Chả cá ngon thế, lành thế tại sao ít có mặt trong mâm cỗ Tết?
GĐXH - Món chả cá ngon lành, nhưng ít nhà bày lên trong mâm cỗ Tết truyền thống. Những ngày Tết muốn đổi món ăn chả cá Lã Vọng - Di sản văn hóa ẩm thực truyền thống vừa được tôn vinh thì làm cách nào?
Vì sao chả cá Lã Vọng ít có mặt trong mâm cỗ Tết
Có những gia đình Hà Nội xưa, sau khi dọn xong mâm cỗ Tết, hạ lễ, đóng cửa bếp một buổi để đến phố Chả Cá (Hà Nội) vào chiều mồng 2 - 3 Tết. Họ đi ăn chả cá Lã Vọng không phải “ăn cho đủ món Tết”, mà để đổi món ăn Tết. Quả thật, sau những mâm cỗ đủ đầy các món ăn Tết truyền thống, thì món Chả cá Lã Vọng nóng ấm xuất hiện khiến bữa ăn gần gũi, sum họp hơn.
Mâm chả cá dọn lên với các món rau xanh mướt. Chảo cá đặt giữa bàn, mỡ sôi nhẹ, cá vừa se mặt, thìa là và hành lá cho vào đúng lúc... Người lớn rót chén rượu nhạt, trẻ con ngồi chờ miếng chả cá chín đầu tiên. Không có nghi lễ, không có thứ tự, chỉ có sự quây quần - có lẽ vì thế mà chả cá Lã Vọng hơn 100 năm qua tuy đứng ngoài mâm cỗ Tết truyền thống, nhưng rất gần gũi, tinh thần sum họp đầu năm.
Chả cá ít có mặt trong mâm cỗ Tết vì các lý do sau:
- Thứ nhất, chả cá cần ăn ngay khi nóng, trong khi mâm cỗ Tết thường bày sẵn, cúng lễ rồi mới ăn.
- Thứ hai, chả cá mang tính "động": cá phải đảo, rau cho đúng lúc, người ăn tham gia trực tiếp. Mâm cỗ Tết lại đề cao sự tĩnh và tính biểu trưng.
- Thứ ba, nguyên liệu như cá tươi, mỡ nóng, mắm tôm không thuận tiện cho việc chuẩn bị trước nhiều ngày.
- Thứ tư, mắm tôm đầu năm nhiều người kiêng ăn - mà đó là món chấm chính làm món Chả cá Lã Vọng thêm ngon.

Chả cá hấp giữ được vị ngọt tự nhiên của cá, ít béo, dễ ăn... Ảnh internet
Chả cá có thể làm những món gì ngon?
Nhiều người khi nhắc đến chả cá thường chỉ nghĩ tới chảo cá rán (chả cá chiên) mỡ sôi tại bàn. Từ nguyên liệu cá xay, hoặc cá thái miếng tẩm ướp gia vị, chả cá có thể biến thành nhiều món ăn quen thuộc trong bữa cơm Việt, với sắc thái khác nhau.
Chả cá hấp chế biến nhẹ nhàng nhất
Từ nguyên liệu làm chả cá đã tẩm ướp gia vị đem quết, hoặc thái, trộn gia vị vừa phải rồi hấp chín.
Chả cá hấp giữ được vị ngọt tự nhiên của cá, ít béo, dễ ăn, rất hợp với người lớn tuổi hoặc những bữa cơm thanh đạm. Món chả cá hấp thường ăn kèm bún, rau sống hoặc cuốn bánh tráng.
Chả cá xốt cà chua
Chả cá xốt cà chua là món quen thuộc của nhiều gia đình miền Bắc.
Chả cá chiên sơ rồi om cùng cà chua chín, hành, thì là. Vị chua nhẹ của cà giúp món ăn bớt ngấy, ăn cùng cơm trắng rất đưa cơm, đặc biệt hợp những ngày mát trời.

Món chả cá xốt cà chua là món quen thuộc của nhiều gia đình miền Bắc. Ảnh internet
Chả cá kho tiêu, hoặc kho nghệ
Chả cá kho tiêu hoặc kho nghệ là kiểu chế biến đậm đà hơn.
Chả cá rán sơ được kho lửa nhỏ với tiêu, nghệ, nước mắm, hành khô.
Món này không cần ăn nóng gấp, có thể nấu trước, rất hợp với nhịp sinh hoạt gia đình, khác hẳn tính "ăn tại chỗ" của chả cá Lã Vọng.
