6 thói quen giúp người cao tuổi tránh xa bệnh mất trí nhớ

Thứ năm, 09:36 24/04/2025 | Bệnh thường gặp

GĐXH - Tại sao một số người vẫn có thể nói lưu loát, suy nghĩ rõ ràng và có trí nhớ tốt hơn người trẻ khi họ đã ở độ tuổi 70 hoặc 80? Trong khi một số người bắt đầu hay quên và thậm chí không thể gọi tên người quen ngay khi họ bước sang tuổi 60?

Uống sữa vào buổi sáng hay buổi tối tốt hơn? 7 nhóm người này không nên uống sữaUống sữa vào buổi sáng hay buổi tối tốt hơn? 7 nhóm người này không nên uống sữa

GĐXH - Làm thế nào để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của sữa? Uống sữa như thế nào để không gây hại cho cơ thể? Những ai không nên uống sữa?... là những câu hỏi sẽ được giải đáp dưới đây.

Lão hóa não có phải là điều không thể tránh khỏi? Bệnh mất trí nhớ (Alzheimer) có phải là bệnh không thể chữa khỏi không? Những câu hỏi này không chỉ được gia đình bệnh nhân hỏi mà tôi cũng thường được hỏi khi làm việc tại bệnh viện.

Trên thực tế, căn bệnh này không đến đột ngột như bạn nghĩ và không phải ai cũng mắc phải. Suy cho cùng, bệnh Alzheimer là một dạng "thoái hóa não mãn tính". Không phải tất cả ký ức đều mất đi chỉ sau một đêm, mà là lối sống tích tụ qua nhiều thập kỷ và tổn thương từng chút một ở các tế bào não cuối cùng bùng phát đột ngột vào một ngày nào đó. 

Việc một người có mắc căn bệnh này hay không không liên quan nhiều đến di truyền mà liên quan nhiều hơn đến thói quen sống hàng ngày. Đặc biệt, những người lớn tuổi không bị bệnh thường có một số đặc điểm tương tự. Một số thói quen này nghe có vẻ bình thường, nhưng nếu bạn duy trì, chúng có thể giúp duy trì và tăng giá trị của bộ não và ngăn ngừa não bị thoái hóa.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 2.

6 thói quen giúp bạn rời xa bệnh mất trí nhớ

Thích dọn dẹp phòng

Bộ não không tồn tại chỉ nhờ vào trí nhớ, thực ra nó là một "hệ thống phân loại" cần được liên tục tổ chức, lập kế hoạch và tóm tắt. Những việc như dọn dẹp phòng cũng giống như rèn luyện "chức năng tổ chức" của não bộ.

Một bệnh nhân lớn tuổi có các chỉ số thể chất bình thường sau khi khám, trạng thái tinh thần của ông lại tốt một cách đáng ngạc nhiên.

Các bác sĩ chia sẻ, người bệnh nói chuyện một cách có trật tự và cuộc sống của ông rất ngăn nắp. Việc đầu tiên ông ấy làm mỗi sáng là dọn dẹp phòng, phân loại báo ngày hôm trước, treo quần áo theo màu sắc và sắp xếp nhà bếp theo tần suất sử dụng. Ông ấy không bị ám ảnh cưỡng chế, nhưng rất thích giữ cuộc sống của mình "có trật tự".

Những người giữ nhà cửa ngăn nắp và sắp xếp cuộc sống hằng ngày có mức độ hoạt động ở hồi hải mã cao hơn đáng kể so với những người sống cuộc sống hỗn loạn trong thời gian dài. 

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 3.

Thường xuyên tương tác với người lạ

Nhiều người trở nên quá lười giao tiếp hoặc thậm chí là nói chuyện khi họ già đi , nhưng kỹ năng ngôn ngữ và giao tiếp là những phần của não dễ bị suy giảm và bị bỏ bê nhất.

Đặc biệt khi giao tiếp với người quen, phần lớn là "cuộc trò chuyện tự động", không kích thích não bộ; nhưng khi nói chuyện với người lạ, bạn cần phải nhanh chóng sắp xếp ngôn ngữ, phán đoán ý định của người khác và điều chỉnh giọng điệu của mình. Bộ quy trình này huy động hầu hết các vùng của não.

Một thành viên trong gia đình của một bệnh nhân lớn tuổi kể rằng ban đầu, cha cô có dấu hiệu suy giảm nhận thức nhẹ, nhưng sau đó cô đã đưa ông đi tham gia các hoạt động tình nguyện cộng đồng, yêu cầu ông hướng dẫn du khách và giao tiếp với người lạ mỗi ngày. Ba tháng sau, tình trạng của ông đã thay đổi hoàn toàn, ông nói rõ ràng hơn và trí nhớ cũng được cải thiện.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 4.

