Đuối nước khi học trải nghiệm ở Thái Nguyên: Nhà trường chịu trách nhiệm ra sao?

Vụ việc học sinh lớp 8 Trường PTDTNT THCS Pác Nặm, xã Bằng Thành, tỉnh Thái Nguyên đuối nước khi tham gia hoạt động trải nghiệm do nhà trường tổ chức đang thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt là vấn đề trách nhiệm đảm bảo an toàn cho học sinh trong các hoạt động ngoại khóa. Phóng viên đã trao đổi với luật sư Diệp Năng Bình – Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật (Đoàn Luật sư TP.HCM) để làm rõ các quy định pháp luật liên quan và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong trường hợp xảy ra tai nạn.

Theo luật sư Diệp Năng Bình, căn cứ Điều 89 Luật Giáo dục 2019 quy định: "Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ".

Đồng thời, Điều 56 Luật Giáo dục 2019 cũng quy định: "Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành các hoạt động của nhà trường, do cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận".

Như vậy, khi tổ chức hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường, pháp luật quy định rõ trách nhiệm bảo đảm an toàn cho học sinh thuộc về nhà trường, trong đó hiệu trưởng là người đứng đầu chịu trách nhiệm quản lý chung. Nhà trường cần xây dựng kế hoạch tổ chức cụ thể, xác định rõ mục tiêu, nội dung, địa điểm, thời gian và các biện pháp bảo đảm an toàn cho học sinh trong suốt quá trình tham gia hoạt động.

Đồng thời, giáo viên và những người được phân công phải trực tiếp quản lý, hướng dẫn, giám sát học sinh và kịp thời xử lý các tình huống có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của các em.

"Việc tổ chức hoạt động cũng cần có sự phối hợp với cha mẹ học sinh và các cơ quan, tổ chức liên quan nhằm bảo đảm các điều kiện về an ninh, y tế và giao thông. Nếu để xảy ra mất an toàn do thiếu trách nhiệm trong quản lý và tổ chức, nhà trường và cá nhân liên quan phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật", luật sư Bình cho biết.

Luật sư Diệp Năng Bình cho biết thêm, trong trường hợp xảy ra tai nạn khiến học sinh tử vong khi tham gia hoạt động do nhà trường tổ chức, trách nhiệm pháp lý của nhà trường và giáo viên phụ trách sẽ được xem xét dựa trên nguyên nhân vụ việc và mức độ lỗi của các bên liên quan.

Cơ quan chức năng sẽ làm rõ việc nhà trường và giáo viên phụ trách có thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý, giám sát học sinh hay không. Nếu tai nạn xảy ra do việc tổ chức, quản lý hoặc bảo đảm an toàn chưa được thực hiện đầy đủ, nhà trường và cá nhân liên quan trước hết có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định của ngành giáo dục.

Ngoài ra, các cá nhân hoặc tổ chức liên quan còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, bao gồm nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho gia đình học sinh theo quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015; nghiêm trọng hơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về trường hợp cơ quan chức năng xác định có thiếu sót trong việc quản lý, giám sát học sinh, luật sư Diệp Năng Bình cho biết: "Nếu sự thiếu sót này là nguyên nhân dẫn đến thiệt hại về tính mạng, giáo viên phụ trách, cán bộ quản lý hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục có thể bị xử lý kỷ luật do không thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong công tác quản lý và bảo đảm an toàn cho học sinh. Đồng thời, nhà trường và các cá nhân liên quan còn phải bồi thường thiệt hại cho gia đình nạn nhân theo quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015.

Trong trường hợp hành vi thiếu trách nhiệm, vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc quản lý dẫn đến hậu quả làm chết người, người có trách nhiệm trực tiếp còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 129 Bộ luật Hình sự 2015 về tội "Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính", với khung hình phạt từ 1 đến 5 năm tù; trường hợp làm chết từ hai người trở lên có thể bị phạt tù từ 5 đến 12 năm. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm".

Cũng theo luật sư, trong trường hợp này gia đình nạn nhân hoàn toàn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại. Theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, các khoản bồi thường có thể bao gồm chi phí hợp lý cho việc mai táng như: chi phí mua quan tài, chi phí hỏa táng hoặc chôn cất, vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, chi phí thuê xe tang và các khoản chi hợp lý khác phù hợp với phong tục, tập quán địa phương.

Tuy nhiên, pháp luật không chấp nhận bồi thường đối với các khoản như chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ hoặc bốc mộ.

Ngoài ra, gia đình nạn nhân còn có thể yêu cầu một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần. Mức bồi thường do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

"Bên cạnh việc giải quyết trách nhiệm bồi thường, để hạn chế các vụ việc tương tự xảy ra, các cơ sở giáo dục cần thực hiện nghiêm các quy định về bảo đảm an toàn cho học sinh khi tổ chức hoạt động ngoài nhà trường. Cần xây dựng kế hoạch cụ thể, đánh giá trước các nguy cơ rủi ro, bố trí lực lượng quản lý phù hợp với số lượng học sinh, đồng thời chuẩn bị phương án xử lý các tình huống khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho các em", luật sư Bình nhấn mạnh.