Vì sao nhiều người cao tuổi có lương hưu vẫn tiếc từng đồng?
GĐXH - Nhiều người nhận thấy có những người cao tuổi dù có lương hưu ổn định, cuộc sống không thiếu thốn nhưng vẫn chi tiêu rất dè sẻn. Quần áo cũ còn mặc được thì tiếp tục mặc, thức ăn còn lại sau bữa cơm cũng cố tận dụng, lương hưu nhận về phần lớn đem gửi tiết kiệm.
Nhìn từ bên ngoài, cách sống ấy đôi khi dễ bị cho là quá chắt bóp, thậm chí “keo kiệt”. Nhưng với những người từng đi qua những năm tháng thiếu thốn, đằng sau việc tiếc từng đồng có thể là cả một thói quen đã ăn sâu trong cuộc sống, cùng nỗi lo rằng đến một ngày nào đó mình sẽ cần tiền mà không có.
Vì thế, có người về già không thấy yên tâm khi tiêu tiền, mà chỉ thấy nhẹ lòng khi khoản tiết kiệm vẫn còn nguyên.
Dù có lương hưu ổn định, tâm lý phòng xa rủi ro và thói quen thắt chặt chi tiêu từ quá khứ vẫn khiến nhiều người cao tuổi cân nhắc kỹ lưỡng từng khoản chi. Ảnh minh họa: iStock
Vì sao có lương hưu, nhiều người vẫn sống rất tiết kiệm?
Không khó để bắt gặp những người đã nghỉ hưu, mỗi tháng đều có một khoản thu nhập tương đối ổn định nhưng vẫn giữ cách chi tiêu như thời còn khó khăn.
Lương hưu vừa nhận về, họ tính toán từng khoản cho tiền điện, tiền ăn, thuốc men rồi gửi phần còn lại vào ngân hàng. Có người chia tiền thành nhiều khoản nhỏ, gửi theo từng kỳ hạn. Khi cần mua một món đồ cho bản thân, họ thường cân nhắc rất lâu, dù thực tế khoản tiền ấy nằm trong khả năng chi trả.
Thói quen này không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ việc thiếu tiền.
Một người từng trải qua thời kỳ khó khăn thường có cách nhìn về tiền bạc khác với người lớn lên trong điều kiện đủ đầy. Họ từng biết cảm giác phải tính từng bữa ăn, giữ lại một món đồ vì chưa thể mua cái mới hay chắt chiu từng khoản nhỏ để lo cho cả gia đình.
Khi cuộc sống đã khá hơn, những thói quen ấy vẫn có thể còn nguyên.
Với họ, tiết kiệm không đơn giản là tiếc một khoản tiền. Nhìn số tiền trong tài khoản tăng lên, họ có cảm giác mình đang giữ được một chỗ dựa cho những ngày phía trước.
Đặc biệt, khi đã nghỉ hưu, khả năng kiếm thêm thu nhập không còn như trước. Suy nghĩ “mình phải để dành phòng khi có việc” vì thế càng trở nên rõ ràng.
Dù có khoản thu nhập cố định hằng tháng, thói quen chắt chiu từ thời gian khó vẫn khiến nhiều người cao tuổi cân nhắc kỹ lưỡng trước mỗi khoản chi. Ảnh minh họa: iStock
Có người lương hưu khá nhưng vẫn trồng rau, mặc quần áo cũ
Ở nhiều gia đình, người cao tuổi sau khi nghỉ hưu vẫn duy trì một lối sống rất giản dị dù điều kiện kinh tế không đến mức khó khăn.
Có người có nhà cửa ổn định, hằng tháng nhận lương hưu nhưng vẫn tận dụng khoảng đất nhỏ để trồng rau. Quần áo còn tốt thì mặc tiếp, đồ dùng trong nhà hỏng nhẹ thì tìm cách sửa thay vì mua mới.
Ngay cả chuyện ăn uống cũng vậy. Thức ăn còn lại sau bữa cơm được họ tận dụng cho bữa sau nếu vẫn bảo đảm chất lượng, thay vì có tâm lý “không thích thì bỏ”.
Người trẻ đôi khi nhìn vào và thấy cha mẹ mình quá tiết kiệm, nhưng với những người đã quen sống chắt chiu, đó lại là cách họ trân trọng công sức lao động của mình. Họ từng phải mất nhiều năm mới có được căn nhà, khoản tiền tiết kiệm hay mức sống hiện tại nên không muốn nhanh chóng biến những gì mình tích cóp thành những khoản chi không cần thiết.
Cũng có người đơn giản nghĩ rằng mình vẫn còn khỏe, còn tự làm được việc gì thì làm. Trồng được bó rau thì không cần mua, sửa được món đồ thì chưa phải thay.
Những việc ấy vừa giúp họ tiết kiệm, vừa khiến họ cảm thấy mình vẫn chủ động trong cuộc sống.
Phía sau sự chắt bóp đôi khi là nỗi sợ thiếu thốn
Có một lý do khác khiến nhiều người cao tuổi khó thay đổi cách chi tiêu: họ đã quen với cảm giác phải phòng xa.
Khi còn trẻ, nếu thiếu tiền, họ vẫn có thể làm thêm, đổi việc hoặc tìm cách tăng thu nhập. Nhưng khi tuổi cao, những lựa chọn ấy ít đi. Vì vậy, một khoản tiền nằm yên trong tài khoản đôi khi mang lại cảm giác an toàn hơn nhiều so với việc dùng nó để mua một món đồ mới hay đi đâu đó nghỉ ngơi.
Có người thậm chí không muốn con cái biết mình có bao nhiêu tiền tiết kiệm. Họ giữ một khoản riêng vì sợ sau này đau ốm, cần điều trị hoặc có việc đột xuất lại phải nhờ con.