Các tương tác xã hội chất lượng cao có thể kích hoạt vỏ não trước trán, một trong những vùng đầu tiên bị tổn thương ở bệnh Alzheimer. Ngay cả việc trò chuyện đơn giản với hàng xóm cũng có thể làm chậm quá trình thoái hóa não.

Thích viết bằng tay

Ngày nay, mọi thứ đều phụ thuộc vào điện thoại di động và nhập liệu bằng giọng nói, và ít người viết bằng bút nữa. Tuy nhiên, hành động viết thực chất là một nhiệm vụ phức tạp và được phối hợp chặt chẽ, đòi hỏi thị giác, xúc giác và trí nhớ vận động để hoàn thành. Việc viết dài hạn, đặc biệt là ghi chép bằng tay, ghi chép sổ sách và viết nhật ký, có thể rèn luyện hiệu quả khả năng kiểm soát tinh tế của các dây thần kinh não.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 5.


Một bệnh nhân đã nhất quyết viết nhật ký hàng ngày về cuộc đời mình, thậm chí ông còn nhớ rõ thời tiết, tâm trạng và những gì mình đã ăn. Ông cho biết khi viết, ông phải sử dụng não để nhớ lại và sắp xếp các câu, và quá trình này khiến ông "cảm thấy não mình vẫn còn sống".

Những người thường xuyên viết có hoạt động ở vùng vận động và trí nhớ của vỏ não cao hơn đáng kể so với những người phụ thuộc vào thiết bị điện tử quanh năm. Họ cũng nhạy cảm hơn với văn bản và có tốc độ nhớ lại nhanh hơn.

Vì vậy, đừng đánh giá thấp hành động viết. Viết không chỉ là một cách để giữ cho bộ não của bạn được chi tiết và có tổ chức. Ngay cả khi bạn chỉ viết vài câu mỗi ngày thì vẫn tốt hơn là không làm gì cả.

Ăn sáng thường xuyên giảm nguy cơ mất trí nhớ

Nhiều người có cảm giác chán ăn khi họ già đi, vì vậy họ bỏ bữa sáng và thậm chí hình thành thói quen "không ăn nếu thức dậy muộn". Tuy nhiên, đối với não bộ, buổi sáng là thời điểm cần hỗ trợ năng lượng nhất.

Đặc biệt ở người cao tuổi, hiệu quả sử dụng glucose ở não giảm đi. Nếu không bổ sung dinh dưỡng kịp thời, não dễ bị thiếu hụt năng lượng, về lâu dài sẽ đẩy nhanh quá trình thoái hóa não.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 6.

Các bác sĩ đã gặp một bệnh nhân trong tình trạng tinh thần rất tệ, nói chậm và hay mất tập trung. Sau khi khám, người ta phát hiện ông đã nhịn ăn hơn 12 giờ.

Sau đó, gia đình ông thường chuẩn bị cháo ấm, kê và trứng cho ông vào mỗi buổi sáng. Sau một thời gian, trạng thái tinh thần của ông đã cải thiện đáng kể, lượng đường trong máu ổn định và trí nhớ cũng không còn tệ nữa.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người bỏ bữa sáng trong thời gian dài sẽ suy giảm chức năng nhận thức nhanh hơn. Trong khi ăn sáng thường xuyên có thể duy trì nguồn cung cấp glucose vitaminB và carbohydrate phức hợp có ý nghĩa rất lớn đối với sức khỏe não bộ.

Tắm nắng mỗi ngày

Một trong những bản chất của bệnh Alzheimer là tình trạng viêm mãn tính ở các dây thần kinh não và vitamin D là một trong những yếu tố chống viêm tự nhiên trong cơ thể. Cách tốt nhất để hấp thụ vitamin D là tắm nắng.

Đặc biệt là ánh nắng buổi sáng, không chỉ giúp kích hoạt quá trình tiết melatonin mà còn tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện tâm trạng, tất cả đều là "chiếc ô" bảo vệ não bộ khỏi tình trạng thoái hóa.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 7.

Một người đàn ông đã 90 tuổi nhưng phản ứng của ông không hề chậm, các chỉ số khám sức khỏe của ông còn tốt hơn người bình thường. Ông ấy nói ánh sáng mặt trời có thể giúp mọi người cảm thấy tỉnh táo, và tôi nói với ông ấy rằng đây không phải là một "cảm giác" mà là khoa học.

