Tự sự cay đắng của cựu tù 20 năm "cơm cân áo số"

Nguyễn Anh Dũng trên một chuyến xe vào Nam theo đàn ong. (Ảnh: L. Nguyễn).

 

Những năm tháng cải tạo làm lại cuộc đời, anh đau đớn khi nghe tin người vợ tảo tần nơi quê nhà bị kẻ vô lương hiếp dâm trên đường đi làm đồng. Bản án lương tâm giằng xé, khiến anh rớt nước mắt tủi cho thân phận, cho gia cảnh của mình. Nhưng vượt lên tất cả, lòng hướng thiện và tình yêu chân thành lại giúp anh nhận ra được giá trị thật sự của hạnh phúc

 

Tôi biết Nguyễn Anh Dũng (SN 1970, thôn Biềng, xã Nam Dương, huyện Lục Ngạn) trong một lần tình cờ về quê vải Bắc Giang. Dũng người quắc thước, gương mặt phong trần, mái tóc điểm sương lấm tấm. Thoạt nhìn, người đối diện khó tin nổi anh lại là hung thủ gây ra một vụ án chấn động dư luận tỉnh Bắc Giang 16 năm về trước.

Chuyện xảy với Dũng như một cơn ác mộng. Đến giờ, anh vẫn không ngờ mình lại có thể hành động một cách dại dột, mất hết lý trí đến vậy. Hai người hàng xóm với em trai anh vốn tính tốt bụng, nhưng vì mảnh đất mà mờ mắt sống bạc, gạt bỏ hết tình làng, nghĩa xóm. Vừa lấn đất, hai anh em nhà kia còn không ít lần viện cớ xô xát hành hung em trai Dũng. “Con giun xéo lắm cũng quằn”, thấy hai người hàng xóm vác dao chém em mình, Dũng vội chạy ra khuyên can. Mặt hai người hàng xóm vẫn đằng đằng sát khí “tao cho hai anh em mày đi luôn với nhau” rồi lao vào hành hung Dũng một cách không thương tiếc.

 
“Một giọt máu đào hơn ao nước lã”, khuyên nhủ, dàn xếp không thành lại còn bị đánh đập, máu nóng trong người nổi lên, Dũng giật lấy dao chém hai nhát vào chân đối thủ. “Tôi chỉ định dọa cho người ta chừa cái thói hung hăng, nhưng ngày ấy bệnh viện thì xa, đường rừng núi, không có phương tiện. Anh Viên (nạn nhân – pv) không được đi cấp cứu kịp thời nên mất quá nhiều máu dẫn đến tử vong. Nhớ lại lúc đó, tôi thật ân hận. Nếu như tôi bình tĩnh hơn để hóa giải sự việc. Nếu như tôi kìm nén được nỗi bức xúc trào dâng trong lòng, thì có lẽ mọi việc đã khác”, anh Dũng nghẹn giọng kể.

Không có chữ “nếu” ấy, đôi bàn tay chai sạn vì cày sâu cuốc bẫm của anh Dũng nhuốm đầy máu. Ngày tòa án mở phiên xét xử, nhận hình phạt hai mươi năm tù giam, chân Dũng như khuỵu xuống, trời đất quay cuồng. Mới đây thôi, anh còn quây quần bên mâm cơm với vợ trẻ, con thơ, mà giờ sắp phải đằng đẵng cùng kiếp sống “cơm cân áo số”. “Cho đến hết cuộc đời này, tôi cũng không thể quên đôi mắt đỏ hoe, thâm quầng vì mất ngủ của vợ khi cô ấy bồng trên tay đứa con bé bỏng chạy theo níu áo chồng. Trên đường ra xe tù về trại, tiếng rủa xả căm hận của người nhà nạn nhân khiến tôi ứa nước mắt. Đối diện với bóng tối trên chiếc xe chở phạm bít bùng, chưa bao giờ, tôi thấy mình bế tắc đến thế”.
 

