Bí quyết độc đáo làm nên hàng vạn chiếc bánh chưng Lỗ Khê thơm ngon, rền dẻo ở ngôi làng ăn Tết sớm nhất Hà Nội
GĐXH - Công việc làm bánh chưng ở Lỗ Khê diễn ra từ tháng 8 năm trước tới tháng 4 năm sau. Mỗi năm làng nghề ăn Tết sớm nhất Hà Nội này đã sản xuất hàng vạn chiếc bánh chưng đi khắp nẻo, ra cả nước ngoài.
Những bí quyết làm nên bánh chưng Lỗ Khê
Giáp Tết, Tiến sĩ Lê Thủy đưa chúng tôi cùng đến thăm làng nghề bánh chưng ở thôn Lỗ Khê (xã Liên Hà, Đông Anh, Hà Nội) - một trong những ngôi làng ăn Tết sớm nhất Hà Nội - bởi vào mùa tổng kết cuối năm, nhiều cơ quan đoàn thể, công ty, tập thể nghe tiếng làng nghề về đặt bánh rất nhiều để tặng/biếu cho các cán bộ, công nhân, viên chức... về ăn Tết.
Theo anh Chu Văn Lộc, - một trong những hộ làm bánh chưng chuyên nghiệp ở đây, thôn Lỗ Khê có khoảng 5-7 hộ gói bánh chưng chuyên nghiệp. Tết đến các nhà chuyên gói bánh chưng đều phải thuê thêm người gói bánh. Còn nguyên liệu từ lá dong, đỗ xanh, gạo nếp đều phải mua cả xe tải về dùng dần cả vụ Tết.

Các loại nguyên liệu cần thiết để gói bánh chưng vuông. Ảnh internet.
Anh Lộc cho biết thêm, mọi công đoạn làm nên chiếc bánh chưng hoàn thiện hoàn toàn do mẹ và vợ anh đảm nhiệm. Cái khéo của người gói bánh chưng là kết hợp giữa gạo, đỗ, thịt vừa đủ cho bánh chưng, bởi quá nhiều nhân sẽ ngấy, quá ít đỗ thì bánh không đậm đà.
Cái TÂM của người làm nghề rất quan trọng, nếu chỉ đặt lợi nhuận lên trên, thì sẽ không có được bánh chưng Lỗ Khê ngon, thơm, ráo, dẻo. Theo anh Chu Văn Lộc, mỗi nhà có một bí quyết riêng để gói bánh chưng, nhưng có những bí quyết chung cả làng được trời ban như:
Bí quyết đầu tiên làm nên sự khác biệt của bánh chưng Lỗ Khê là ở nguồn nước đặc biệt. Theo các cụ cao niên, có thể do nguồn nước ở Lỗ Khê tinh khiết, ngọt mát nên khi ngâm gạo, đỗ làm bánh rồi luộc bánh chưng từ nguồn nước này mới tạo nên hương vị đặc trưng của bánh chưng Lỗ Khê - khiến gái làng đi lấy chồng nơi khác cũng không thể làm được bánh chưng ngon như ở làng Lỗ Khê.
Bí quyết thứ hai là nguyên liệu là loại gạo nếp cái hoa vàng trồng trên đồng đất Lỗ Khê. Trước khi gói bánh gạo được ngâm 30 - 60 phút – khâu này giúp bánh mềm, mịn và nhanh chín (không bị chín ngoài, hay lại gạo bên trong).
Đỗ xanh phải là đỗ hạt tiêu nhỏ, tròn, lòng xanh và vỡ đều – rồi để nguyên vỏ đem ngâm. Sau đó mới đãi sạch trộn sống với muối tiêu (chứ không đồ đỗ như nhiều nhà đã đang làm), và tuyệt đối không dùng loại đậu tách vỏ sẵn.
Thịt lợn phải là thịt lợn sạch (nuôi trong nhà dân) chọn loại nạc vai giắt mỡ, hoặc thịt ba chỉ để có độ ngậy, vị ngon.
Lá dong xanh, không quá già, cũng không quá non. Tàu lá phải to, xanh mướt được rửa sạch trước vài ngày cho ráo nước để bánh chín mà không bị nhớp.
Bí quyết thứ ba là công thức làm bánh. Quy trình gói bánh, làm bánh, luộc bánh như nhau, nhưng "nghệ nhân" mỗi nhà có tỉ lệ riêng làm bánh.
Công thức chung thì gạo nếp ngâm 1-2 giờ rồi đãi sạch, để ráo nước, trộn ít muối; thịt ba chỉ/nạc vai giắt mỡ thái vuông con chì (nếu bánh vuông), hoặc thái dài 7 – 10cm (với bánh dài), sau đó trộn hạt tiêu rồi đem gói.
