Cây rau từng bị coi là cỏ dại, nay 'lên đời' thành 'đặc sản': Chuyên gia nói gì về loại rau này?
GĐXH - Từ thứ rau dại ít ai để ý, rau tầm bóp bỗng 'lên đời' thành đặc sản được săn lùng vì tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, có một lưu ý người dùng nhất định phải cẩn trọng khi sử dụng.
Hiện nay, rau tầm bóp (hay còn gọi là thù lù, cây lồng đèn) không còn xa lạ trên mâm cơm gia đình với các cách chế biến đa dạng như nấu canh, xào tỏi hay nhúng lẩu. Loại rau này chinh phục thực khách bởi vị đắng nhẹ đặc trưng, nhưng lại để lại hậu vị ngọt thanh và tính giải nhiệt rất tốt.
Giá trị của rau tầm bóp trong y học cổ truyền và hiện đại
Theo bác sĩ Bùi Thanh Hoài (Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8) cho biết, trong Đông y, tầm bóp được đánh giá là vị thuốc có tính mát, vị đắng, không độc. Mọi bộ phận của cây từ lá, thân đến quả đều có thể tận dụng để làm thuốc nhờ công dụng thanh nhiệt, tiêu đờm, hỗ trợ giảm ho và tiêu viêm hiệu quả.
Bác sĩ Hoài chia sẻ thêm: "Từ lâu, kinh nghiệm dân gian đã dùng tầm bóp để hỗ trợ điều trị các triệu chứng viêm họng, ho kéo dài hoặc dùng ngoài da để xử lý mụn nhọt nhờ khả năng giải độc cơ thể".

Cây rau tầm bóp hiện nay là món ăn được 'săn lùng' trên mâm cơm gia đình Việt. (Ảnh minh hoạ)
Không chỉ dừng lại ở y học cổ truyền, y khoa hiện đại cũng dành sự quan tâm lớn đến loài cây này. Các nghiên cứu quốc tế từ Đại học Houston (Mỹ) và Đại học Quốc gia Cheng Kung (Đài Loan) đã phát hiện trong tầm bóp chứa nhiều hoạt chất quý như physalin (A-D, F, L-O) và physagulin (A-G). Những chất này được ghi nhận có tiềm năng trong việc tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ ức chế một số loại tế bào ung thư như ung thư gan, phổi, tử cung hay vòm họng. Ngoài ra, nó còn hỗ trợ tích cực trong việc kiểm soát đường huyết cho bệnh nhân tiểu đường.

Nhiều người thường 'săn lùng' rau tầm bóp để làm món nộm, vừa dễ ăn lại được nhiều người yêu thích.
Cảnh báo nguy cơ ngộ độc do nhầm lẫn
Một trong những vấn đề nguy hiểm nhất mà bác sĩ Hoài lưu ý là việc nhầm lẫn giữa rau tầm bóp và cây lu lu đực. Đây là hai loài có hình dáng tương đối giống nhau và cùng mọc hoang. Tuy nhiên, cây lu lu đực lại chứa solanin – một loại độc chất có thể gây ngộ độc nghiêm trọng nếu ăn phải. Người dân cần quan sát kỹ đặc điểm hoa và quả để phân biệt chính xác trước khi hái về sử dụng.

