Hà Nội
23°C / 22-25°C

6 thói quen giúp người cao tuổi tránh xa bệnh mất trí nhớ

Thứ năm, 09:36 24/04/2025 | Bệnh thường gặp

GĐXH - Tại sao một số người vẫn có thể nói lưu loát, suy nghĩ rõ ràng và có trí nhớ tốt hơn người trẻ khi họ đã ở độ tuổi 70 hoặc 80? Trong khi một số người bắt đầu hay quên và thậm chí không thể gọi tên người quen ngay khi họ bước sang tuổi 60?

Uống sữa vào buổi sáng hay buổi tối tốt hơn? 7 nhóm người này không nên uống sữaUống sữa vào buổi sáng hay buổi tối tốt hơn? 7 nhóm người này không nên uống sữa

GĐXH - Làm thế nào để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của sữa? Uống sữa như thế nào để không gây hại cho cơ thể? Những ai không nên uống sữa?... là những câu hỏi sẽ được giải đáp dưới đây.

Lão hóa não có phải là điều không thể tránh khỏi? Bệnh mất trí nhớ (Alzheimer) có phải là bệnh không thể chữa khỏi không? Những câu hỏi này không chỉ được gia đình bệnh nhân hỏi mà tôi cũng thường được hỏi khi làm việc tại bệnh viện.

Trên thực tế, căn bệnh này không đến đột ngột như bạn nghĩ và không phải ai cũng mắc phải. Suy cho cùng, bệnh Alzheimer là một dạng "thoái hóa não mãn tính". Không phải tất cả ký ức đều mất đi chỉ sau một đêm, mà là lối sống tích tụ qua nhiều thập kỷ và tổn thương từng chút một ở các tế bào não cuối cùng bùng phát đột ngột vào một ngày nào đó. 

Việc một người có mắc căn bệnh này hay không không liên quan nhiều đến di truyền mà liên quan nhiều hơn đến thói quen sống hàng ngày. Đặc biệt, những người lớn tuổi không bị bệnh thường có một số đặc điểm tương tự. Một số thói quen này nghe có vẻ bình thường, nhưng nếu bạn duy trì, chúng có thể giúp duy trì và tăng giá trị của bộ não và ngăn ngừa não bị thoái hóa.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 2.

6 thói quen giúp bạn rời xa bệnh mất trí nhớ

Thích dọn dẹp phòng

Bộ não không tồn tại chỉ nhờ vào trí nhớ, thực ra nó là một "hệ thống phân loại" cần được liên tục tổ chức, lập kế hoạch và tóm tắt. Những việc như dọn dẹp phòng cũng giống như rèn luyện "chức năng tổ chức" của não bộ.

Một bệnh nhân lớn tuổi có các chỉ số thể chất bình thường sau khi khám, trạng thái tinh thần của ông lại tốt một cách đáng ngạc nhiên.

Các bác sĩ chia sẻ, người bệnh nói chuyện một cách có trật tự và cuộc sống của ông rất ngăn nắp. Việc đầu tiên ông ấy làm mỗi sáng là dọn dẹp phòng, phân loại báo ngày hôm trước, treo quần áo theo màu sắc và sắp xếp nhà bếp theo tần suất sử dụng. Ông ấy không bị ám ảnh cưỡng chế, nhưng rất thích giữ cuộc sống của mình "có trật tự".

Những người giữ nhà cửa ngăn nắp và sắp xếp cuộc sống hằng ngày có mức độ hoạt động ở hồi hải mã cao hơn đáng kể so với những người sống cuộc sống hỗn loạn trong thời gian dài. 

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 3.

Thường xuyên tương tác với người lạ

Nhiều người trở nên quá lười giao tiếp hoặc thậm chí là nói chuyện khi họ già đi , nhưng kỹ năng ngôn ngữ và giao tiếp là những phần của não dễ bị suy giảm và bị bỏ bê nhất.

Đặc biệt khi giao tiếp với người quen, phần lớn là "cuộc trò chuyện tự động", không kích thích não bộ; nhưng khi nói chuyện với người lạ, bạn cần phải nhanh chóng sắp xếp ngôn ngữ, phán đoán ý định của người khác và điều chỉnh giọng điệu của mình. Bộ quy trình này huy động hầu hết các vùng của não.

Một thành viên trong gia đình của một bệnh nhân lớn tuổi kể rằng ban đầu, cha cô có dấu hiệu suy giảm nhận thức nhẹ, nhưng sau đó cô đã đưa ông đi tham gia các hoạt động tình nguyện cộng đồng, yêu cầu ông hướng dẫn du khách và giao tiếp với người lạ mỗi ngày. Ba tháng sau, tình trạng của ông đã thay đổi hoàn toàn, ông nói rõ ràng hơn và trí nhớ cũng được cải thiện.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 4.

