Hệ thống hầm ngầm sông Tô Lịch sẽ 'giải quyết' tình trạng ngập trên toàn thành phố Hà Nội như thế nào?
GiadinhNet - Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, việc thay đổi chức năng sông Tô Lịch theo hướng trở thành một tuyến cảnh quan trong đô thị và chức năng thoát nước thay bằng hệ thống hầm ngầm dọc sông, xác định trong quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt. Đây là cơ sở để sông Tô Lịch tăng khả năng thoát nước lưu vực cho trận mưa lên đến 500mm.
Hội thảo khoa học Quốc gia về "Giải pháp tổng thể cải tạo sông Tô Lịch thành công viên Lịch sử - Văn hóa - Tâm linh (công viên Hữu nghị Việt – Nhật) và xây dựng các thiết chế văn hóa, hệ thống hầm ngầm chống ngập kết hợp cao tốc ngầm sông Tô Lịch", vừa được tổ chức tại Hà Nội.
UBND TP Hà Nội, Liên hiệp các hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) chủ trì Hội thảo. Đồng chủ trì là Công ty CP Tập đoàn môi trường Việt Nhật JVE (JVE Group) và Trung tâm dịch thuật, dịch vụ văn hóa và khoa học-Công nghệ (CTCS).
Sông Tô Lịch có nguy cơ trở thành "sông chết"
Tại hội thảo, ông Phan Xuân Dũng – Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khẳng định, sông Tô Lịch có giá trị văn hóa, lịch sử rất lớn với Thủ đô. Nếu chúng ta không có quyết tâm chính trị cao với những giải pháp đúng đắn, khoa học thì sông Tô Lịch có khả năng trở thành dòng "sông chết".

Toàn cảnh buổi Hội thảo khoa học Quốc gia về đề xuất hồi sinh sông Tô Lịch.
Trước thực trạng trên, Công ty CP Tập đoàn môi trường Việt Nhật JVE và Trung tâm dịch thuật, dịch vụ văn hóa và khoa học - Công nghệ đã đề xuất xây dựng hầm ngầm chống ngập kết hợp cao tốc ngầm dọc sông Tô Lịch và hồi sinh sông này thành công viên Lịch sử - Văn hóa – Tâm Linh.
Ông Nguyễn Tuấn Anh – Chủ tịch HĐQT JVE cho biết: "Điểm nhấn của đề xuất là xây dựng nên điểm nhấn về văn hóa và khai thác được hệ giá trị văn hóa 1.000 năm Thăng Long ngay dọc sông Tô Lịch. Ngoài ra, nếu dòng sông ngầm có hệ thống ngầm chống ngập, kết hợp cao tốc thì bao nhiêu nước sẽ chảy xuống hạ lưu, mà không ùn ứ ở các hố ga, ùn ứ cục bộ ở các khu dân cư".

Theo ông Nguyễn Tuấn Anh – Chủ tịch HĐQT JVE, khi đã hồi sinh, sông Tô Lịch không chỉ đơn thuần là một dòng sông chứa đầy nước xanh biếc, trong veo như ngày xưa, mà còn được nâng tầm trở thành 1 dòng sông di sản.
"Khi có hệ thống hầm ngầm chống ngập kết hợp cao tốc, mưa lớn nước sẽ chảy vào hệ thống này và thoát nhanh xuống, không liên quan đến mực nước của dòng sông. Hệ thống hầm ngầm này giống như dòng sông ngầm ở dưới sông Tô Lịch có tác dụng tích trữ nước, khi mưa bão đi qua mới bơm nước ra ngoài. Từ đó sẽ khắc phục được tình trạng mưa ngập như hiện nay ở Hà Nội. Giải pháp chống ngập này đã được xây dựng ở Nhật Bản và đem lại hiệu quả rất cao", ông Tuấn Anh giải thích.
Theo ông Tuấn Anh: "Khi đã hồi sinh, sông Tô Lịch không chỉ đơn thuần là một dòng sông chứa đầy nước xanh biếc, trong veo như ngày xưa, mà còn được nâng tầm trở thành 1 dòng sông di sản. Bởi di sản không tồn tại trên những trang sách, trang báo, mà di sản là điểm đến văn hóa cho Thủ đô Hà Nội".
Làm sao để "nâng tầm" sông Tô Lịch?
