Cách rửa bát tiết kiệm sạch bong và tận dụng nước vo gạo của người Hà Nội xưa

Cách rửa bát xưa sạch bong thơm tho

Trong bài "Cách dọn mâm cơm và để phần cơm của người Hà Nội xưa - nét đẹp của sẻ chia và ký ức đăng trên giadinh.suckhoedoisong.vn, chuyên gia ẩm thực Vũ Thị Tuyết Nhung đã chia sẻ rằng, các gia đình Hà Nội xưa thường rất đông con, chỉ có bố đi làm lo nuôi sống cả nhà. Nhiều nhà bố ra chiến trường, mẹ vào nhà máy, xí nghiệp làm tối mắt tối mũi - nên trẻ em hầu như tự lực hết các việc nhà, nhẹ nhất là việc dọn mâm bát và rửa bát.

Cách dọn mâm cơm và để phần cơm của người Hà Nội xưa - nét đẹp của sẻ chia và ký ức!

GiadinhNet - Chuyện dọn mâm bát và để phần người ăn sau được nhiều nàng dâu lên mạng "bóc phốt". Thế nên, chuyên gia ẩm thực Vũ Thị Tuyết Nhung đã chia sẻ nét đẹp về cách dọn mâm bát khi ăn và để phần người ăn sau sao cho nhìn là muốn ăn, chứ không phải là tung hê hết mâm bát như một số người hay về ăn muộn than phiền.

giadinh.suckhoedoisong.vn

Vì thế mới có chuyện chị em tôi phân chia nhau rửa bát theo phiên, để ăn cơm xong tới phiên ai thì tự động rửa bát, khỏi tị nạnh nhau nảy máu mắt.

Bữa nào cũng vậy, cứ ăn cơm xong là các chị em hè nhau bê mâm bát, xoong nồi xuống bếp, cất lại các thứ thức ăn dự trữ như lạc vừng, dấm mắm vào chạn, trộn cơm cho chó, mèo... rồi tới bê các loại bát đũa bẩn ra cạnh bể nước cho người tới phiên làm nhiệm vụ rửa bát.

Xưa không có nước rửa bát như bây giờ, hầu như chỉ dùng miếng xơ mướp già, rửa bát lần 1 bằng nước vo gạo đặc, rồi tráng lại bằng ấm nhôm, hay nồi nước nóng đặt ghé bên bếp than quả bàng đã bít bớt lửa, hoặc bếp mùn cưa đã sắp tàn.

Bát đĩa rửa xong sẽ được úp vào chiếc rổ sảo to để nóc bể nước ngoài sân cho róc nước, trước khi cất vào chạn. Nếu là rửa bát sau bữa cơm trưa, rổ bát sẽ được phơi nắng chiều cho khô nỏ, sạch bong, thơm tho.

Và câu chuyện nhờ nước vo gạo mà có thêm thêm bạn hiền

Trước khi rửa bát, thì các loại cấn cá, lá rau, cháy nồi phải được cạo vét thật kỹ đổ vào chiếc vại sành Hương Canh đựng nước vo gạo to tướng để ở góc sân.

Nước vo gạo được dùng để rửa bát đầu tiên, sau đó để lắng, chắt bớt nước trong đi rồi đổ nước đục vào vại nước vo gạo. Cái chậu nước gạo cũng khá nặng, có lần tôi bê lên đổ vào vại, nhỡ tay đánh rơi khiến nó vỡ thành hai mảnh to tướng, và bị mẹ tôi mắng là "con gái hậu đậu".

Dịp Tết nhà có bánh chưng, mỗi khi bóc bánh dọn mâm là mẹ tôi thường để ý đi từ nhà trên xuống bếp, nhắc các con phải ngâm mấy tấm lá bánh chưng lớp trong cùng vào chậu, hoặc vại nước gạo để gợt hết đám hạt gạo nếp nhừ bét, sót trong những góc lá bánh vào vại, xong giũ sạch, mới được vứt lá bánh bỏ vào bồ rác.

Đứa nào làm biếng, mẹ nghi nghi là vào lật bồ rác kiểm tra lá bánh, sót hạt gạo nào là bị mẹ mắng ngay lập tức là không biết tiết kiệm cho người nuôi lợn.

Người nuôi lợn là bà lấy nước gạo quen thuộc ở dưới bãi sông Hồng. Cứ hai ngày một lần bà lên phố gõ cổng sau vào xin nước gạo, đổ vào đôi thùng cao su to, gánh đem về nhà bên bãi sông Hồng để nuôi lợn.

Tôi còn nhớ khi bà lấy nước gạo áo nâu khăn vấn báo tin cưới được cô con dâu áo xanh sĩ lâm, tóc cặp ba lá - thì ngay lập tức "truyền" việc ra phố gánh nước gạo về nuôi lợn cho cô con dâu ngay.

Nhưng vẫn giữ lệ, cuối tháng cô con dâu lại đem cho nhà tôi một chiếc chổi lúa rơm nếp, một chiếc chổi nan tre hoặc một chiếc chổi sể từ thân cây thanh hao hoa vàng dài ngất nghểu để nhà tôi dùng quét nhà, quét sân, quét hè.

Mẹ tôi thường cất mấy chiếc chổi sể thanh hao ấy lên gác bếp, khi nhà có ai đau bụng, hay cảm gió là đốt chổi thanh hao dưới gầm hơ cho người nằm úp bụng phía trên. Hơ lửa nhanh tay qua lại một lát là tự dưng hết bệnh - kỳ lạ thế.

Nhờ cách rửa bát tiết kiệm và việc lấy nước gạo nuôi lợn thời ấy mà mẹ tôi có bạn hiền. Trải mấy chục năm gia đình tôi và gia đình bà lấy nước gạo ở bãi sông Hồng trở nên rất thân thiết, chuyện vui chuyện buồn đều chia sẻ.

Mỗi khi cô con dâu chửa đẻ, nghỉ gánh nước gạo thì bà mẹ chồng lại lên phố lấy nước gạo về nuôi lợn. Gặp mẹ tôi mời miếng trầu vỏ, hai bà lại chuyện như pháo rang, nước cốt trầu vương đầy khóe miệng chả kịp quết.

Chiếc vại nước gạo góc sân lấp lửng lá rau thừa, vỏ chuối héo, thi thoảng bốc mùi chua chua khó chịu - thế mà rất hữu ích cho nhiều gia đình đất bãi khi xưa nuôi lợn, nuôi gà.

Tới tận bây giờ tôi còn nhớ mãi cái vại nước gạo màu gạch nung cũ kỹ, miệng vại chắp con lươn xi măng đen sì, nằm im lìm ở góc sân nhà, mấy chục năm chả suy suyển.

Từ chuyện tình buồn của đôi trai gái mà ra đời loại bánh tẻ vừa ngon vừa rẻ còn mãi với thời gian, nức tiếng ẩm thực Việt

GiadinhNet - Có những đặc sản rất gần gũi bình dị với đời sống làng quê Việt Nam xưa - đặc sản bánh Tẻ Phú Nhi cũng vậy. Mấy ai biết xuất xứ của loại bánh tẻ này từ một câu chuyện tình rất buồn nhưng lại để lại miếng bánh ngon đặc sản cho nhiều đời sau.