Ngủ đều đặn và tránh ngủ nướng

Sau khi nghỉ hưu, nhiều người nghĩ rằng cuối cùng họ có thể "thức dậy bất cứ lúc nào họ muốn", nhưng họ lại đi ngủ muộn và thức dậy muộn trong một thời gian dài, điều này làm gián đoạn nhịp điệu giấc ngủ và khiến não bộ "mất kiểm soát".

Nhiều người không biết rằng thời gian đào thải chất thải của não bộ tập trung vào giai đoạn ngủ sâu vào ban đêm. Nếu chất lượng giấc ngủ kém và lịch trình ngủ bị rối loạn, chất thải không thể được đào thải. Đặc biệt là các loại "rác" như protein beta-amyloid. Khi tích tụ, nó chính là nguyên nhân gốc rễ gây ra bệnh Alzheimer.

Một bệnh nhân bị rối loạn giấc ngủ kéo dài. Anh ấy không thể ngủ được, không thể ngủ sâu và cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày. Kiểm tra não cho thấy chức năng nhận thức và trí nhớ của người bệnh bị suy giảm. Sau khi điều chỉnh lịch trình làm việc, nghỉ ngơi và kiên trì đi ngủ trước 10 giờ tối mỗi ngày, tình trạng bệnh của anh đã cải thiện rất nhiều sau một thời gian.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 8.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rõ ràng rằng rối loạn giấc ngủ mãn tính có thể ảnh hưởng đến quá trình lưu thông dịch não tủy, làm giảm hiệu quả thanh thải chất thải chuyển hóa của não và là một yếu tố nguy cơ độc lập quan trọng gây bệnh Alzheimer.

Vì vậy, đừng coi thường giấc ngủ. Giấc ngủ đều đặn, ổn định và có nhịp điệu là "thời gian phục hồi" mà não bạn cần nhất.

Bệnh Alzheimer không phải là một "tai nạn về trí nhớ", đó là kết quả tất yếu của lối sống kéo dài hàng thập kỷ. Cách bạn đối xử với não chính là cách não phản ứng lại bạn. Đừng coi nhẹ trí nhớ của mình; đó là giá trị tích lũy của các hành động hàng ngày của bạn.

Phục hồi chức năng sau đột quỵ: Tiến hành sớm giúp bệnh nhân giảm di chứng nặng nềPhục hồi chức năng sau đột quỵ: Tiến hành sớm giúp bệnh nhân giảm di chứng nặng nề

GĐXH - Theo tổ chức Đột quỵ Thế giới (WSO), có tới 12 triệu trường hợp đột quỵ mỗi năm, trong đó khoảng 7,3 triệu ca tử vong và 5 triệu người sống sót với các di chứng gây tàn tật vĩnh viễn.

Mai Anh (theo ABLW, Big Doctor Talks)
Ý kiến của bạn
'Ăn cho nhanh, khỏe chưa thấy đâu: 'Thủ phạm giấu mặt’ trong nhiều bệnh mạn tính là đây

'Ăn cho nhanh, khỏe chưa thấy đâu: 'Thủ phạm giấu mặt’ trong nhiều bệnh mạn tính là đây

Bệnh thường gặp - 1 giờ trước

GĐXH - Thực phẩm siêu chế biến đang ngày càng xuất hiện dày đặc trong bữa ăn hiện đại vì sự tiện lợi và ngon miệng. Tuy nhiên, đằng sau những gói snack, mì ăn liền hay nước ngọt lại là loạt cảnh báo từ chuyên gia: nếu dùng thường xuyên, chúng có thể làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tim mạch và nhiều bệnh mạn tính khác mà nhiều người không để ý.

Dùng quạt sai cách trong ngày nắng nóng có thể gây hại sức khỏe: 5 lỗi nhiều gia đình đang mắc phải

Dùng quạt sai cách trong ngày nắng nóng có thể gây hại sức khỏe: 5 lỗi nhiều gia đình đang mắc phải

Bệnh thường gặp - 4 giờ trước

GĐXH - Trong thời tiết oi bức, quạt điện là thiết bị không thể thiếu. Tuy nhiên, sử dụng quạt không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ khô da, đau đầu, mất nước và ảnh hưởng đến đường hô hấp nếu chủ quan.

