Bác sĩ cảnh báo nguy cơ xảy ra sự cố từ bữa ăn bán trú, phụ huynh không nên bỏ qua trước ngày con tựu trường

Những ngày đầu năm học mới luôn đi kèm với nhiều thay đổi trong sinh hoạt của trẻ. Thay vì ăn uống tại nhà với thực đơn quen thuộc, nhiều học sinh, đặc biệt ở các thành phố, bắt đầu sử dụng bữa sáng, bữa trưa hoặc bữa phụ tại trường.

Bữa ăn bán trú được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của học sinh, song sự đa dạng về nguyên liệu cũng đồng nghĩa trẻ có thể tiếp xúc với những thực phẩm trước đó ít hoặc chưa sử dụng. Với trẻ có cơ địa dị ứng, đây là vấn đề cha mẹ không nên chủ quan.

Không chỉ hải sản, nhiều thực phẩm quen thuộc cũng có thể gây dị ứng

TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai trả lời trên Thời báo Văn học Nghệ thuật cho biết, những thực phẩm thường gây dị ứng ở trẻ có thể kể đến hải sản như tôm, cua, mực; lạc (đậu phộng); trứng, sữa và một số loại hạt.

Điều đáng lưu ý là nguy cơ không chỉ xuất hiện khi trẻ trực tiếp ăn một món chứa thực phẩm gây dị ứng. Trong môi trường bếp ăn tập thể, dị nguyên có thể vô tình lẫn sang món khác trong quá trình sơ chế, chế biến hoặc được truyền qua dụng cụ, khay đựng nếu quy trình kiểm soát không chặt chẽ.

Chẳng hạn, một trẻ dị ứng với lạc không nhất thiết phải ăn trực tiếp một món có chứa lạc mới xảy ra phản ứng. Nếu thực phẩm được chế biến chung hoặc tiếp xúc với dụng cụ còn tồn dư dị nguyên, trẻ nhạy cảm vẫn có nguy cơ phản ứng.

Đây là lý do tiền sử dị ứng của trẻ cần được thông báo sớm cho nhà trường, thay vì chờ đến khi xảy ra sự cố mới tìm hiểu nguyên nhân.

Đừng nghĩ dị ứng chỉ là nổi mẩn, ngứa

Một trong những sai lầm thường gặp là cho rằng dị ứng thực phẩm chỉ gây nổi mề đay hoặc ngứa ngoài da và có thể tự khỏi.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hà trả lời trên website của Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, biểu hiện ban đầu đôi khi khá nhẹ, chẳng hạn trẻ ngứa quanh miệng, nổi mẩn, mề đay hoặc sưng môi. Tuy nhiên, phản ứng có thể tiếp tục tiến triển với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, cảm giác nghẹn, khó thở, tụt huyết áp và phản vệ.

Điều đáng lo là phản vệ có thể diễn tiến nhanh. Vì vậy, phụ huynh và người chăm sóc trẻ không nên chờ đến khi xuất hiện tình trạng khó thở rõ rệt mới nghĩ đến một phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Đặc biệt, nếu trẻ từng có tiền sử phản ứng nặng với một loại thực phẩm, gia đình cần trao đổi với bác sĩ để có kế hoạch phòng tránh và xử trí phù hợp trước khi trẻ bước vào môi trường ăn bán trú.

“Bẫy” dị nguyên có thể nằm ngay trong món ăn quen thuộc

Trong bữa ăn bán trú, một thực đơn nhìn qua có vẻ hoàn toàn quen thuộc vẫn có thể chứa những thành phần mà phụ huynh không nghĩ tới.

Một món ăn có thể sử dụng nước dùng, gia vị, sốt hoặc nguyên liệu phụ chứa dị nguyên. Ngoài ra, nguy cơ nhiễm chéo cũng cần được quan tâm bởi thực phẩm gây dị ứng có thể tiếp xúc với dụng cụ, bề mặt chế biến hoặc đồ đựng thức ăn.

Vì vậy, với trẻ đã được xác định dị ứng thực phẩm, việc “nhìn món ăn bằng mắt thường” để quyết định có an toàn hay không là chưa đủ. Nhà trường cần biết chính xác trẻ dị ứng với thực phẩm nào để có phương án kiểm soát phù hợp.

Cha mẹ cũng nên chủ động hỏi về thực đơn bán trú, cách nhà trường quản lý thực phẩm gây dị ứng và quy trình xử lý nếu trẻ vô tình ăn phải dị nguyên.

Khi trẻ có biểu hiện bất thường sau bữa ăn, không nên chủ quan

Sau khi ăn, nếu trẻ xuất hiện những dấu hiệu bất thường như ngứa, nổi mề đay, sưng môi, nôn ói, đau bụng hoặc cảm giác nghẹn, phụ huynh và giáo viên cần lưu ý khả năng phản ứng dị ứng, đặc biệt nếu trẻ đã có tiền sử dị ứng.

Những biểu hiện liên quan đến hô hấp hoặc tuần hoàn càng cần được xem là tình huống khẩn cấp. Trẻ nghi ngờ phản vệ cần được đánh giá và xử trí y tế kịp thời theo hướng dẫn chuyên môn, thay vì chờ xem triệu chứng có tự hết hay không.

Một điều quan trọng khác là phụ huynh không nên tự suy đoán nguyên nhân hoặc tùy tiện loại bỏ quá nhiều nhóm thực phẩm khỏi khẩu phần của trẻ nếu chưa xác định được dị nguyên. Việc kiêng khem không cần thiết có thể khiến chế độ ăn của trẻ mất cân đối.

Nếu trẻ từng có phản ứng bất thường sau khi ăn nhưng chưa xác định được thực phẩm gây dị ứng, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.

Muốn con khỏe, học tập trung khi tựu trường, cha mẹ cần chú ý 5 nhóm thực phẩm này

GĐXH - Khi trẻ trở lại trường, nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng không chỉ đến từ một món ăn hay một loại thực phẩm “siêu bổ”. Một khẩu phần đa dạng với đủ nhóm thực phẩm mới là nền tảng giúp trẻ tăng trưởng, vận động và học tập.

Trẻ tựu trường ăn sáng thế nào để học tập tỉnh táo? 7 gợi ý cha mẹ nên lưu lại

GĐXH - Sau kỳ nghỉ hè, trẻ quay lại trường với lịch sinh hoạt thay đổi, thời gian buổi sáng thường trở nên gấp gáp hơn. Một bữa sáng đầy đủ và cân bằng không chỉ giúp trẻ có năng lượng cho những giờ học đầu tiên mà còn góp phần duy trì sự tỉnh táo, tập trung và hạn chế thói quen ăn vặt thiếu lành mạnh.