Không lấy được vợ vì thủ tục hành chính lòng vòng

Đoàn kiểm tra liên ngành đang làm việc với UBND phường Trương Định. Ảnh: X.Thắng

“Chóng mặt” với thủ tục hành chính

Câu chuyện này là của anh Nguyễn Gia Quân (trú tại phường Trương Định, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) trong quá trình làm thủ tục đăng kí kết hôn lần hai. Theo phản ánh của anh Quân, năm 2006, anh và người vợ đầu quyết định ly hôn. Khi đó, việc ly hôn được vợ chồng anh thuận tình và được TAND quận Hai Bà Trưng công nhận. Thời gian sau đó, anh Quân nảy sinh tình cảm với người phụ nữ mới tên là Quỳnh.

Năm 2015, hai người quyết định tiến tới hôn nhân. Tuy nhiên, anh Quân và chị Quỳnh đã vấp phải những thủ tục hành chính nhiêu khê của các cơ quan công quyền (cụ thể là TAND quận Hai Bà Trưng và UBND phường Trương Định - như lời nhân vật chia sẻ). Vì vậy mà gần một năm trời, anh Quân vẫn không thể đăng ký kết hôn theo đúng quy định của pháp luật.

Anh Quân cho biết, trước đó quyết định ly hôn giữa anh và vợ cũ đã được sử dụng nhiều lần cho việc xin xác nhận tình trạng hôn nhân tại chính quyền địa phương để làm các thủ tục liên quan đến công việc kinh doanh. Hiện các quyết định gốc đang được lưu trữ tại UBND phường Trương Định. Tuy nhiên, khi anh Quân và chị Quỳnh mang hồ sơ ra UBND phường Trương Định để đăng ký kết hôn thì không được xác nhận. Nguyên nhân nằm ở chỗ, trong bản sao y bản chính “Quyết định công nhận thuận tình ly hôn” của anh Quân do TAND quận Hai Bà Trưng cấp ngày 29/8/2013 xuất hiện dòng chữ: “Để làm thủ tục khác, không có giá trị đăng ký kết hôn”.

Chính vì dòng chữ oái oăm này mà cán bộ tư pháp - hộ tịch của phường Trương Định đã yêu cầu anh Quân đến TAND quận Hai Bà Trưng xin một bản sao Quyết định ly hôn khác không có dòng chữ trên. Làm theo hướng dẫn, anh Quân quay trở lại TAND quận. Tại đây, anh Quân được cán bộ TAND quận yêu cầu về địa phương xin xác nhận của Tổ trưởng khu phố về tình trạng hôn nhân, sau đó mang lên UBND phường xác nhận, rồi quay lại TAND quận để được giải quyết. Nhưng một lần nữa, anh Quân lại bị UBND phường Trương Định từ chối xác nhận chữ ký của Tổ trưởng dân phố. Cái vòng tròn luẩn quẩn của thủ tục hành chính khiến anh Quân và chị Quỳnh khốn khổ trong việc đăng ký kết hôn.

Phường và tòa đều cho rằng mình đúng

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, bà Phạm Ngọc Lan - Thư ký TAND quận Hai Bà Trưng lý giải: “Trong vấn đề giải quyết thuận tình ly hôn, theo quy định của TAND quận Hai Bà Trưng từ năm 2013 trở về trước, sẽ cấp cho các đương sự 3 loại giấy, gồm: 1. Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có chức năng làm thủ tục khác; 2. Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có chức năng tách nhập hộ khẩu; 3. Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có chức năng làm thủ tục đăng ký kết hôn với một người mới. Trong quyết định thuộc loại 1 và loại 2 do TAND quận Hai Bà Trưng cấp trước năm 2013 thì có ghi thêm dòng chữ: Không có giá trị khi đăng ký kết hôn”.

Nói về trường hợp của anh Quân, bà Lan cho rằng: “Có thể khi mang hồ sơ ra phường để làm thủ tục đăng ký kết hôn, anh Quân đã mang nhầm Quyết định thuộc loại 1 và loại 2 đều không có giá trị đăng ký kết hôn. Trong trường hợp trên, nếu anh Quân sơ ý làm mất Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có chức năng đăng ký kết hôn thì hoàn toàn có thể đến TAND quận để xin cấp lại, với điều kiện, anh Quân phải làm một lá đơn trình bày, từ khi ly hôn với người vợ đầu đến nay anh chưa kết hôn với thêm bất cứ ai, có xác nhận của chính quyền sở tại”.

Bà Lan cũng cho biết thêm, TAND quận Hai Bà Trưng từng giải quyết rất nhiều trường hợp tương tự và chưa bao giờ xảy ra khiếu nại. Trong trường hợp anh Quân đã xin được chữ kí và xác nhận của Tổ trưởng dân phố về tình trạng hôn nhân nhưng mang lên UBND phường lại không xác nhận chữ kí thì TAND quận vẫn sẵn sàng giải quyết, cấp cho anh một bản sao quyết định ly hôn để anh đăng kí kết hôn với người mới. “TAND quận Hai Bà Trưng chưa bao giờ gây khó khăn gì cho người dân trong quá trình làm thủ tục hành chính cả”, bà Lan nói.

Trong khi đó, trả lời cơ quan báo chí về lý do tại sao UBND phường không xác nhận chữ kí của Tổ trưởng dân phố nơi anh Quân đang sinh sống, ông Nguyễn Anh Quân - Phó Chủ tịch UBND phường Trương Định cho biết: “Xác nhận chữ ký nhưng lại khẳng định việc ông Quân chưa kết hôn thì tôi không xác nhận được. Nếu tôi xác nhận vào đó thì thà tôi cấp luôn giấy tình trạng hôn nhân để anh Quân lấy vợ chứ cần gì phải có tòa. Tòa cứ muốn làm “chặt” cho mình”.

Xuân Thắng/Báo Gia đình & Xã hội