Ăn trứng mỗi ngày có tốt không? Những lợi ích bất ngờ của trứng với sức khỏe mà nhiều người chưa biết

Ăn trứng mỗi ngày có tốt không? Những lợi ích bất ngờ của trứng với sức khỏe mà nhiều người chưa biết

Bệnh thường gặp - 19 giờ trước

GĐXH - Trứng là thực phẩm quen thuộc, giàu protein, vitamin và khoáng chất. Ăn trứng đúng cách không chỉ hỗ trợ tim mạch, tăng cường trí não mà còn giúp duy trì cơ bắp và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Bạn tưởng mình chỉ bị stress? 3 dấu hiệu này có thể là lời cảnh báo sức khỏe tinh thần đang gặp vấn đề

Bạn tưởng mình chỉ bị stress? 3 dấu hiệu này có thể là lời cảnh báo sức khỏe tinh thần đang gặp vấn đề

Bệnh thường gặp - 19 giờ trước

GĐXH - Nhiều người cho rằng cảm giác mệt mỏi, chán nản hay mất ngủ chỉ là hệ quả của áp lực công việc. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài, đó có thể là dấu hiệu sức khỏe tinh thần cần được quan tâm đúng mức.

Ăn lại bát nước mắm thừa sau bữa cơm: Thói quen nhiều gia đình Việt duy trì nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro sức khỏe

Ăn lại bát nước mắm thừa sau bữa cơm: Thói quen nhiều gia đình Việt duy trì nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro sức khỏe

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Sau mỗi bữa ăn, nhiều gia đình có thói quen cất phần nước mắm còn thừa để dùng tiếp cho bữa sau nhằm tránh lãng phí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây không phải là thói quen nên duy trì. Dù bát nước mắm chưa có dấu hiệu hư hỏng, việc sử dụng lại nhiều lần vẫn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh vật và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bảo quản không đúng cách.

Cơ thể phát đi 7 tín hiệu lão hóa nhanh nhưng nhiều người tưởng là chuyện bình thường

Cơ thể phát đi 7 tín hiệu lão hóa nhanh nhưng nhiều người tưởng là chuyện bình thường

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Da kém đàn hồi, nhanh mệt, ngủ không sâu hay trí nhớ giảm sút đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang lão hóa nhanh hơn bạn nghĩ. Đừng đợi đến khi quá muộn mới bắt đầu chăm sóc bản thân.

Tưởng bổ dưỡng nhưng không phải ai cũng nên ăn: 4 nhóm người cần hạn chế thịt bò để tránh hại sức khỏe

Tưởng bổ dưỡng nhưng không phải ai cũng nên ăn: 4 nhóm người cần hạn chế thịt bò để tránh hại sức khỏe

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Thịt bò giàu protein, sắt và nhiều dưỡng chất có lợi, nhưng không phải thực phẩm phù hợp với tất cả mọi người. Một số nhóm đối tượng nên hạn chế hoặc cân nhắc khi ăn để tránh làm ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe hiện có.

Uống nhiều sữa hạt có gây sỏi mật? Chuyên gia lý giải sự thật phía sau tin đồn

Uống nhiều sữa hạt có gây sỏi mật? Chuyên gia lý giải sự thật phía sau tin đồn

Bệnh thường gặp - 2 ngày trước

GĐXH - Thông tin cho rằng uống nhiều sữa hạt có thể gây sỏi mật đang khiến không ít người lo lắng, đặc biệt là những người thường xuyên sử dụng loại đồ uống này để thay bữa sáng hoặc hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, đây là cách hiểu chưa đầy đủ về nguyên nhân hình thành sỏi mật.

Người phụ nữ 58 tuổi âm thầm chịu đựng khối sa sinh dục: Phụ nữ sau sinh có dấu hiệu này cần khám sớm

Người phụ nữ 58 tuổi âm thầm chịu đựng khối sa sinh dục: Phụ nữ sau sinh có dấu hiệu này cần khám sớm

Bệnh thường gặp - 3 ngày trước

GĐXH - Tâm lý e ngại nên không đi khám, đến khi việc đi lại, tiểu tiện và đại tiện trở nên khó khăn, bà mới tìm đến bệnh viện và được phát hiện mắc sa sinh dục độ III.

Nước mắm để qua đêm có an toàn? Chuyên gia cảnh báo nguy cơ vi khuẩn nếu bảo quản sai cách

Nước mắm để qua đêm có an toàn? Chuyên gia cảnh báo nguy cơ vi khuẩn nếu bảo quản sai cách

Bệnh thường gặp - 3 ngày trước

GĐXH - Nước mắm là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, tuy nhiên nhiều gia đình có thói quen pha nước chấm rồi để lại dùng cho bữa sau. Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, việc để nước mắm qua đêm không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nguy cơ nhiễm khuẩn sẽ tăng đáng kể nếu bảo quản không đúng cách.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.