Tại Hội thảo, ông Dương Đức Tuấn – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, sông Tô Lịch có 3 nguồn bổ cập nước chính là nước Hồ Tây qua đập điều tiết; sông Lừ và nguồn nước mưa; nước thải từ 24 cửa xả thải lớn dọc 2 bên bờ sông. Trong hệ thống thoát nước của Hà Nội, sông Tô Lịch và lưu vực sông có mật độ dân cư rất cao, tốc độ phát triển đô thị hóa rất mạnh. Do đó, nước thải sinh hoạt đều đổ vào hệ thống thoát nước chung như cống, kênh mương,… rồi đổ ra sông Tô Lịch và các sông: Kim Ngưu, Lừ, Sét. Hiện sông Tô Lịch giống như kênh thoát nước thải của thành phố và được coi là dòng sông chết.

Theo ông Dương Đức Tuấn – Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, dự án kết hợp 3 mục tiêu như đề xuất là công trình rất lớn, có ý nghĩa đặt biệt với Thủ đô.
Theo ông Tuấn, suốt quá trình phát triển, sông Tô Lịch là một dòng sông Lịch Sử, hàm chứa những giá trị văn hóa, nguồn gốc và giá trị cảnh quan.
Gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 15 (ngày 5/5/2022) về phương hướng phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định nhiệm vụ cụ thể về xử lý ô nhiễm môi trường, đặc biệt là sông Tô Lịch.
Trong quá trình kiểm soát, cải thiện ô nhiễm môi trường sông Tô Lịch, TP Hà Nội đã triển khai các dự án đầu tư. Trong đó có dự án thoát nước nhằm cải thiện môi trường giai đoạn 1 và giai đoạn 2 sử dụng vốn ODA. Bao gồm cải tạo hạ tầng thoát nước khu vực nội thành Hà Nội, cải tạo kè và công trình hạ tầng kỹ thuật dọc sông Tô Lịch gồm cụm công trình đầu mối trạm bơm Yên Sở với 90m3/s, lắp đặt 1 trạm quan trắc tự động nước mặt trên sông Tô Lịch, xé dải phân cách mở rộng đường Láng kết hợp trồng cây xanh tuyến đường đi bộ dài gần 4km từ cầu Yên Hòa đến cầu Mọc, tạo cảnh quan ven sông Tô Lịch…
Hiện, TP Hà Nội đang triển khai xây dựng hệ thống thu gom nước thải và nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, sử dụng vốn ODA Nhật Bản. Trong đó xây dựng nhà máy xử lý nước thải công suất 270.000m3/ngày; xây dựng hệ thống thu gom, cống bao, hệ thống cống đấu nối trên sông Tô Lịch và sông Lừ, với tổng chiều dài cống các loại hơn 52km, đường kính cống từ 400mm - 2.400mm. Dự kiến đến năm 2024 sẽ hoàn thành dự án này.

Quang cảnh dòng sông Tô Lịch hiện tại đang bị ô nhiễm bởi 24 cửa xả nước thải của cư dân thành phố.
Ông Tuấn cho biết, dự án này sẽ triệt tiêu nguồn xả thải bẩn vào trong sông Tô Lịch.
Ngoài ra, TP Hà Nội cũng đang triển khai một dự án phục vụ chất lượng môi trường và phát triển hệ thống 4 sông nội đô: Tô Lịch, Kim Ngưu, Sét, Lừ, đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt nhiệm vụ từ tháng 12/2021và có giao cho Sở TN&MT thực hiện.
Với việc triển khai Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị, TP Hà Nội đã họp và giao nhiệm vụ cho các Sở, Ngành và các cơ quan liên quan nghiên cứu để xử lý các nội dung liên quan đến sông Tô Lịch. TP Hà Nội cũng nghiên cứu đề xuất của Công ty JVE gồm giải pháp tổ chức cảnh quan, xử lý môi trường nước, chống ngập kết hợp với cao tốc ngầm.
Đề xuất này hướng tới 3 mục tiêu: Khôi phục, phát triển không gian, kiến trúc, cảnh quan, môi trường sông Tô Lịch; Kết hợp với giải pháp thoát nước công nghệ trong lưu vực sông cũng như giải quyết vấn đề ngập úng và đảm bảo điều kiện thoát nước tốt hơn; tổ chức triển khai tuyến giao thông ngầm dọc sông Tô Lịch.

Một góc phối ảnh tái hiện các triều đại bên bờ sông Tô Lịch.
Ông Tuấn cho rằng, dự án kết hợp 3 mục tiêu là công trình rất lớn, có ý nghĩa đặt biệt với Thủ đô.
