Bộ trưởng GTVT lên “ghế nóng” chất vấn: “Vênh” thời gian thu giá BOT cả trăm năm là… hiển nhiên

Các dự án BOT được đại biểu quan tâm chất vấn nhiều trong sáng 4/6.

Mở đầu phiên chất vấn, Bộ trưởng Bộ GTVT đã gửi lời cảm ơn đến các cơ quan, ban ngành và nhân dân quan tâm đến mảng GTVT. Ông Thể cảm ơn Quốc hội, đại biểu Quốc hội đã cho ông được trả lời chất vấn để ông cung cấp thông tin đến mảng do mình quản lý.

Trước các kiến nghị của cử tri, đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Thể cho biết Bộ này đã lắng nghe, tiếp thu, nghiên cứu và kịp thời trả lời ý kiến đại biểu, cử tri.

Bên cạnh những cố gắng, Bộ trưởng Thể cho rằng, do nguồn ngân sách, vốn có hạn nên hạ tầng và công tác tổ chức GTVT, đảm bảo trật tự an toàn giao thông có nhiều bất cập, hạn chế.

GTVT không phát triển đồng đều giữa các vùng miền, giữa vùng sâu, xa, đặc biệt khó khăn còn rất nhiều… khó khăn. Nguồn lực của nhà nước, nguồn vốn vay, vốn xã hội rất hạn chế nên chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu nên việc triển khai chậm, không đáp ứng được yêu cầu.

Một số lĩnh vực của ngành GTVT như đường sắt, trong thời gian dài chưa được quan tâm đúng mức nên đây là lĩnh vực rất yếu kém trong hệ thống. Một số lĩnh vực như giao thông thủy nội địa, vận tải ven bờ có điều kiện để phát triển tốt nhưng do chưa được quan tâm đúng mức nên vai trò của các loại hình này còn hạn chế.

Tình hình tai nạn giao thông diễn biến hết sức phức tạp, trong thời gian qua, Ủy ban ATGT quốc gia và Bộ GTVT vào cuộc quyết liệt nên số vụ, số người chết đều giảm.

Tuy nhiên, tình hình tai nạn giao thông vẫn còn phức tạp, số người chết vì tai nạn năm 2017 là trên 8.000 người.

Để phát triển hạ tầng giao thông, ngoài nguồn vốn của nhà nước, trong thời gian qua thực hiện các chính sách liên quan, từ năm 2009 đến nay ngành GTVT thực hiện xã hội hóa bằng hình thức BOT. Đây là chủ trương đúng, phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu hiện nay.

Qua thời gian, các dự án BOT đã góp phần quan trọng vào sự phát triển KTXH, tạo nền tảng cho hệ thống giao thông nhưng còn tồn tại nhiều bất cập. Việc quản lý, đấu thầu, khai thác các trạm BOT đảm bảo hài hòa lợi ích của nhân dân, nhà nước, doanh nghiệp thời gian qua còn nhiều bất cập và được xã hội quan tâm.

Bộ trưởng Thể thay mặt Bộ GTVT thành thật xin nhận trách nhiệm trước Đảng, nhà nước, nhân dân.

Cũng liên quan đến mảng BOT, mở đầu phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương đề nghị Bộ trưởng làm rõ sự chênh lệch số năm thu phí giao thông giữa dự toán được phê duyệt và kết quả kiểm toán báo chí đã công bố.

Bộ trưởng Thể cho rằng có sự chênh lệch về kết quả kiểm toán là do giai đoạn vừa qua chúng ta đấu thầu trên cơ sở các dự án BOT được duyệt.

Trong các dự án này có nhiều phần phát sinh kinh phí, các dự án bao gồm các khoản phát sinh kinh phí lớn. Trên cơ sở này, Bộ GTVT đã ký hợp đồng với nhà đầu tư.

Để minh bạch, Bộ đã đề nghị kiểm toán để đối chiếu. Bộ GTVT đã đàm phán và có điều khoản: giá trị sau kiểm toán là căn cứ để tính thời gian, mức giá.

"Như vậy việc chênh lệch là điều hiển nhiên. Số liệu kiểm toán và số lượng quyết toán của Bộ GTVT tương đồng với nhau, thậm chí một số dự án kết quả quyết toán của Bộ GTVT còn thấp hơn", ông Thể nói.

Vừa qua, Kiểm toán nhà nước kiến nghị giảm thời gian thu phí hoàn vốn của 40 dự án là 120 năm so với phương án tài chính ban đầu và giảm giá trị đầu tư 1.467,3 tỉ đồng. Năm 2016 trở về trước, Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị giảm 107,4 năm của 27 dự án.

Minh Anh