Ngày ấy, làng anh Dũng còn nghèo đói, đàn ông trong làng đều đổ vào rừng đốt than, đào gốc sồi chạy ăn từng bữa. Ở cái tuổi 27, người ta đang tranh thủ tạo dựng sự nghiệp, vun vén cho mái ấm gia đình. Còn anh, một phút cả giận khiến anh phải vùi chôn tuổi trẻ sau song sắt. Dũng như ngộp thở khi nghĩ đến cảnh vợ mình, vợ người (nạn nhân – PV) đang phải vật lộn mưu sinh để nuôi những đứa con thơ dại nơi quê nhà. Trọng trách ấy đáng ra thuộc về những người đàn ông, nhưng giờ người chết, kẻ tù đày thì khác gì nhà mất nóc. Anh thở dài: “20 mươi năm dài mấy rồi cũng hết, nhưng bản án lương tâm thì cả đời này tôi không trả cũng không hết được. Một cái giá quá đắt, đâu phải một mạng người. Vì mình mà bao nhiêu người khốn khổ, có quá nhiều cái mất”.

Chính sự dằn vặt lương tâm ấy cũng là nguồn động lực, Dũng quyết tâm cải tạo thật tốt để sớm về với gia đình làm lại cuộc đời. 10 năm dài đằng đẵng, tóc anh cũng ngả màu muối tiêu. Nghĩ đến 10 năm nữa, Dũng thoáng thấy rùng mình. Rồi anh khóc như đưa trẻ khi tháng 9/2007, cái tên Nguyễn Anh Dũng có trong danh sách các phạm nhân được đặc xá. “Cảm giác sung sướng, hạnh phúc khi tự do như muốn nổ tung lồng ngực, muốn gào muốn thét cho cả thế giới này biết mà nước mắt cứ dàn giụa xót cay”, anh Dũng nhớ lại.

Ngày bước ra khỏi cánh cửa trại giam, Dũng lặng lẽ vác ba lô, bắt xe khách về nhà. Ngồi trên xe khách mấy trăm km, lòng anh rối bời cảm xúc. Tội lỗi gây ra bấy nhiêu năm đã trả, nhưng cái mác “thằng giết người”, anh không biết phải đối diện với điều đó như thế nào. Nghĩ thế, anh không về nhà mình ngay. Bước chân đầu tiên, Dũng tiến thẳng đến gia đình mà bao năm trước anh vô tình phá tan một tổ ấm. Dũng nhớ lại: “Khi tôi bước vào, 3 mẹ con cô ấy sững sờ. Tôi cúi đầu xin lỗi, rồi tiến lại thắp cho anh Viên nén hương”.

 

Ngày Dũng còn ở trại giam Tân Lập (Phú Thọ), ngoài đứa con gái 5 tuổi, vợ anh đang mang bầu được 4 tháng. Người ở trong trại, nhưng trong lòng anh luôn khắc khoải, không nguôi nỗi nhớ gia đình. Thấu hiểu tâm sự của chồng, chị Nguyễn Thị Hương (vợ anh Dũng – PV) dù mang bầu vẫn thường “đánh đường”, vượt mấy trăm km đến thăm nuôi, động viên. Anh kể lại: “Những lần gặp nhau ngắn ngủi, chỉ có nước mắt. Cô ấy nuốt tủi hờn vào trong, động viên tôi cải tạo tốt. Cô vừa làm mẹ vừa làm bố 2 đứa con chúng tôi”.

 

Bẵng đi một thời gian, đột nhiên, Hương không đến thăm Dũng lấy một lần trong suốt năm cuối trước khi anh được đặc xá. “Người nhà lên thăm, nhưng cô ấy thì không, ngoài gửi cho tôi ít đồ ăn, thức uống cũng chẳng một lời nhắn, một lá thư. Linh tính và trực giác mách bảo tôi có chuyện gì xảy ra. Tôi gặng hỏi, nhưng mọi người đều bảo: “Hương nó bận không lên được, chú cố gắng cải tạo cho tốt”. Tôi viết thư về cho gia đình, các con tôi trả lời ở nhà vẫn ổn”. Ba năm dài đằng đẵng ấy, anh luôn sống trong bất an, nơm nớp lo sợ. Nghe nhiều bạn tù kể vợ vắng chồng, nảy sinh chuyện này, chuyện nọ, Dũng càng thêm hoang mang dao động không yên.