Chả cá nấu canh
Chả cá rán sơ đem nấu canh (như canh thìa là, canh chua, canh riêu cá). Món canh chả cá ăn nhẹ bụng, dễ tiêu. Món canh chả cá này phổ biến ở miền Trung, miền Nam, giúp bữa ăn cân bằng hơn giữa đạm và nước.
Chả cá Lã Vọng không "biến hóa" như các món chả cá khác?
Món chả cá chiên phổ biến nhất trong bữa cơm gia đình. Cá được tạo miếng, hoặc viên, chiên vàng giòn bên ngoài, nhưng vẫn mềm bên trong. Món này dễ ăn, dễ bảo quản và thường xuất hiện trong mâm cơm ngày thường hơn là mâm cỗ Tết.
Riêng chả cá Lã Vọng lại là một ngoại lệ. Cá không xay nhuyễn, không kho, không xốt, mà được nướng sơ rồi hoàn thiện trong chảo mỡ nóng, ăn ngay tại bàn. Chính cách ăn trực tiếp này khiến chả cá Lã Vọng trở thành món trải nghiệm thưởng thức hơn là món ăn thường ngày.
Bởi bản chất của chả cá Lã Vọng không nằm ở số lượng món, mà nằm ở khoảnh khắc. Cá phải vừa chín tới, mỡ vừa sôi, rau vừa thơm, người ăn vừa ngồi quanh. Nếu tách ra khỏi khoảnh khắc ấy, món ăn mất đi phần lớn giá trị.
Trong khi đó, các món chả cá khác được sinh ra để thích nghi với bữa cơm gia đình: có thể nấu trước, ăn sau, mang đi, hâm lại. Mỗi cách chế biến phản ánh một nhu cầu sống khác nhau.

Mắm tôm là "chất" riêng của món chả cá Lã Vọng. Ảnh inteernet
Pha mắm tôm ăn chả cá cách nào ngon?
Mắm tôm chính là "chất" riêng của chả cá Lã Vọng. Với nhiều người mắm tôm là rào cản tâm lý lớn nhất, bởi mùi mạnh, màu sẫm, ăn xong hay để lại mùi ở miệng, và lỡ dây ra quần áo thì ghê cả ngày... khiến phải dè chừng.
Cách pha mắm tôm ăn chả cá đúng vị
Mắm tôm ngon cần được đánh bông nhẹ, thêm vài giọt chanh hoặc quất để mở hương, chút đường để dịu mặn. Khi chảo cá đang sôi, múc một thìa mỡ nóng rưới vào bát mắm, khuấy nhanh tay. Mỡ nóng giúp mắm thơm hơn, béo hơn và dễ ăn hơn hẳn. Với người mới, nên pha mắm nhạt, thử từng chút, không cần nhiều.
Với người mới ăn mắm tôm, hãy thử ăn mắm từng chút một, nhưng không cần ép mình. Khi được pha đúng cách, mắm không đứng một mình mà hòa vào cá nướng, mỡ nóng, thìa là và hành hoa, làm vị cá ngọt hơn, tròn hơn.
Người mới hoàn toàn có thể bắt đầu bằng nước mắm. Sau vài miếng, khi đã quen mùi cá và mỡ, hãy chấm thử một miếng nhỏ mắm tôm pha nhạt. Chỉ cần một lần thử đúng cách, nhiều người từng "né" mắm tôm lại ăn quen lúc nào không hay.
Chỉ cần nắm vài nguyên tắc cơ bản, thì ăn món Chả cá Lã Vọng sẽ trở nên ngon miệng, tinh tế và đáng nhớ hơn rất nhiều. Vì vậy, ăn món Chả cá Lã Vọng ngày Tết, hay ngày thường đều trọn vẹn, cũng là lý do hơn 100 năm qua, món Chả cá Lã Vọng vẫn sống bền trong ký ức ẩm thực Hà Nội.
Mẹo để mắm tôm không dây lên quần áo
Không khuấy mắm quá mạnh khi vừa cho mỡ nóng vào.
Khi chấm, chỉ chấm nhẹ phần cá, không nhúng cả miếng.
Ngồi hơi xa chảo để tránh dầu bắn, nhất là khi mặc đồ sáng màu.
Mẹo nhỏ là ăn chậm – càng chậm càng ít "sự cố".
Quần áo lỡ ám mùi, chỉ cần phơi nơi thoáng gió hoặc xịt nhẹ giấm pha loãng.