Cây rau tầm bóp hay còn được gọi là cây rau lồng đèn vì quả của chúng có hình dáng như lồng đèn (Ảnh 1), khác với loại rau lu lu đực (Ảnh 2).
Dù là thực phẩm lành tính, nhưng do có tính dược lý cao, việc sử dụng tầm bóp cần có chừng mực. Theo lời khuyên của bác sĩ Hoài, các nhóm đối tượng sau đây cần đặc biệt lưu ý:
1. Phụ nữ đang mang thai và cho con bú: Cần tránh sử dụng hoặc phải tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
2. Người có cơ địa dị ứng: Nếu sau khi ăn thấy xuất hiện các triệu chứng như ngứa ngáy, nổi mẩn, buồn nôn hoặc tức ngực, cần dừng lại ngay lập tức và đến cơ sở y tế gần nhất.
3. Người đang sử dụng thuốc điều trị: Các hoạt chất trong tầm bóp có thể tương tác với một số loại thuốc nhất định, do đó không nên tự ý dùng tầm bóp như một phương thuốc thay thế nếu chưa có chỉ định từ thầy thuốc.
Rau tầm bóp thực sự là một nguồn thực phẩm và dược liệu quý, nhưng để "đặc sản" này mang lại lợi ích sức khỏe cao nhất, người tiêu dùng cần trang bị đầy đủ kiến thức và sử dụng một cách khoa học.
Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ: Loại rau giúp phòng ngừa ung thư nhưng phần bổ dưỡng nhất lại hay bị bỏ đi
Loại cá 'nuôi lớn' tế bào ung thư, ngon đến mấy người Việt cũng không nên ăn nhiều
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Chuyên gia cảnh báo việc tiêu thụ thường xuyên các loại cá lớn có thể tổn thương tế bào và nguy cơ tế bào ung thư khi phơi nhiễm kéo dài.
6 'nguyên tắc' sống còn của người bệnh suy thận, giúp bảo vệ chức năng thận tốt hơn
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Hiểu rõ mức độ nguy hiểm của suy thận, các nguyên tắc chăm sóc sẽ giúp người bệnh bảo vệ chức năng thận, kéo dài thời gian điều trị hiệu quả.
Sau Tết ngấy thịt cá, hãy thay cơm bằng loại củ dân dã này: Ít calo mà no lâu, còn tốt cho răng và miễn dịch
Sống khỏe - 12 giờ trướcSau Tết không nhất thiết phải "nhịn ăn" hay ép cơ thể theo chế độ cực đoan. Đôi khi, chỉ cần thay đổi nhỏ trong lựa chọn thực phẩm - như thêm khoai môn vào thực đơn - cũng đủ giúp cơ thể nhẹ nhàng trở lại.
Chuyên gia Mỹ chỉ ra loại hạt giúp giảm nguy cơ đột quỵ và kiểm soát đường huyết, người Việt nên tận dụng
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Hạt điều được nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá có lợi cho tim mạch và kiểm soát đường huyết nếu ăn đúng cách.
Ai hay thức khuya nhất định phải đọc: Thói quen tưởng vô hại trước khi ngủ lại là nguyên nhân gây tăng đường huyết, giảm miễn dịch, lão hóa sớm
Sống khỏe - 16 giờ trướcDù tiếp cận dưới góc nhìn y học cổ truyền hay khoa học hiện đại, một điều đã được chứng minh rõ ràng: Ngủ đủ và ngủ đúng giờ là nền tảng quan trọng để duy trì sức khỏe lâu dài.
Người đàn ông suy thận giai đoạn 3 ân hận vì tự ý làm điều này khiến bệnh trầm trọng hơn
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tin theo lời khuyên giảm đạm để "bảo vệ thận" trên mạng xã hội, một bệnh nhân suy thận đã tự ý thay đổi chế độ ăn, khiến độ lọc cầu thận giảm sâu chỉ sau 3 tháng.
Liệu người tóc bạc ít khả năng mắc ung thư hơn? Có bằng chứng khoa học nào không? Câu trả lời đã có ở đây
Sống khỏe - 1 ngày trướcThực tế, ngoài ung thư, còn có nhiều yếu tố khác có thể gây ra tóc bạc, và những yếu tố này cũng có thể che giấu nhiều dấu hiệu về sức khỏe.
3 dấu hiệu bánh chưng sau Tết đã hỏng, ăn vào dễ ngộ độc dù chưa mốc
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Bánh chưng là món ăn giàu tinh bột và đạm, nếu bảo quản không đúng cách, vi sinh vật có thể phát triển nhanh, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nồm ẩm hoặc nhiệt độ cao.
Món ăn ngày Tết giúp 'làm sạch' mạch máu, nhưng có dấu hiệu này tốt nhất không nên ăn
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Mộc nhĩ được ví như “máy quét” tự nhiên giúp hỗ trợ làm sạch mạch máu và cải thiện tiêu hóa. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn loại thực phẩm này.
Thải độc gan sau Tết đúng cách: 6 việc đơn giản giúp gan khỏe, người nhẹ nhõm
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chế độ ăn uống ngày Tết sẽ khiến lá gan phải làm việc quá tải. Nếu không được chăm sóc kịp thời, gan dễ suy giảm chức năng, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.
Người đàn ông suy thận giai đoạn 3 ân hận vì tự ý làm điều này khiến bệnh trầm trọng hơn
Sống khỏeGĐXH - Tin theo lời khuyên giảm đạm để "bảo vệ thận" trên mạng xã hội, một bệnh nhân suy thận đã tự ý thay đổi chế độ ăn, khiến độ lọc cầu thận giảm sâu chỉ sau 3 tháng.