Ngày đoàn viên, 2 đứa con anh khóc nấc vì mong nhớ cha, còn chị Hương đứng khép bên cột nhà giàn giụa nước mắt. Đôi mắt của anh cũng mờ đi. Trong trại, Dũng khao khát đếm từng ngày về với gia đình để được chăm sóc cả nhà bù lại khoảng thời gian đã mất. Đêm đoàn tụ đầu tiên, cả nhà thức đến khuya cũng không hết chuyện để nói. Hai đứa con anh quấn quýt, tíu tít đến lúc ngủ quên trong lòng bố lúc nào không hay.

Lúc đó quay sang vợ, anh như không thở được khi trải lòng những điều khó nói nhất: “Tôi đọc được trong đôi mắt vợ hạnh phúc như thế nào khi tôi về, nhưng thái độ của cô ấy luôn xa cách khiến tôi khó hiểu. Đêm đầu tiên gần vợ sau mười năm, với tôi như địa ngục. Tôi cảm thấy cả trời đất như sụp xuống, người tôi phát điên phát dại khi cô ấy gạt nước mắt kể lại câu chuyện đau lòng ba năm trước. Trên đường đi làm về nhà, vợ tôi đã bị kẻ vô lương khống chế rồi hiếp dâm”.

Nhìn dáng vợ khắc khổ ngồi thu mình dưới cuối giường khóc thương cho phận bạc mà Dũng khụy xuống. “Đưa cho tờ giấy ly hôn nhòe chữ vì nước mắt viết sẵn từ ba năm trước, Hương xin lỗi vì đã không xứng đáng với tôi. Cô ấy không thay lòng đổi dạ, ba năm không đến thăm tôi, lý do là vì thế”. Bản án lương tâm và hình ảnh gã đàn ông đốn mạt kia khiến cho anh thấy nghẹn đắng. “Đối diện với vợ mà trong đầu tôi cứ hiện hữu kẻ đã xâm hại vợ mình dù biết cô ấy là nạn nhân vô tội”, Dũng nói tiếp.

Anh không ngờ con đường hoàn lương, hòa nhập với cuộc sống lại gian truân đến vậy. Anh bảo: “tôi may mắn vì nhận được sự cảm thông của mọi người, vấn đề ở đây là tôi. Không phải trốn tránh, tôi muốn có cho mình thời gian để quên đi mọi chuyện”. Nghĩ thế nên sau cái đêm đoàn tụ đầy ngang trái ấy, anh vào Nam, theo chân bạn bè ngược xuôi khắp các mảng rừng nuôi ong. “Đi nhiều nơi, tôi nhận ra có nhiều mảng đời còn bất hạnh còn cơ cực hơn mình gấp trăm lần. Lúc đó, tôi nhớ về quê hương, về người vợ cả đời tần tảo hy sinh cho gia đình. Cô ấy thiệt thòi nhiều thứ, những gì cô ấy phải chịu đựng giờ tôi mới thật sự cảm nhận được”, Dũng biết ơn người vợ đã giữ lửa cho gia đình. Lá đơn ly dị mà Hương viết sẵn, anh cũng xé bỏ. Toàn bộ tâm trí anh giờ chỉ còn là tình yêu thương, nỗi khát khao làm tròn trách nhiệm người chồng, người cha.

Chia tay anh Dũng, tôi cũng thấy rộn lòng khi chứng kiến ngôi nhà mới xây của gia đình anh giờ luôn đầy áp tiếng cười. Như anh trải lòng: “Hạnh phúc không ở đâu xa lạ mà chính là những gì mình trân trọng”. 

 

Đứng lên nhờ lòng vị tha của một người phụ nữ Anh Dũng tâm sự: “Người dân quê tôi bao dung, vị tha lắm. Ngày tôi trong trại, vợ tôi đếm thăm kể lại rằng cô ấy gặp vợ anh Viên trên đường. Thấy vợ tôi cúi gằm mặt xấu hổ, chị ấy liền bảo: Chị không phải vậy, chồng em mất, chồng chị trong trại sống cũng như người đã chết. Lỗi cả hai chẳng dám trách ai cả, chỉ khổ các con mình thôi”. Tấm lòng bao dung của người phụ nữ đó làm Dũng thấy ghê tởm thêm tội ác mình gây ra. Bản án lương tâm cả đời giằng xé tâm can, món nợ này anh biết trả mãi cũng không hết.