Ai mang cơm trưa đi làm, nếu có 3 món ăn này thì nên bỏ ngay
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - Nhiều chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ cảnh báo, đặc biệt có 3 nhóm thực phẩm không nên để qua đêm rồi tiếp tục hâm nóng nhiều lần để ăn trưa.
Mẹ tôi mỗi tuần đều làm món hấp tuyệt vị này, ăn kèm với cơm siêu ngon, cả gia đình ai cũng thích tới mức reo hò
Ăn - 2 giờ trướcMón ăn này có công thức rất đơn giản và sử dụng phương pháp hấp nên lành mạnh, kết cấu phong phú, hương vị thơm ngon, dinh dưỡng cân bằng. Mỗi lần gia đình tôi được thưởng thức ai nấy đều reo hò tỏ vẻ thích thú.
Canh, rau để tủ lạnh qua đêm có thật sự sinh ra chất gây ung thư?
Ăn - 13 giờ trướcGĐXH - Nhiều gia đình có thói quen cất phần canh hoặc rau thừa vào tủ lạnh để dùng lại hôm sau. Tuy nhiên, cũng không ít người lo ngại rằng thực phẩm để qua đêm có thể sinh ra “chất độc”, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật là gì?
Chồng cầu cứu mẹ dạy vợ làm gỏi mướp đắng thanh mát giàu đạm giải ngán cho mình
Ăn - 16 giờ trướcGĐXH - Nắng nóng diện rộng, chồng giục tôi làm gỏi mướp đắng thanh mát, thêm chút thực phẩm dinh dưỡng vừa chống ngán để ăn tăng cường dinh dưỡng. Thấy tôi tần ngần, chồng bốc máy cầu cứu mẹ dạy vợ vì: "Mấy trưa nay con không ăn được đây này...".
Mì trộn lạnh kiểu Nhật sốt miso - yuzu: Bát mì mùa hè khiến tôi phải lòng ngay từ lần đầu
Ăn - 17 giờ trướcMột sự kết hợp tưởng chừng ngẫu nhiên giữa vị umami đậm đà của miso và hương cam yuzu thanh mát, lại trở thành công thức "gây nghiện" cho những ngày oi nóng - phiên bản healthy của mì vừng mà ai cũng có thể tự làm tại nhà.
Thực đơn 'vàng' cứu vãn thị lực: Món ăn giúp ngăn tăng độ cận và giảm mỏi mắt cho người ngồi máy tính
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Thực đơn cho người cận thị đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với những ai đang mắc phải tật khúc xạ này. Bài viết này gợi ý thực đơn hữu ích, giúp bạn dễ xây dựng chế độ ăn uống khoa học và tối ưu cho đôi mắt.
Ăn nửa quả này mỗi ngày cũng đủ trẻ hóa mạch máu, ngăn ngừa xơ cứng động mạch
Ăn - 22 giờ trướcGĐXH - Loại quả "bảo bối" của mạch máu này giá rất rẻ, quen thuộc trong những món canh, kho, sốt cá hay thịt... trên mâm cơm người Việt.
Thực đơn 7 ngày cho người ung thư vú: Khoa học, dễ làm và giúp tăng cường thể trạng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Trên cơ sở các nhóm thực phẩm ưu tiên, bạn có thể linh hoạt xây dựng thực đơn dinh dưỡng ung thư vú như sau để đảm bảo đa dạng thực phẩm và dễ áp dụng.
Món ăn này chỉ cần xào một cách đơn giản là hoàn thành và cả gia đình sẽ cùng ăn sạch đĩa
Ăn - 1 ngày trướcDù là món ăn rất đơn giản nhưng mỗi khi mẹ tôi làm món này, cả gia đình đều tranh giành nhau "vét" sạch cuối cùng của món ăn đến khi sạch láng.
15 mâm cơm gia đình vừa ngon vừa lành, ai cũng muốn về nhà ăn cơm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Là tác giả của những mâm cơm nhà ngon mắt, chị Bích Ngân (Hà Nội) luôn tâm niệm một điều: "Dù cuộc sống bận rộn, nhưng việc dành thời gian cho bữa cơm gia đình luôn là điều quý giá đối với em". Chính vì thế, chị luôn dành thời gian lo bữa cơm gia đình.
Ăn nửa quả này mỗi ngày cũng đủ trẻ hóa mạch máu, ngăn ngừa xơ cứng động mạch
ĂnGĐXH - Loại quả "bảo bối" của mạch máu này giá rất rẻ, quen thuộc trong những món canh, kho, sốt cá hay thịt... trên mâm cơm người Việt.