Các tương tác xã hội chất lượng cao có thể kích hoạt vỏ não trước trán, một trong những vùng đầu tiên bị tổn thương ở bệnh Alzheimer. Ngay cả việc trò chuyện đơn giản với hàng xóm cũng có thể làm chậm quá trình thoái hóa não.

Thích viết bằng tay

Ngày nay, mọi thứ đều phụ thuộc vào điện thoại di động và nhập liệu bằng giọng nói, và ít người viết bằng bút nữa. Tuy nhiên, hành động viết thực chất là một nhiệm vụ phức tạp và được phối hợp chặt chẽ, đòi hỏi thị giác, xúc giác và trí nhớ vận động để hoàn thành. Việc viết dài hạn, đặc biệt là ghi chép bằng tay, ghi chép sổ sách và viết nhật ký, có thể rèn luyện hiệu quả khả năng kiểm soát tinh tế của các dây thần kinh não.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 5.


Một bệnh nhân đã nhất quyết viết nhật ký hàng ngày về cuộc đời mình, thậm chí ông còn nhớ rõ thời tiết, tâm trạng và những gì mình đã ăn. Ông cho biết khi viết, ông phải sử dụng não để nhớ lại và sắp xếp các câu, và quá trình này khiến ông "cảm thấy não mình vẫn còn sống".

Những người thường xuyên viết có hoạt động ở vùng vận động và trí nhớ của vỏ não cao hơn đáng kể so với những người phụ thuộc vào thiết bị điện tử quanh năm. Họ cũng nhạy cảm hơn với văn bản và có tốc độ nhớ lại nhanh hơn.

Vì vậy, đừng đánh giá thấp hành động viết. Viết không chỉ là một cách để giữ cho bộ não của bạn được chi tiết và có tổ chức. Ngay cả khi bạn chỉ viết vài câu mỗi ngày thì vẫn tốt hơn là không làm gì cả.

Ăn sáng thường xuyên giảm nguy cơ mất trí nhớ

Nhiều người có cảm giác chán ăn khi họ già đi, vì vậy họ bỏ bữa sáng và thậm chí hình thành thói quen "không ăn nếu thức dậy muộn". Tuy nhiên, đối với não bộ, buổi sáng là thời điểm cần hỗ trợ năng lượng nhất.

Đặc biệt ở người cao tuổi, hiệu quả sử dụng glucose ở não giảm đi. Nếu không bổ sung dinh dưỡng kịp thời, não dễ bị thiếu hụt năng lượng, về lâu dài sẽ đẩy nhanh quá trình thoái hóa não.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 6.

Các bác sĩ đã gặp một bệnh nhân trong tình trạng tinh thần rất tệ, nói chậm và hay mất tập trung. Sau khi khám, người ta phát hiện ông đã nhịn ăn hơn 12 giờ.

Sau đó, gia đình ông thường chuẩn bị cháo ấm, kê và trứng cho ông vào mỗi buổi sáng. Sau một thời gian, trạng thái tinh thần của ông đã cải thiện đáng kể, lượng đường trong máu ổn định và trí nhớ cũng không còn tệ nữa.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người bỏ bữa sáng trong thời gian dài sẽ suy giảm chức năng nhận thức nhanh hơn. Trong khi ăn sáng thường xuyên có thể duy trì nguồn cung cấp glucose vitaminB và carbohydrate phức hợp có ý nghĩa rất lớn đối với sức khỏe não bộ.

Tắm nắng mỗi ngày

Một trong những bản chất của bệnh Alzheimer là tình trạng viêm mãn tính ở các dây thần kinh não và vitamin D là một trong những yếu tố chống viêm tự nhiên trong cơ thể. Cách tốt nhất để hấp thụ vitamin D là tắm nắng.

Đặc biệt là ánh nắng buổi sáng, không chỉ giúp kích hoạt quá trình tiết melatonin mà còn tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện tâm trạng, tất cả đều là "chiếc ô" bảo vệ não bộ khỏi tình trạng thoái hóa.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 7.

Một người đàn ông đã 90 tuổi nhưng phản ứng của ông không hề chậm, các chỉ số khám sức khỏe của ông còn tốt hơn người bình thường. Ông ấy nói ánh sáng mặt trời có thể giúp mọi người cảm thấy tỉnh táo, và tôi nói với ông ấy rằng đây không phải là một "cảm giác" mà là khoa học.

Ngủ đều đặn và tránh ngủ nướng

Sau khi nghỉ hưu, nhiều người nghĩ rằng cuối cùng họ có thể "thức dậy bất cứ lúc nào họ muốn", nhưng họ lại đi ngủ muộn và thức dậy muộn trong một thời gian dài, điều này làm gián đoạn nhịp điệu giấc ngủ và khiến não bộ "mất kiểm soát".

