Có nhất thiết phải vo gạo trước khi nấu cơm? Chuyên gia chỉ ra 4 thói quen sai lầm nhiều người Việt mắc phải, đặc biệt điều đầu tiên
GĐXH - Cơm là món ăn xuất hiện gần như hằng ngày trên mâm cơm của người Việt. Tuy nhiên, một câu hỏi tưởng chừng đơn giản lại thường gây nhiều tranh luận: Có nên vo gạo trước khi nấu hay không?
Một số người cho rằng vo gạo nhiều sẽ làm mất chất dinh dưỡng, trong khi nhiều chuyên gia về an toàn thực phẩm lại khuyến khích nên rửa gạo trước khi nấu. Vậy đâu là cách làm hợp lý?

Có nên vo gạo trước khi nấu cơm?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, việc vo hoặc rửa gạo trước khi nấu là cần thiết.
Trong quá trình thu hoạch, bảo quản, vận chuyển và đóng gói, hạt gạo có thể bám bụi, mảnh vụn từ vỏ trấu hoặc một số tạp chất khác. Việc rửa gạo giúp loại bỏ phần lớn những chất này trước khi chế biến.
Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc rửa gạo có thể làm giảm một phần lượng asen vô cơ và các hạt vi nhựa bám trên bề mặt hạt gạo. Tuy nhiên, mức độ giảm phụ thuộc vào từng loại gạo, nguồn gốc sản phẩm và cách rửa.
Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng rửa quá nhiều lần hoặc chà xát quá mạnh có thể làm thất thoát một phần vitamin nhóm B và khoáng chất nằm ở lớp ngoài của hạt gạo.
Vì vậy, cách phù hợp nhất là vo nhẹ từ 1-2 lần hoặc đến khi nước bớt đục rõ rệt, không nhất thiết phải rửa đến khi nước hoàn toàn trong suốt.

Những sai lầm nhiều người mắc phải khi vo gạo
Dùng trực tiếp lòng nồi cơm điện để vo gạo
Đây là thói quen khá phổ biến vì tiện lợi. Tuy nhiên, việc chà xát hạt gạo trực tiếp trong lòng nồi có thể khiến lớp chống dính bị trầy xước nhanh hơn theo thời gian.
Khi lớp chống dính bị hư hỏng, hiệu quả nấu nướng giảm và tuổi thọ của nồi cơm điện cũng bị ảnh hưởng. Vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên vo gạo trong thau hoặc tô riêng rồi mới chuyển sang lòng nồi để nấu.
Ngoài ra, việc tách riêng công đoạn vo gạo cũng giúp kiểm tra và loại bỏ các hạt gạo hỏng hoặc tạp chất dễ dàng hơn.
Ngâm gạo quá lâu ở nhiệt độ phòng
Nhiều người có thói quen ngâm gạo nhiều giờ hoặc để qua đêm nhằm giúp cơm mềm và nhanh chín hơn.
Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, việc ngâm quá lâu có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, đặc biệt nếu dụng cụ chứa không được vệ sinh kỹ.
Nếu muốn ngâm gạo để cơm mềm hơn, nên giới hạn thời gian ngâm và bảo quản trong môi trường mát, sạch. Đối với những ngày thời tiết nóng, việc ngâm trong ngăn mát tủ lạnh sẽ an toàn hơn so với để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Vo gạo quá kỹ
Không ít người rửa gạo nhiều lần cho đến khi nước trong hoàn toàn mới yên tâm đem nấu.
Thực tế, lớp cám còn sót lại trên bề mặt gạo chứa một lượng vitamin nhóm B, khoáng chất và các hợp chất có lợi cho sức khỏe. Việc vo quá kỹ hoặc chà xát mạnh tay có thể làm hao hụt một phần các dưỡng chất này.
Các chuyên gia cho rằng việc rửa nhẹ nhàng 1-2 lần thường đã đủ để loại bỏ bụi bẩn mà vẫn giữ được phần lớn giá trị dinh dưỡng của hạt gạo.
Tiếp tục sử dụng gạo có dấu hiệu hư hỏng
Nếu gạo xuất hiện tình trạng mốc, có mùi lạ, đổi màu bất thường hoặc bị ẩm kéo dài, người tiêu dùng không nên cố gắng rửa sạch rồi tiếp tục sử dụng.
Trong điều kiện bảo quản không phù hợp, một số loại nấm mốc có thể phát triển trên ngũ cốc và sinh ra độc tố ảnh hưởng đến sức khỏe. Đặc biệt, một số độc tố nấm mốc có khả năng chịu nhiệt tương đối cao nên việc nấu chín không đồng nghĩa với loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
Do đó, khi phát hiện gạo có dấu hiệu hư hỏng, giải pháp an toàn nhất là loại bỏ thay vì cố tận dụng.
Vo gạo thế nào là hợp lý?
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên cho gạo vào tô hoặc chậu sạch, thêm nước rồi khuấy nhẹ bằng tay. Sau đó chắt bỏ nước và lặp lại khoảng 1-2 lần.
Không nên chà xát quá mạnh, không cần vo đến khi nước trong hoàn toàn và cũng không nên ngâm quá lâu trong điều kiện nhiệt độ phòng.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn gạo có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát cũng quan trọng không kém so với cách vo gạo.
Một vài thao tác đơn giản nhưng đúng cách sẽ giúp bữa cơm hằng ngày vừa đảm bảo an toàn thực phẩm, vừa giữ được giá trị dinh dưỡng của hạt gạo.

