Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh: Phải từ cái... đầu!
GiadinhNet – Đó là ý kiến của TS Dương Quốc Trọng tại buổi họp báo của Hội thảo MCBGTKS đã thu hút sự tham gia và đặt câu hỏi từ các cơ quan thông tấn báo chí.
TS. Dương Quốc Trọng: Việc lựa chọn giới tính thai nhi là việc làm trái pháp luật. Tất cả các văn bản pháp luật quy phạm đều nghiêm cấm mọi hình thức lựa chọn giới tính thai nhi, kể cả về công nghệ sàng lọc biết sớm giới tính thai nhi, như việc sàng lọc tinh trùng. Đây là một việc được coi là hợp pháp tại Thái Lan nhưng là hành vi phạm pháp tại Việt Nam.
Bởi thế, Việt Nam đã rất quyết liệt trong việc thực thi các biện pháp nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân bằng GTKS. Vừa qua, sau khi nghiên cứu và thanh kiểm tra, Tổng cục Dân số - KHHGĐ đã phối hợp với thanh tra các Bộ: Thông tin - Truyền thông, Văn hóa - Thể thao và Du lịch thu hồi các ấn phẩm tuyên truyền cách thức lựa chọn giới tính thai nhi và đề nghị gỡ bỏ những nội dung này trên các website.
Về việc chẩn đoán thai nhi, Tổng cục Dân số - KHHGĐ cũng đã có những chuyến đi kiểm tra, rà soát tại một loạt các tỉnh, thành phố. Song để “bắt tận tay” hiện tượng này là điều rất khó khăn. Bởi không một ai tiết lộ một cách trực tiếp về giới tính thai nhi mà họ tìm các cách “lách luật” khác nhau. Chiêu thức này khiến cho việc xử lý bằng pháp luật trở nên rất khó khăn.
Tuy nhiên, bằng mọi nỗ lực, tại Hưng Yên chúng tôi cũng kiểm tra và phát hiện 2 trường hợp. Tại các cơ sở này, các nhà báo đã ghi hình được chuyện họ tiết lộ giới tính thai nhi. Nhờ sự phát hiện này mà Sở Y tế đã xử lý được.
Bởi thế giải pháp đưa ra là, tăng cường thanh, kiểm tra bên cạnh việc phối hơp nhiều giải pháp khác. Trung Quốc, đã làm mạnh hơn chúng ta rất nhiều. Họ coi hành vi lựa chọn giới tính thai nhi là một hành vi tội phạm, nặng nề giống như tội tham nhũng. Thế nhưng, dù có các biện pháp mạnh như vậy song Trung Quốc vẫn chưa đạt được các thành công về giảm thiểu tình trạng MCBGTKS. Nam ở quốc gia này vẫn nhiều hơn nữ rất nhiều và đang chịu nhiều hệ quả do việc MCBGTKS mang lại.
Tôi nói điều đó để thấy rằng, rõ ràng việc thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi là việc làm quan trọng hơn cả. Họ coi đó là loại tội nặng như là tham nhũng. Nhưng chưa bao giờ thành công , tỷ lệ nam vẫn rất nhiều. Tại các nước phát triển, công nghệ của họ phát triển hơn ta nhiều, nhưng ở các quốc gia này đâu có diễn ra tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Bởi thế, cái đầu, tư tưởng là quan trọng nhất. Thực tế nhất, ngay cả ở Mỹ, tỷ lệ người Trung Quốc tại Mỹ là số những người lựa chọn giới tính khi sinh nhiều nhất.
Tình trạng mất cân bằng GTKS nếu không can thiệp sẽ để lại hậu quả nặng nề. Dự báo Việt Nam sẽ “dư thừa” khoảng 2,3 đến 4,5 triệu nam giới trong tương lai. Vậy xin hỏi, Việt Nam sẽ thực hiện các biện pháp gì để khống chế tình trạng này?
TS. Dương Quốc Trọng: Tôi cho rằng thực hiện việc khống chế là rất khó, chúng ta chỉ có thể tìm mọi biện pháp để giảm thiểu tình trạng này. Bởi tầm quan trọng của nó mà Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Y tế phải làm việc với 10 tỉnh, TP. Như thế vẫn còn chưa đủ, Thủ tướng yêu cầu phải có một hội nghị quốc gia để huy động sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, từ cấp ủy Đảng, Chính quyền. Chúng tôi phấn đấu các năm tới sẽ vẫn giữ, duy trì mức sinh và tiến tới dần hạ thấp các biên độ để làm sao các năm sau, tình trạng sẽ đảo chiều. Như thế đã làm thành công rồi.
Đề nghị vị chuyên gia bình luận về thực trạng MCBGTKS tại Việt Nam và các giải pháp thực hiện?
Ông Christophe Guilmoto: Trong phần trả lời của tôi có nhiều điểm tương đồng với phần mà TS. Dương Quốc Trọng đã trình bày.