Bánh chưng Lỗ Khê có loại dài thường để ăn, loại vuông để bày lễ. Thời gian luộc bánh cũng khác nhau. Luộc bánh bằng nồi điện việc điều chỉnh nhiệt độ đều hơn, chỉ 6 tiếng luộc là bánh đủ ngon rền – không để luộc lâu hơn vì mất ngon, còn bị nhão bánh.
Khi gói bánh phần quan trọng nhất là giàn dây go - loại dây vải để định hình bánh cho chuẩn. Sau khi bánh được tạo hình mới tháo dây go và dùng lạt mềm gói lại (với bánh vuông), hoặc dây dứa (với bánh dài) gói lại.
Bí quyết thứ tư là kinh nghiệm của "nghệ nhân gia đình". Từ việc cọ lá, dọc lá, vo gạo, vớt gạo để ráo sau đó trộn muối - tiêu, chuẩn bị nhân, gói và đem luộc thì con cháu trong nhà đều làm được.
Riêng tỉ lệ gạo – đỗ - thịt và khâu nêm gia vị làm bánh, trông bánh thì chỉ có "nghệ nhân gia đình" giàu kinh nghiệm mới ra được cái bánh ngon.
Cái khéo và kinh nghiệm lâu năm của "nghệ nhân" là ước lượng bánh và nhân đều vừa phải, luộc chín đều – điều quyết định đến độ ngon, mềm dẻo của bánh. Thời gian luộc bánh cũng rút ngắn – chỉ luộc 6 tiếng là đủ độ ngon, luộc quá cũng không ngon.

Bánh chưng vuông gói để thờ, còn bánh chưng dài gói để ăn. Ảnh internet.
Bí quyết thứ 5 giúp chiếc bánh chưng Lỗ Khê ngon, rền, dẻo
Bí quyết thứ năm là sau khi luộc bánh xong, thì vớt bánh ra "tắm" nước lạnh khoảng 1 phút vừa để bánh nguội bớt, vừa rửa sạch nhớt bên ngoài – giúp bánh nhanh ráo và rền dẻo.
Sau đó tập trung dùng tay lăn, day đều từng cái bánh một sao cho nước đọng trong lá bánh ra hết – như thế bánh mới ngon, rền dẻo. Việc này có lời ca tụng truyền miệng là do được lăn, day kỹ nên bánh chưng Lỗ Khê có rơi xuống ao hàng tháng bên trong vẫn không bị thiu - nhưng hỏi dân làng thì ai cũng bảo đó là ca tụng truyền miệng, chứ bánh chưng ngâm nước lâu chẳng đảm bảo được chất lượng như lời đồn.
Bánh chưng luộc xong phải để 2 ngày cho hả hết hơi nóng – lúc này giao cho khách về ăn luôn sẽ cực ngon. Nếu muốn bảo quản nhiều ngày, hoặc đem bánh đi xa thì sau khi vớt bánh 2 ngày và làm các công đoạn xong thì bánh sẽ được ép chân không để đảm bảo chất lượng – để lâu cũng không bị mốc, chua, thiu.

Bánh chưng có mặt trong nhiều mâm cỗ, tiệc. Ảnh internet.
Anh Chu Văn Lộc hướng dẫn cách bảo quản bánh chưng Lỗ Khê: Nếu trời lạnh thì bảo quản tự nhiên, treo bánh lên có thể để được cả tuần; Nhưng trời nóng thì cho bánh chưng vào ngăn mát tủ lạnh để ăn dần. Làng nghề Lỗ Khê thường gói 2 loại bánh chưng chính: Bánh chưng vuông để bày ban thờ Tết, bánh chưng dài thì để ăn.
Thương hiệu bánh chưng Lỗ Khê uy tín bây giờ là cả một quá trình dài bà con miệt mài gây dựng. Càng giáp Tết các gia đình Lỗ Khê càng bận làm hàng, có khi không kịp ăn cơm. Niềm mong mỏi của anh Lộc và bà con làng nghề là "mong sao bánh chưng Lỗ Khê được xuất ngoại".
Chiều giáp Tết rời Lỗ Khê lưu luyến ấm áp mãi hương vị thơm đặc biệt của làng nghề. Những chuyến xe ra vào đưa bánh chưng Lỗ Khê đi khắp nơi, kèm theo nhiều câu chuyện thú vị... về bánh chưng Tết làng nghề Lỗ Khê – một trong những ngôi làng ăn Tết sớm nhất Hà Nội.