Đóng góp ý kiến cho việc hồi sinh này, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, theo định hướng quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng phê duyệt; Quy hoạch thoát nước sông Tô Lịch đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 Thủ tướng phê duyệt tại quyết định 725 ngày 10/5/2013, xác định, sông Tô Lịch có nhiệm vụ chính là thoát nước cho Thủ đô Hà Nội, có chức năng là công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật thu gom nước mưa trong phạm vi lưu vực sông Tô Lịch để tự chảy xuống sông Nhuệ, khi nước sông Nhuệ <= 3,5m và được bơm cưỡng bức ra sông Hồng qua trạm bơm Yên Sở, với công suất 90m3/s khi mực nước sông Nhuệ dâng cao.

Một góc phối cảnh Đề án "Xây dựng hầm ngầm chống ngập kết hợp cao tốc ngầm và cải tạo sông Tô Lịch thành công viên Lịch sử - Văn hóa - Tâm linh" đoạt giải "Ý tưởng - Vì tình yêu Hà Nội".
Việc đề xuất tạo ra các không gian đi bộ và xây dựng các công trình nổi trên mặt sông Tô Lịch mang đậm tính văn hóa lịch sử, là ý tưởng độc đáo có tính ứng dụng trong quá trình nghiên cứu, triển khai, lập hệ thống thiết kế đô thị dọc 2 tuyến đường trên địa bàn.
"Đồng thời, xây dựng hệ thống hầm ngầm kết hợp giao thông để tăng khả năng thoát nước cho lưu vực cho trận mưa 500mm là có cơ sở trong bối cảnh thực trạng biến đổi khí hậu và hiện tượng thời tiết cực đoan như hiện nay", ông Tuấn cho hay.
Việc này đồng nghĩa thay đổi chức năng của dòng sông Tô Lịch theo hướng trở thành 1 tuyến cảnh quan trong đô thị, chức năng thoát nước của sông Tô Lịch được thay thế bằng hệ thống hầm ngầm dọc sông, xác định trong quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt.
"Với các nội dung của đề xuất, các Sở, Ngành, thành phố sau khi nghiên cứu thấy rằng, đề xuất tiếp cận có định hướng tốt, có ý kiến của các nhà khoa học, chắc chắn đề xuất này cần được nghiên cứu điều chỉnh tổng thể quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội tới đây" ông Tuấn nhấn mạnh.
Nói về hợp tác giữa Nhật Bản và TP Hà Nội trong lĩnh vực cải thiện môi trường, ông Toriyama Jin - Bí thứ thứ hai, Ban kinh tế - Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam - cho biết, Nhật Bản đã hợp tác với Thủ đô Hà Nội trong nhiều năm nay về vấn đề cải thiện môi trường nước. Dự án cải thiện môi trường nước với TP Hà Nội đầu tiên được ký kết thỏa thuận quốc tế vào năm 1994. Dự án này khởi đầu cho nỗ lực xử lý nước thải của Hà Nội.
Năm 2013, dự án bảo trì hệ thống thoát nước Yên Xá đã được bắt đầu, đối với dự án này, Nhật Bản đã cung cấp khoản vay ODA khoảng 110 tỷ Yên (tương đương 1 tỷ USD). Với những nỗ lực hợp tác của 2 nước cho đến nay, môi trường nước của Hà Nội đã được cải thiện một phần.
"Gần đây ở Hà Nội đang đối mặt với thực trạng mưa to là ngập úng. Ở Nhật Bản có nhiều giải pháp để khắc phục vấn đề này, trong đó có hệ thống đường hầm thoát nước như nội dung đề xuất dự án mà chủ đề hội thảo đưa ra", ông Toriyama Jin nói.
Từ sân cỏ nhỏ vươn tới giấc mơ lớn cùng Ngày hội Bóng đá nhí Nutifood 2026
Xã hội - 26 phút trướcKhông phải mọi hành trình với trái bóng đều bắt đầu từ những sân tập chuyên nghiệp. Với nhiều đứa trẻ, đó đơn giản chỉ là những buổi chiều chạy trên sân cùng bạn bè để chia sẻ niềm yêu thích đuổi theo trái bóng tròn. Việc được trải nghiệm và gặp gỡ một người thầy cùng các ngôi sao sân cỏ đôi khi chỉ là "giấc mơ".
