ném mìn vào nhà anh vợ ngày mùng 2 Tết ở Thanh Hóa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực đã chia sẻ thông tin về sức khỏe các nạn nhân.
Sáng mùng 3 Tết, người đàn ông Hải Phòng bất ngờ nhận lại cặp bò bị lạc
Xã hội - 20 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình chăn thả tại cánh đồng thôn Từ Xá, cặp bò của anh Hai bất ngờ bị lạc và được gia đình bà Chuyển phát hiện giữ giúp, chăm sóc chờ chủ sở hữu đến nhận lại. May mắn đến sáng mùng 3 Tết, gia đình anh Hai đã nhận lại tài sản của mình.
'Biểu tượng xanh' mới của TPHCM – giữ từng gốc cây, bảo tồn từng chi tiết cổ
Xã hội - 20 giờ trướcKhông chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm những mất mát trong đại dịch Covid-19, Công viên số 1 Lý Thái Tổ vừa khánh thành ngày 12/2 còn là một khoảng xanh đặc biệt giữa lòng đô thị TP.HCM sôi động.
Vụ em rể ném mìn vào nhà anh vợ ngày mùng 2 Tết ở Thanh Hóa: Sức khỏe 10 nạn nhân hiện ra sao?
Pháp luậtGĐXH - Liên quan vụ em rể ném mìn vào nhà anh vợ ngày mùng 2 Tết ở Thanh Hóa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực đã chia sẻ thông tin về sức khỏe các nạn nhân.
