Hà Nội
23°C / 22-25°C

Cách rửa bát tiết kiệm sạch bong và tận dụng nước vo gạo của người Hà Nội xưa

Thứ sáu, 08:09 11/11/2022 |

GiadinhNet - Ăn cơm xong đến phiên ai đi rửa bát, nhưng phải biết rửa tiết kiệm, bát đĩa sạch, thơm tho. Theo lời kể của chuyên gia ẩm thực Vũ Thị Tuyết Nhung, nhờ cách dùng nước vo gạo thời ấy mà mẹ của chị có bạn hiền lâu năm.

Cách rửa bát xưa sạch bong thơm tho

Trong bài "Cách dọn mâm cơm và để phần cơm của người Hà Nội xưa - nét đẹp của sẻ chia và ký ức đăng trên giadinh.suckhoedoisong.vn, chuyên gia ẩm thực Vũ Thị Tuyết Nhung đã chia sẻ rằng, các gia đình Hà Nội xưa thường rất đông con, chỉ có bố đi làm lo nuôi sống cả nhà. Nhiều nhà bố ra chiến trường, mẹ vào nhà máy, xí nghiệp làm tối mắt tối mũi - nên trẻ em hầu như tự lực hết các việc nhà, nhẹ nhất là việc dọn mâm bát và rửa bát.

Vì thế mới có chuyện chị em tôi phân chia nhau rửa bát theo phiên, để ăn cơm xong tới phiên ai thì tự động rửa bát, khỏi tị nạnh nhau nảy máu mắt.

Bữa nào cũng vậy, cứ ăn cơm xong là các chị em hè nhau bê mâm bát, xoong nồi xuống bếp, cất lại các thứ thức ăn dự trữ như lạc vừng, dấm mắm vào chạn, trộn cơm cho chó, mèo... rồi tới bê các loại bát đũa bẩn ra cạnh bể nước cho người tới phiên làm nhiệm vụ rửa bát.

Cách rửa bát của người Hà Nội xưa kiểu gì cũng có bạn hiền vài chục năm - Ảnh 2.

Xưa bát đũa bẩn được bê ra sân cho người tới phiên làm nhiệm vụ ngồi rửa bát. Ảnh minh họa.

Xưa không có nước rửa bát như bây giờ, hầu như chỉ dùng miếng xơ mướp già, rửa bát lần 1 bằng nước vo gạo đặc, rồi tráng lại bằng ấm nhôm, hay nồi nước nóng đặt ghé bên bếp than quả bàng đã bít bớt lửa, hoặc bếp mùn cưa đã sắp tàn.

Bát đĩa rửa xong sẽ được úp vào chiếc rổ sảo to để nóc bể nước ngoài sân cho róc nước, trước khi cất vào chạn. Nếu là rửa bát sau bữa cơm trưa, rổ bát sẽ được phơi nắng chiều cho khô nỏ, sạch bong, thơm tho.

Và câu chuyện nhờ nước vo gạo mà có thêm thêm bạn hiền

Trước khi rửa bát, thì các loại cấn cá, lá rau, cháy nồi phải được cạo vét thật kỹ đổ vào chiếc vại sành Hương Canh đựng nước vo gạo to tướng để ở góc sân.

Nước vo gạo được dùng để rửa bát đầu tiên, sau đó để lắng, chắt bớt nước trong đi rồi đổ nước đục vào vại nước vo gạo. Cái chậu nước gạo cũng khá nặng, có lần tôi bê lên đổ vào vại, nhỡ tay đánh rơi khiến nó vỡ thành hai mảnh to tướng, và bị mẹ tôi mắng là "con gái hậu đậu".

Dịp Tết nhà có bánh chưng, mỗi khi bóc bánh dọn mâm là mẹ tôi thường để ý đi từ nhà trên xuống bếp, nhắc các con phải ngâm mấy tấm lá bánh chưng lớp trong cùng vào chậu, hoặc vại nước gạo để gợt hết đám hạt gạo nếp nhừ bét, sót trong những góc lá bánh vào vại, xong giũ sạch, mới được vứt lá bánh bỏ vào bồ rác.

Đứa nào làm biếng, mẹ nghi nghi là vào lật bồ rác kiểm tra lá bánh, sót hạt gạo nào là bị mẹ mắng ngay lập tức là không biết tiết kiệm cho người nuôi lợn.