Vì vậy, nếu thấy cha mẹ có lương hưu nhưng vẫn sống quá tiết kiệm, con cái cũng không nên vội kết luận rằng cha mẹ “không biết hưởng thụ”.
Có thể điều cha mẹ cần không phải một món đồ mới, mà là cảm giác rằng trong tay mình vẫn còn một khoản tiền để phòng khi cần đến.
Sự khác biệt trong quan điểm quản lý tài chính giữa các thế hệ đôi khi tạo ra những khoảng cách khó lấp đầy trong gia đình. Ảnh minh họa: iStock
Tiết kiệm cho mình nhưng lại sẵn sàng chi cho con cháu
Một điều khá phổ biến ở người cao tuổi là họ có thể rất dè sẻn với bản thân nhưng lại không tiếc tiền cho con cái.
Bản thân không muốn mua quần áo mới, nhưng con cần tiền sửa nhà thì sẵn sàng hỗ trợ. Không muốn đi du lịch vì thấy tốn kém, nhưng khi cháu đóng học phí hoặc con gặp khó khăn, họ lại lấy tiền tiết kiệm ra giúp.
Nhiều bậc cha mẹ đã quen đặt nhu cầu của con cái lên trước nhu cầu của mình trong phần lớn cuộc đời. Đến khi về già, thói quen ấy vẫn không dễ thay đổi.
Họ thường nghĩ tiền để dành cho con cháu là một việc có ý nghĩa hơn tiền dành cho bản thân.
Tâm lý này đáng trân trọng, nhưng cũng cần một giới hạn.
Khi tuổi cao, chi phí khám chữa bệnh, thuốc men, chăm sóc sức khỏe có thể tăng lên. Nếu phần lớn khoản tích lũy đều được dùng để hỗ trợ con cái, chính cha mẹ có thể rơi vào thế bị động khi mình cần tiền.
Giúp con là tình cảm. Nhưng giữ lại một khoản đủ an toàn cho cuộc sống của mình cũng không phải ích kỷ.
Tiết kiệm là tốt, nhưng đừng để mình sống quá khổ vì tiếc tiền
Tiết kiệm là một thói quen tốt, nhất là với người đã nghỉ hưu và không còn nhiều khả năng tạo thêm thu nhập.
Có khoản dự phòng, người cao tuổi sẽ chủ động hơn khi đau ốm, có việc đột xuất hoặc cần chi một khoản tiền lớn. Quan trọng hơn, họ bớt phải phụ thuộc vào con cái trong những tình huống bất ngờ.
Nhưng tiết kiệm không có nghĩa là phải tiếc mọi khoản chi.
Một chiếc áo đã quá cũ, đôi giày đã hỏng hoặc một món đồ cần thiết cho sinh hoạt nếu vẫn cố dùng chỉ vì “còn dùng được” thì đôi khi sự tiết kiệm ấy lại khiến cuộc sống bất tiện hơn.
Tương tự, nếu có bệnh nhưng ngại đi khám vì sợ tốn tiền, hoặc sức khỏe giảm sút nhưng không muốn chi cho những nhu cầu cần thiết, người cao tuổi có thể đang tiết kiệm sai chỗ.
Sau cả một đời làm việc, dành một phần tiền cho chính mình là điều hoàn toàn hợp lý.
Một bữa ăn ngon, một chuyến đi ngắn, một bộ quần áo phù hợp, một món đồ mình thích hay một khoản chi để chăm sóc sức khỏe đều có thể là những khoản tiền đáng bỏ ra nếu nằm trong khả năng tài chính.
Điều quan trọng không phải là tiêu thật nhiều hay giữ thật chặt, mà là biết khoản nào cần thiết, khoản nào thực sự mang lại giá trị cho cuộc sống.
Lương hưu mang lại sự chủ động tài chính, giúp người cao tuổi an tâm tận hưởng cuộc sống mà không phải phụ thuộc vào con cái. Ảnh minh họa: iStock
Tuổi già cần cả khoản dự phòng và những niềm vui của riêng mình
Về già, có tiền dự phòng là một lợi thế. Nhưng chỉ biết tích cóp mà không dám sử dụng tiền cho những nhu cầu chính đáng của bản thân thì cuộc sống cũng khó trọn vẹn.
Người cao tuổi có thể tiếp tục giữ thói quen tiết kiệm, nhưng nên dành một phần tiền cho những nhu cầu của chính mình.
Tiền sinh hoạt, tiền dự phòng cho sức khỏe, một khoản có thể hỗ trợ con cháu khi thực sự cần và một khoản dành cho những niềm vui cá nhân có thể được tính toán rõ ràng.
Khi đã biết giới hạn của mình, việc giúp con cũng nhẹ nhàng hơn. Bản thân có thể cho trong khả năng, thay vì vừa cho vừa lo không biết sau này mình sẽ sống thế nào.
Suy cho cùng, tiết kiệm là để cuộc sống về sau bớt chật vật, chứ không phải để những năm tháng cuối đời lúc nào cũng quanh quẩn với câu hỏi “có đáng tiêu khoản tiền này không?”.
Con cái có thể mong cha mẹ giữ được một khoản tiền để phòng khi cần, nhưng có lẽ điều chúng mong hơn vẫn là cha mẹ sống khỏe, có niềm vui và không tự biến cuộc sống của mình thành những ngày tháng chỉ biết chắt chiu.
Tuổi già cần một khoản tiền để yên tâm, nhưng cũng cần biết dùng tiền vào những điều thực sự đáng giá. Tiết kiệm giúp có điểm tựa, còn biết chăm lo cho chính mình mới giúp những năm tháng ấy có thêm niềm vui.
Tin liên quan