Tôi cho rằng việc xử lý các cá nhân vi phạm việc tiết lộ hoặc lựa chọn giới tính thai nhi là rất khó. Trên thế giới, tại các quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc cũng rất khó để xử lý tình trạng này. Có những trường hợp có thể ghi âm, ghi hình nhưng là rất hãn hũu và khó làm. Rất khó để có thể bắt các cơ sở tư nhân thừa nhận trách nhiệm. Tôi cũng cho rằng, việc làm này là không hay lắm.
Tôi cho rằng chúng ta phải có các giải pháp mạnh tay hơn. Ví dụ như tại Trung Quốc, đã có những trường hợp bị tước thẻ hành nghề khi bị bắt quả tang vi phạm việc lựa chọn giới tính thai nhi.
Tôi nghĩ, MCBGTKS lần đầu tiên xảy ra trên diện rộng trên thế giới, ở nhiều nước, với những bối cảnh khác nhau. Những gì chúng ta đang làm là thử nghiệm mà chưa có bài học xuyên suốt, giống nhau ở các quốc gia.
Bởi thế, vấn đề truyền thông là quan trọng nhất. Bởi MCBGTKS là một vấn đề rất vô hình, nó chỉ hữu hình khih chúng ta nhìn thấy bằng các con số và tận mắt chứng kiến những hệ quả của nó trong đời sống xã hội. Bởi thế việc truyền thông thay đổi nhận thức, thay đổi hành vi là rất quan trọng.
Bên cạnh đó, việc giảm thiểu MCBGTKS là một việc cần sự chung tay của cả cộng đồng. Chỉ một Bộ, Ban, Ngành, chỉ một cơ quan không thể làm thay đổi được cả cục diện mà đó là vấn đề cần sự kết hợp chung của cả cộng động, mà ở đó thay đổi quan niệm, quan điểm về giới là một việc làm cốt lõi.
Theo kinh nghiệm từ các nước, chính phủ hỗ trợ các gia đình sinh con một bề như việc chu cấp tiền học cho con, tiền cho cha mẹ khi về già, lúc con gái đã đi lấy chồng… Đó cũng là một trong những giải pháp.
Nói như vậy, là tôi muốn khẳng định rằng, việc giảm thiểu MCBGTKS là việc làm chung của không chỉ một cơ quan nào, nó đòi hỏi trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcKhi nhắc đến vô sinh, hiếm muộn, nhiều người thường nghĩ ngay đến các vấn đề phức tạp tại tử cung, buồng trứng hay chất lượng tinh trùng kém do bệnh lý. Tuy nhiên, ít người biết rằng những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại đang âm thầm tước đi cơ hội làm cha mẹ của nhiều cặp đôi.
Khi nào nên làm xét nghiệm Pap để sàng lọc ung thư cổ tử cung?
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcXét nghiệm Pap (hay Pap smear) là một xét nghiệm quan trọng để sàng lọc ung thư cổ tử cung. Thời điểm và tần suất thực hiện thường phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử sức khỏe của người phụ nữ.
Hưng Yên: Dấu ấn công tác dân số vùng biển và ven biển năm 2025
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động với cách làm linh hoạt, phù hợp đặc thù vùng biển và ven biển. Nổi bật là các mô hình truyền thông và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS), kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) và nâng cao chất lượng dân số.
Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcXoắn buồng trứng xảy ra chủ yếu với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, tuy nhiên bệnh có thể xuất hiện ở cả phụ nữ mãn kinh, trẻ em thậm chí là trẻ sơ sinh.
Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcSau khi quá trình thụ tinh diễn ra, cơ thể người phụ nữ không thay đổi ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian để các hormone bắt đầu kích hoạt. Việc theo dõi sát sao các thay đổi, dù là nhỏ nhất sẽ giúp bà mẹ có kế hoạch chăm sóc sức khỏe kịp thời.
6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcCo thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.
Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Chiều 22/1, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự và chỉ đạo Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế cùng đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.
5 loại thực phẩm tự nhiên giúp phụ nữ giảm nguy cơ ung thư vú
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcMặc dù cơ chế chính xác về việc hormone hay các tế bào bình thường chuyển biến thành ung thư vú vẫn đang được nghiên cứu nhưng chế độ ăn uống lành mạnh đã được chứng minh giúp hỗ trợ bảo vệ cơ thể khỏi một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư vú.
Rong kinh kéo dài, bé gái 13 tuổi phát hiện dị tật bẩm sinh hiếm gặp
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Rong kinh kéo dài bất thường ở tuổi dậy thì có thể là dấu hiệu cảnh báo dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Trường hợp bé gái 13 tuổi vừa qua là điển hình.
Người đàn ông 35 tuổi tinh hoàn sưng to gấp 5 lần, bác sĩ cảnh báo nguy cơ suy sinh dục
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Tinh hoàn đột ngột sưng to, đau dữ dội kèm sốt và tiểu buốt, người đàn ông 35 tuổi đi khám phát hiện viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn do vi khuẩn nguy hiểm.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.