Người nuôi lợn là bà lấy nước gạo quen thuộc ở dưới bãi sông Hồng. Cứ hai ngày một lần bà lên phố gõ cổng sau vào xin nước gạo, đổ vào đôi thùng cao su to, gánh đem về nhà bên bãi sông Hồng để nuôi lợn.

Cách rửa bát của người Hà Nội xưa kiểu gì cũng có bạn hiền vài chục năm - Ảnh 4.

Mỗi khi rửa bát, cơm thừa canh cặn, cuộng rau đều được cho vào vại nước gạo để có người lấy về nuôi lợn. Ảnh minh họa.

Tôi còn nhớ khi bà lấy nước gạo áo nâu khăn vấn báo tin cưới được cô con dâu áo xanh sĩ lâm, tóc cặp ba lá - thì ngay lập tức "truyền" việc ra phố gánh nước gạo về nuôi lợn cho cô con dâu ngay.

Nhưng vẫn giữ lệ, cuối tháng cô con dâu lại đem cho nhà tôi một chiếc chổi lúa rơm nếp, một chiếc chổi nan tre hoặc một chiếc chổi sể từ thân cây thanh hao hoa vàng dài ngất nghểu để nhà tôi dùng quét nhà, quét sân, quét hè.

Mẹ tôi thường cất mấy chiếc chổi sể thanh hao ấy lên gác bếp, khi nhà có ai đau bụng, hay cảm gió là đốt chổi thanh hao dưới gầm hơ cho người nằm úp bụng phía trên. Hơ lửa nhanh tay qua lại một lát là tự dưng hết bệnh - kỳ lạ thế.

Nhờ cách rửa bát tiết kiệm và việc lấy nước gạo nuôi lợn thời ấy mà mẹ tôi có bạn hiền. Trải mấy chục năm gia đình tôi và gia đình bà lấy nước gạo ở bãi sông Hồng trở nên rất thân thiết, chuyện vui chuyện buồn đều chia sẻ.

Mỗi khi cô con dâu chửa đẻ, nghỉ gánh nước gạo thì bà mẹ chồng lại lên phố lấy nước gạo về nuôi lợn. Gặp mẹ tôi mời miếng trầu vỏ, hai bà lại chuyện như pháo rang, nước cốt trầu vương đầy khóe miệng chả kịp quết.

Chiếc vại nước gạo góc sân lấp lửng lá rau thừa, vỏ chuối héo, thi thoảng bốc mùi chua chua khó chịu - thế mà rất hữu ích cho nhiều gia đình đất bãi khi xưa nuôi lợn, nuôi gà.

Tới tận bây giờ tôi còn nhớ mãi cái vại nước gạo màu gạch nung cũ kỹ, miệng vại chắp con lươn xi măng đen sì, nằm im lìm ở góc sân nhà, mấy chục năm chả suy suyển.

Từ chuyện tình buồn của đôi trai gái mà ra đời loại bánh tẻ vừa ngon vừa rẻ còn mãi với thời gian, nức tiếng ẩm thực ViệtTừ chuyện tình buồn của đôi trai gái mà ra đời loại bánh tẻ vừa ngon vừa rẻ còn mãi với thời gian, nức tiếng ẩm thực Việt

GiadinhNet - Có những đặc sản rất gần gũi bình dị với đời sống làng quê Việt Nam xưa - đặc sản bánh Tẻ Phú Nhi cũng vậy. Mấy ai biết xuất xứ của loại bánh tẻ này từ một câu chuyện tình rất buồn nhưng lại để lại miếng bánh ngon đặc sản cho nhiều đời sau.



Tuyết Nhung - Ngọc Hà
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Chuyên gia phong thủy hướng dẫn cách hóa giải đau ốm dễ gặp trong tháng 7 âm năm nay, để cả nhà khỏe mạnh, bình an

Chuyên gia phong thủy hướng dẫn cách hóa giải đau ốm dễ gặp trong tháng 7 âm năm nay, để cả nhà khỏe mạnh, bình an

- 10 giờ trước

GĐXH - Theo chuyên gia phong thủy, tháng 7 âm lịch năm nay có sao Nhị Hắc hung tinh giáng - sao này chủ về đau ốm, bệnh tật từ lặt vặt đến những cơn đau ốm triền miên và các vấn đề sức khỏe khác. Sau đây là gợi ý cách hóa giải của chuyên gia phong thủy để mọi người tham khảo.

Nghỉ hưu, cặp vợ chồng chuyển về quê thuê đất, cải tạo ngôi nhà cổ 200m2: Lý do vô cùng đặc biệt!