Nhiều người không biết rằng thời gian đào thải chất thải của não bộ tập trung vào giai đoạn ngủ sâu vào ban đêm. Nếu chất lượng giấc ngủ kém và lịch trình ngủ bị rối loạn, chất thải không thể được đào thải. Đặc biệt là các loại "rác" như protein beta-amyloid. Khi tích tụ, nó chính là nguyên nhân gốc rễ gây ra bệnh Alzheimer.

Một bệnh nhân bị rối loạn giấc ngủ kéo dài. Anh ấy không thể ngủ được, không thể ngủ sâu và cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày. Kiểm tra não cho thấy chức năng nhận thức và trí nhớ của người bệnh bị suy giảm. Sau khi điều chỉnh lịch trình làm việc, nghỉ ngơi và kiên trì đi ngủ trước 10 giờ tối mỗi ngày, tình trạng bệnh của anh đã cải thiện rất nhiều sau một thời gian.

6 thói quen giúp bạn tránh xa bệnh mất trí nhớ - Ảnh 8.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rõ ràng rằng rối loạn giấc ngủ mãn tính có thể ảnh hưởng đến quá trình lưu thông dịch não tủy, làm giảm hiệu quả thanh thải chất thải chuyển hóa của não và là một yếu tố nguy cơ độc lập quan trọng gây bệnh Alzheimer.

Vì vậy, đừng coi thường giấc ngủ. Giấc ngủ đều đặn, ổn định và có nhịp điệu là "thời gian phục hồi" mà não bạn cần nhất.

Bệnh Alzheimer không phải là một "tai nạn về trí nhớ", đó là kết quả tất yếu của lối sống kéo dài hàng thập kỷ. Cách bạn đối xử với não chính là cách não phản ứng lại bạn. Đừng coi nhẹ trí nhớ của mình; đó là giá trị tích lũy của các hành động hàng ngày của bạn.

Phục hồi chức năng sau đột quỵ: Tiến hành sớm giúp bệnh nhân giảm di chứng nặng nềPhục hồi chức năng sau đột quỵ: Tiến hành sớm giúp bệnh nhân giảm di chứng nặng nề

GĐXH - Theo tổ chức Đột quỵ Thế giới (WSO), có tới 12 triệu trường hợp đột quỵ mỗi năm, trong đó khoảng 7,3 triệu ca tử vong và 5 triệu người sống sót với các di chứng gây tàn tật vĩnh viễn.

Mai Anh (theo ABLW, Big Doctor Talks)
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Nhiều người vẫn xào gan heo với giá đỗ mà không biết: Bác sĩ cảnh báo điều này

Nhiều người vẫn xào gan heo với giá đỗ mà không biết: Bác sĩ cảnh báo điều này

Sống khỏe - 49 phút trước

GĐXH - Gan heo giàu vitamin A và sắt, giá đỗ lại nổi tiếng vì chứa nhiều vitamin C. Thế nhưng, theo chuyên gia dinh dưỡng, việc xào chung hai thực phẩm này có thể làm hao hụt dưỡng chất. Không chỉ vậy, gan heo còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu chế biến sai cách. Dưới đây là tư vấn đầy đủ từ bác sĩ để bạn ăn đúng, ăn an toàn.

Muốn da săn chắc, chậm lão hóa: Bác sĩ khuyên bổ sung ngay thực phẩm này, nhiều lợi ích mà ít ai biết

Muốn da săn chắc, chậm lão hóa: Bác sĩ khuyên bổ sung ngay thực phẩm này, nhiều lợi ích mà ít ai biết

Sống khỏe - 4 giờ trước

GĐXH - Gân bò không chỉ là món khoái khẩu trong nhiều mâm cơm Việt mà còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (Giảng viên Đại học Y), collagen và protein trong gân bò có thể hỗ trợ làn da, xương khớp và hệ miễn dịch nếu sử dụng đúng cách.

4 loại thực phẩm 'quen mặt' giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng: Nhiều người ăn mỗi ngày mà không biết đang 'tự cứu mình'

4 loại thực phẩm 'quen mặt' giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng: Nhiều người ăn mỗi ngày mà không biết đang 'tự cứu mình'

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Ung thư đại trực tràng ngày càng trẻ hóa, nhưng điều ít ai để ý là bạn hoàn toàn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh ngay từ bữa ăn hàng ngày. Chỉ với 4 loại thực phẩm quen thuộc, giàu chất xơ và dưỡng chất có lợi cho hệ tiêu hóa, cơ thể bạn đã được bảo vệ tốt hơn trước nguy cơ ung thư đại trực tràng. Vấn đề là: bạn đã thực sự ăn đúng và đủ chưa?