12 tuổi nam - nữ gặp sao Thái bạch cần làm ngay 3 việc đầu năm mới 2023, trong đó có hóa giải vận hạn bằng... ăn uống
Cách đơn giản giúp những con giáp nam nữ dưới đây bị sao Kế Đô chiếu năm 2023 hóa giải vận hạn và quan điểm nhà Phật về sao Kế Đô
3 ngày đẹp nhất đi tạ mộ cuối năm để mong cầu được tổ tiên phù hộ, năm sau tài lộc tốt hơn năm trước
Những đại kỵ cần tránh vì làm hao tổn phúc khí
Ở - 30 phút trướcGĐXH - Sau đây là một số đại kỵ của người xưa đã chỉ ra khá cụ thể nhằm giúp chúng ta có thể tránh phạm sai lầm đáng tiếc trong cuộc đời.
Ý nghĩa của những con số hút tài lộc về nhà, cách chọn con số may mắn trong phong thuỷ
Ở - 1 giờ trướcGĐXH - Việc lựa chọn đúng con số giúp cân bằng năng lượng, đồng thời hỗ trợ thu hút tài lộc, mang lại may mắn và sự an tâm trong cuộc sống.
Lý do có những người đi chùa nhiều vẫn kém may mắn
Ở - 13 giờ trướcGĐXH - Nhiều người không hiểu vì đâu đi chùa nhiều sao vẫn gặp xui xẻo trong khi có những người rất ít tới thăm chùa nhưng cuộc đời lại vẫn rất viên mãn. Hãy thử tham khảo bài viết sau.
Đi chùa có nên mang lễ lộc về không?
Ở - 17 giờ trướcGĐXH - Đi chùa có nên mang lễ về không? Cách xin lộc từ nhà chùa đúng như thế nào? Cần lưu ý những gì khi đi chùa xin lễ? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết nhất cho bạn đọc về đi lễ chùa và xin lộc.
Thắp hương ngày vía Thần Tài bị tắt giữa chừng có phải điềm xui? Những điều đại kỵ cần tránh khi cúng để không mất lộc
Ở - 20 giờ trướcGĐXH – Ngày vía Thần Tài, nhiều gia đình tất bật chuẩn bị lễ cúng. Nén hương là một phương thức để kết nối với Thần Tài, gia tiên… để cầu mong tài lộc, hanh thông cả năm. Nhưng có tình trạng khiến nhiều người lo lắng là thắp hương bị tắt giữa chừng.
Nhà có những đặc điểm này, càng ở càng giàu ú ụ
Ở - 22 giờ trướcGĐXH - Phong thủy nhà ở rất quan trọng, có thể ảnh hưởng tới sự nghiệp, tài vận, sức khỏe, hôn nhân cũng như đường con cái của gia chủ. Vì vậy khi xây nhà hay mua nhà, bạn cần phải chú ý tới yếu tố phong thủy.
Ngày vía Thần Tài làm 4 việc này để tài lộc hanh thông
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Mùng 10 tháng Giêng âm lịch – ngày vía Thần Tài – từ lâu đã trở thành dịp quan trọng với nhiều gia đình Việt, đặc biệt là người kinh doanh, buôn bán. Nếu mùng 1 là thời khắc sum họp đầu năm, thì ngày vía Thần Tài được xem như thời điểm “mở vía” tiền bạc, cầu mong một năm làm ăn thuận lợi, tài lộc dồi dào.
Ngày Vía Thần Tài 2026: Những việc giúp kích hoạt tài khí, giữ lộc suốt năm
Ở - 1 ngày trướcGĐXH – Ngày Vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng) được xem là thời điểm quan trọng để cầu tài, kích hoạt vận may đầu năm. Những việc đơn giản dưới đây được xem giúp khai mở tài khí, giữ lộc cho cả năm mọi người có thể tham khảo.
Không mua được vàng ngày vía Thần Tài thì có mất tài lộc năm mới ?
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Không phải cứ mua được vàng ngày vía Thần Tài mới đón được tài lộc năm mới - bởi vàng không tạo ra tài lộc. Một người có thể mua rất nhiều vàng nhưng tài lộc vẫn không bền. Một người không mua vàng, nhưng vẫn có thể phát triển mạnh mẽ. Vì sao?
Cách kích hoạt cung tài lộc thu hút tiền tài hiệu quả ngay từ đầu năm mới
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Việc kích hoạt đúng cách cung tài lộc không chỉ giúp thu hút tài khí mà còn tạo ra dòng năng lượng tích cực, mang lại may mắn trong công việc kinh doanh và đầu tư.
Nhà đâm hông ảnh hưởng ra sao đến vận khí của gia chủ
ỞGĐXH - Phong thủy cho biết, khi ngôi nhà rơi vào thế đâm hông, cấu trúc bảo hộ này bị phá vỡ, sát khí từ bên ngoài dễ xộc thẳng vào nội trạch. Lâu dài, tình trạng này có thể gây ra sự bất ổn về sức khỏe, vận khí của gia chủ.