Nghỉ hưu, cặp vợ chồng chuyển về quê thuê đất, cải tạo ngôi nhà cổ 200m2: Lý do vô cùng đặc biệt!

Không gian sống - 13 giờ trước

3 năm trước, ông Wu Jizhong và gia đình đã chuyển về quê để sinh sống.

Người vợ Nhật Bản chia sẻ '7 bí quyết cất giữ' và thu hút vô số lời khen ngợi từ cư dân mạng!

Người vợ Nhật Bản chia sẻ '7 bí quyết cất giữ' và thu hút vô số lời khen ngợi từ cư dân mạng!

Mẹo vặt - 17 giờ trước

Về việc lưu trữ và sắp xếp, chúng ta vẫn nên học hỏi thêm từ các bà nội trợ Nhật Bản. Các bà nội trợ Nhật Bản rất giỏi trong việc này.

Cuộc sống viên mãn của Hằng túi bên người chồng thứ 3 trong không gian sang trọng

Cuộc sống viên mãn của Hằng túi bên người chồng thứ 3 trong không gian sang trọng

- 18 giờ trước

GĐXH - Bà mẹ đông con ngồi nhà ngắm cá, ngắm hoa và cho biết thành quả chính là nhờ bàn tay chồng.

Chuyên gia đưa 7 điều KHÔNG với thiết bị điện mùa hè, giúp hóa đơn mỗi tháng không còn là 'ác mộng'

Chuyên gia đưa 7 điều KHÔNG với thiết bị điện mùa hè, giúp hóa đơn mỗi tháng không còn là 'ác mộng'

Mẹo vặt - 20 giờ trước

Chỉ cần sử dụng sai những thiết bị quen thuộc này là tiền điện dễ tăng không phanh.

3 khung giờ vàng thắp hương ngày Rằm tháng 6 âm lịch Giáp Thìn để chiêu tài đón lộc

3 khung giờ vàng thắp hương ngày Rằm tháng 6 âm lịch Giáp Thìn để chiêu tài đón lộc

- 21 giờ trước

GĐXH – Dưới đây chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã cho biết những khung giờ vàng thắp hương ngày Rằm tháng 6 âm lịch Giáp Thìn để chiêu tài đón lộc, bạn có thể tham khảo.

Đan Trường 'thay áo mới' cho biệt thự tại Mỹ, dân tình choáng ngợp trước độ xa hoa

Đan Trường 'thay áo mới' cho biệt thự tại Mỹ, dân tình choáng ngợp trước độ xa hoa

Không gian sống - 1 ngày trước

GĐXH - Sau khi ly hôn vợ doanh nhân năm 2021, ca sĩ Đan Trường chuyển ra sống ở nhà mới tại Mỹ. Nam ca sĩ chọn mua biệt thự tại bang Texas vì có em gái ruột đã sống ở đây hơn 10 năm.

Dùng quạt 3 cánh hay 5 cánh thì mát hơn? Thì ra bấy lâu rất nhiều người hiểu sai

Dùng quạt 3 cánh hay 5 cánh thì mát hơn? Thì ra bấy lâu rất nhiều người hiểu sai

Mẹo vặt - 1 ngày trước

Dùng quạt đã lâu nhưng không phải người dùng nào cũng biết ý nghĩa thật sự đằng sau số lượng các cách quạt.

Cách dễ nhất giảm âm khí, cân bằng âm dương cho nhà ở để bình an, phát tài lộc 'tháng cô hồn'

Cách dễ nhất giảm âm khí, cân bằng âm dương cho nhà ở để bình an, phát tài lộc 'tháng cô hồn'

- 1 ngày trước

GĐXH - Ngoài việc thờ cúng chỉn chu thì tháng cô hồn có một số cách rất đơn giản để giảm âm khí, tăng cường dương khí, cân bằng âm dương cho nhà ở để khỏe mạnh bình an, may mắn, phát tài lộc - Chuyên gia phong thủy - Master Phùng Phương chia sẻ.

6 mẹo tối giản mang đến diện mạo mới cho ngôi nhà của bạn

6 mẹo tối giản mang đến diện mạo mới cho ngôi nhà của bạn

- 1 ngày trước

Nhà là nơi nghỉ ngơi của chúng ta. Nếu bừa bộn, nó không chỉ phá hủy tâm trạng tốt đẹp mà còn ảnh hưởng đến vận may tài chính của chúng ta.

Top