Ăn gì để giảm huyết áp? 11 thực phẩm còn tốt hơn cả củ dền nhiều người vẫn bỏ qua

Ăn gì để giảm huyết áp? 11 thực phẩm còn tốt hơn cả củ dền nhiều người vẫn bỏ qua

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Không chỉ có củ dền, nhiều loại thực phẩm quen thuộc như rau lá xanh, cá béo, trái cây giàu kali hay các loại hạt cũng giúp hỗ trợ giảm huyết áp hiệu quả. Bổ sung đúng cách có thể giúp tim mạch khỏe hơn và kiểm soát huyết áp tự nhiên mỗi ngày.

Nhấn nút báo thức lại trên đồng hồ để ngủ thêm 5 phút nữa? Một bác sĩ tâm thần cảnh báo về "3 mối nguy hiểm tiềm ẩn"

Nhấn nút báo thức lại trên đồng hồ để ngủ thêm 5 phút nữa? Một bác sĩ tâm thần cảnh báo về "3 mối nguy hiểm tiềm ẩn"

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

Việc nhấn nút báo lại có thể gây hại cho sức khỏe từ nhiều khía cạnh: Sinh lý, tâm lý và tinh thần.

Trời nồm ẩm nguy hiểm thế nào? 5 bệnh rất dễ mắc, người Việt cần cảnh giác

Trời nồm ẩm nguy hiểm thế nào? 5 bệnh rất dễ mắc, người Việt cần cảnh giác

Bệnh thường gặp - 4 ngày trước

GĐXH - Những ngày mưa nồm ẩm ở miền Bắc không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi khiến nhiều bệnh gia tăng.

Đừng vội uống magie khi mất ngủ, chuột rút: Bác sĩ chỉ ra 3 thứ phụ nữ sau 40 tuổi thiếu nhiều hơn

Đừng vội uống magie khi mất ngủ, chuột rút: Bác sĩ chỉ ra 3 thứ phụ nữ sau 40 tuổi thiếu nhiều hơn

Bệnh thường gặp - 5 ngày trước

GĐXH - Nhiều người cứ mất ngủ, tim đập nhanh hay chuột rút là nghĩ ngay đến thiếu magie. Nhưng theo bác sĩ, phụ nữ sau 40 tuổi thường thiếu omega 3, estrogen và glutathione nhiều hơn. Trước khi bổ sung magie theo trào lưu, hãy hiểu rõ cơ thể mình đang thực sự cần gì.

Ám ảnh giảm cân bằng ức gà: Sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt

Ám ảnh giảm cân bằng ức gà: Sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt

Sống khỏe - 1 tuần trước

GĐXH - Nhiều người coi ức gà là "vị cứu tinh" duy nhất trong thực đơn giảm cân mà quên mất rằng, việc cắt giảm tinh bột triệt để và ăn uống lệch lạc có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa. TS. Lê Thị Hương Giang (Bệnh viện 198) cảnh báo: Giảm cân không phải là "cuộc chiến" với một món ăn, mà là nghệ thuật của sự cân bằng.

Chuyên gia chỉ ra: Loại thịt này ít béo, giàu dinh dưỡng, là lựa chọn thông minh cho cả nhà

Chuyên gia chỉ ra: Loại thịt này ít béo, giàu dinh dưỡng, là lựa chọn thông minh cho cả nhà

Bệnh thường gặp - 1 tuần trước

GĐXH - Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, thịt thăn là phần thịt nạc mềm, ít mỡ, chứa hàm lượng chất béo bão hòa thấp hơn nhiều phần thịt khác, đồng thời cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất thiết yếu. Nhờ đặc tính dễ chế biến, giữ được vị ngọt tự nhiên và hỗ trợ sức khỏe tim mạch cũng như sức khỏe tổng thể, thịt thăn được xem là lựa chọn thông minh trong thực đơn hằng ngày của mỗi gia đình.

Thực phẩm rất quen thuộc trong ngày lễ Tết nhưng cần ăn đúng cách để tránh tăng cân

Thực phẩm rất quen thuộc trong ngày lễ Tết nhưng cần ăn đúng cách để tránh tăng cân

Bệnh thường gặp - 1 tuần trước

GĐXH - Giò bò là món ăn truyền thống quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, thường xuất hiện trên mâm cỗ ngày lễ, Tết và cả trong bữa ăn thường ngày. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, dù có giá trị dinh dưỡng cao, giò bò vẫn cần được tiêu thụ với lượng hợp lý để tránh nguy cơ dư thừa năng lượng và tăng cân.

Top