Có phải cứ ăn đồ luộc là tốt? Chuyên gia dinh dưỡng chỉ rõ điều nhiều người hiểu sai
GĐXH - “Gia đình tôi ngày nào cũng ăn rau luộc, thịt luộc vì cho rằng đây là cách ăn lành mạnh, tốt cho sức khỏe và giúp giảm cân. Vậy có phải cứ ăn đồ luộc là tốt?” – Hà, 36 tuổi, Hà Nội.
Không phải cứ ăn luộc là sẽ khỏe và giảm cân
Luộc là một trong những phương pháp chế biến đơn giản, giúp hạn chế lượng dầu mỡ được bổ sung vào món ăn. Đặc biệt, với rau củ, luộc có thể giúp thực phẩm chín mà không tạo ra các sản phẩm sinh ra do quá trình nướng, chiên ở nhiệt độ rất cao.
Tuy nhiên, luộc chỉ là một phương pháp chế biến, không phải “tiêu chuẩn” duy nhất để đánh giá một bữa ăn có lành mạnh hay không.
Một đĩa rau luộc vẫn có thể là lựa chọn tốt, nhưng nếu cả bữa ăn chỉ có rau và một ít thịt nạc, thiếu chất béo cần thiết, tinh bột, protein hoặc tổng năng lượng quá thấp thì chưa chắc đã đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.

Hơn nữa, không phải vitamin và khoáng chất nào cũng được bảo toàn giống nhau qua quá trình luộc. Một số vitamin tan trong nước, đặc biệt vitamin C và một số vitamin nhóm B, có thể bị hao hụt hoặc hòa tan vào nước nấu. Trong khi đó, một số dưỡng chất khác có thể được cơ thể hấp thu tốt hơn sau khi thực phẩm được nấu chín.
Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi “luộc có tốt không?”, nên quan tâm đến câu hỏi rộng hơn: Bữa ăn có đủ và cân đối các nhóm chất hay không?
Ăn quá ít để giảm cân có thể phản tác dụng
Nhiều người bắt đầu giảm cân bằng cách chuyển toàn bộ thực đơn sang rau luộc, thịt luộc, đồng thời cắt mạnh cơm, chất béo và các món ăn yêu thích. Cân nặng có thể giảm nhanh trong thời gian đầu, nhưng cách này không dễ duy trì lâu dài.
Khi lượng năng lượng nạp vào thấp hơn nhu cầu trong thời gian dài, cơ thể không chỉ sử dụng mỡ mà còn có thể huy động cả mô cơ. Mất khối cơ là điều đặc biệt không có lợi đối với người đang muốn kiểm soát cân nặng, bởi cơ bắp góp phần vào mức tiêu hao năng lượng của cơ thể.

Bên cạnh đó, một chế độ ăn quá khắt khe dễ khiến người thực hiện mệt mỏi, đói và thèm ăn. Khi không thể duy trì, họ có thể quay trở lại cách ăn cũ hoặc ăn bù, khiến cân nặng tăng trở lại.
Đó cũng là lý do giảm cân bền vững không nên được hiểu đơn giản là “ăn càng ít càng tốt” hay “chỉ ăn đồ luộc”.
Bữa ăn lành mạnh cần đa dạng, không chỉ có món luộc
Thông tin trên VTC cho rằng, một thực đơn hợp lý có thể sử dụng nhiều cách chế biến khác nhau như luộc, hấp, kho, hầm, áp chảo với lượng dầu phù hợp. Điều quan trọng là hạn chế các món chiên ngập dầu, thực phẩm quá nhiều đường, muối và chất béo bão hòa; đồng thời ưu tiên thực phẩm tươi, đa dạng và khẩu phần phù hợp với nhu cầu năng lượng.

Rau xanh nên có mặt thường xuyên trong bữa ăn nhưng không nên thay thế hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác. Cơ thể vẫn cần protein từ cá, thịt, trứng, sữa, đậu và các loại đậu; carbohydrate chất lượng tốt từ gạo, khoai, ngũ cốc; cùng một lượng chất béo phù hợp.
Với người muốn giảm cân, tổng năng lượng của khẩu phần vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng mục tiêu không phải cắt giảm càng nhiều càng tốt mà tạo ra mức thiếu hụt năng lượng vừa phải, đồng thời bảo đảm đủ protein, chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Đặc biệt, vận động và tập luyện sức mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia trả lời trên VnExpress, cho rằng luộc và hấp là những phương pháp chế biến có thể sử dụng thường xuyên, nhất là khi muốn hạn chế dầu mỡ. Tuy nhiên, không có một phương pháp chế biến nào phù hợp cho mọi thực phẩm và mọi bữa ăn.
Điều quan trọng hơn là xây dựng được chế độ ăn đa dạng, cân đối và có thể duy trì lâu dài.
Một người có thể ăn rau luộc mỗi ngày nếu yêu thích, nhưng không nên biến “ăn luộc” thành một chế độ ăn kiêng cực đoan. Giảm cân tốt không phải là ăn kham khổ trong vài tuần, mà là tìm được cách ăn vừa giúp kiểm soát cân nặng, vừa cung cấp đủ dinh dưỡng và vẫn có thể duy trì trong nhiều tháng, nhiều năm.
Vì vậy, nếu gia đình bạn thích rau luộc, thịt luộc, hãy tiếp tục. Chỉ cần nhớ rằng một bữa ăn lành mạnh không được quyết định bởi việc món ăn có được luộc hay không, mà bởi cả bức tranh dinh dưỡng trên bàn ăn.
Thông báo

