Bé nhà bạn có bị chậm nói?

Quá trình phát triển nghe – nói được xây dựng từ lúc trẻ còn rất nhỏ và từng giai đoạn nếu trẻ có biểu hiện phát triển chậm hoặc không phù hợp thì cần phải can thiệp, không nên chờ đến 3-4 tuổi. Tuy nhiên, chúng ta chỉ có thể can thiệp kịp thời khi phát hiện sớm. Dưới đây là các dấu hiệu báo động mà phụ huynh chúng ta nên lưu ý nhé:

0-12 tháng

- Không bập bẹ: Bập bẹ là trẻ có thể phát ra một chuỗi các âm thanh như “baba”, “măm măm”.

- Không bắt chước động tác hoặc âm thanh con vật, đồ vật như ò ó o (tiếng gà gáy), gâu gâu (tiếng chó sủa), ụm-bò (tiếng bò kêu)

- Khó cho ăn (6-12 tháng): Chỉ bú bình, không thể đút muỗng.

- Không cùng chú ý: Không nhìn theo hướng ba, mẹ muốn chỉ cho bé thấy.

- Không đáp ứng khi gọi tên: Khi bé được 6 tháng tuổi, gọi tên bé biết quay lại.

- Có bệnh sử nhiễm trùng tai, viêm tai giữa tái đi, tái lại.

1-2 tuổi

- Giới hạn từ vựng (2 tuổi, có khoảng 250 từ): Vốn từ diễn đạt rất ít, chỉ dùng được vài từ để giao tiếp.

- Không thể nghe – hiểu làm theo một yêu cầu đơn giản,  ví dụ “Đưa mẹ gấu bông!”.

- Nói lắp thường xuyên.

- Có những kiểu chơi rập khuôn lặp đi lặp lại, khác thường, ví dụ như chơi quay quay bánh xe đồ chơi, ít tương tác với mọi người xung quanh.

- Khó cho ăn.

2-3 tuổi

- Không nói được cụm từ 2-3 từ, ví dụ “Ba đi chơi!”.

- Người lạ chỉ hiểu được 50% những gì bé nói.

- Nói lắp.

- Không làm theo lời hướng dẫn .

- Có những kiểu chơi khác thường, tương tác xã hội kém.

3-4 tuổi

- Không nói được câu 4-5 từ, ví dụ ” Con muốn đi chơi”.

- Không thể trả lời một số câu hỏi.

- Lời nói khó hiểu với ba mẹ.

- Nói lắp.

- Không làm theo lời hướng dẫn.

- Có những kiểu chơi bất thường, tương tác xã hội kém.

Khi một bé đã có các dấu hiệu chậm nói so với trẻ bình thường khác, các phụ huynh nên cho bé đến gặp các nhà chuyên môn để kiểm tra các vấn đề sức khỏe liên quan đến kỹ năng giao tiếp nói chuyện của bé. Các nhà chuyên môn chúng ta cần gặp là:

- Bác sĩ tai- mũi- họng, bác sĩ sẽ tìm các bệnh lý liên quan làm bé chậm nói như: Bệnh viêm tai giữa, dị tật tai, vấn đề bất thường về thần kinh thính giác.

- Bác sĩ thính học, bác sĩ này sẽ thực hiện các kiểm tra thính lực để bảo đảm sức nghe của bé bình thường, vì bé có nghe rõ thì mới học nói được.

- Nhà trị liệu ngôn ngữ, họ sẽ lượng giá mức độ phát triển về nghe-nói của bé, tìm ra các vấn đề khó khăn trong giao tiếp hoặc phát hiện các khiếm khuyết nguyên nhân làm cho bé chậm nói, từ đó lên kế hoạch can thiệp cho bé và tư vấn cho gia đình.

Hà Thị Kim Yến/Báo Gia đình & Xã hội