Những sinh viên ngành luật đầu tiên ở Huế được đào tạo song ngữ tốt nghiệp
Giáo dục - 29 phút trướcGĐXH - Hơn 800 sinh viên của khóa đào tạo đầu tiên chương trình đào tạo song ngữ Việt - Anh tại Trường Đại học Luật, Đại học Huế chính thức tốt nghiệp.
Chỉ còn 9 ngày nữa, vi phạm một trong những điều này liên quan đến trẻ em bị phạt nặng đến 50 triệu đồng
Đời sống - 54 phút trướcGĐXH - Từ ngày 16/5/2026, nhiều hành vi vi phạm liên quan đến trẻ em sẽ bị xử phạt nặng theo Nghị định 98/2026/NĐ-CP.
Lại thêm một vụ bạo hành con riêng của vợ gây phẫn nộ dư luận ở TP.HCM
Thời sự - 56 phút trướcGĐXH - Công an phường Dĩ An (TP.HCM) đang củng cố hồ sơ, lấy lời khai những người liên quan để làm rõ vụ một thiếu niên bị cha dượng bạo hành gây bức xúc dư luận.
Hà Nội: Khởi tố đối tượng bạo hành bé gái 4 tuổi tử vong về tội giết người
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến vụ bé gái 4 tuổi bị tử vong xảy ra ngày 3/5 tại phường Phú Diễn (TP Hà Nội), Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 1 bị can về tội Giết người.
Bé gái sơ sinh bị bỏ rơi trong đêm cùng lời nhắn nhờ nuôi dưỡng trưởng thành
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Một bé gái sơ sinh khoảng 6 ngày tuổi bị bỏ rơi bên đường trong đêm ở xã Xuân Lâm (Nghệ An) cùng lá thư tay nhờ người nhặt được “nuôi nấng trưởng thành”. Hiện chính quyền địa phương đang phát thông báo tìm thân nhân cho cháu bé theo quy định.
Hà Nội: Quyết liệt xử lý cơ bản 5 'điểm nghẽn' ngay trong các tháng đầu năm 2026
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Tại Hội nghị tiếp xúc cử tri Đơn vị bầu cử số 10 sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI ở phường Việt Hưng ngày 6/5, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, Thủ đô không thể phát triển, chưa thể là nơi đáng sống nếu vẫn còn 5 "điểm nghẽn", đó là úng ngập, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, trật tự xây dựng và an toàn thực phẩm.
Bắt giữ, khởi tố 3 đối tượng sản xuất, buôn bán 3 tấn bột ngọt, hạt nêm giả
Pháp luật - 4 giờ trướcGĐXH - Công an Tây Ninh khởi tố 3 đối tượng sản xuất, buôn bán bột ngọt, hạt nêm giả quy mô lớn.
Hà Nội: Xót xa bé gái 4 tuổi bị cha dượng bạo hành tử vong
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Sau 3 ngày nỗ lực cấp cứu trong tình trạng hôn mê sâu và ngừng tuần hoàn, bé gái 4 tuổi bị bạo hành tại phường Phú Diễn (TP Hà Nội) đã tử vong vào chiều 6/5. Cơ quan chức năng đang khẩn trương điều tra hành vi của người cha dượng hờ và sự thờ ơ của người mẹ đẻ trước thảm kịch này.
Phát hiện nhiều vi phạm tại cơ sở giết mổ lợn nghi thu mua lợn bệnh ở Ninh Bình
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Liên quan phản ánh một cơ sở giết mổ lợn tại xã Bình Giang có dấu hiệu thu mua lợn ốm, lợn chết từ chợ đầu mối để giết mổ bán ra thị trường, UBND tỉnh Ninh Bình cho biết cơ sở này đã nhiều lần bị kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính về thú y, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm, đồng thời bị yêu cầu tạm dừng hoạt động để khắc phục vi phạm.
Hàng loạt nhà xưởng hoạt động trên đất nông nghiệp ở Quốc Oai: Người Hà Nội lo nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm kéo dài
Thời sựGĐXH - Bất chấp các chỉ đạo siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy, nhiều nhà xưởng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm kéo dài vẫn đang tồn tại trên đất nông nghiệp tại Phượng Cách (Quốc Oai, Hà Nội). Tình trạng này khiến người dân bất an vì bị ảnh hưởng tới sức khỏe, đời sống sinh hoạt; đồng thời dấy lên nghi vấn về sự buông lỏng quản lý tại địa phương.



