Kiến nghị dừng thu phí bảo trì đường bộ với xe máy: Chủ xe đã nộp có được hoàn tiền?

Phí bảo trì đường bộ đối với xe máy đang được kiến nghị dừng thu. Ảnh: C.T

Số thu… tụt dần

Mới đây lãnh đạo Bộ GTVT cho biết sẽ kiến nghị Chính phủ sửa đổi Nghị định 18 để dừng thu phí bảo trì đường bộ đối với xe máy. Trước đó, trong các kỳ họp HĐND, nhiều địa phương trên toàn quốc đã phản ánh kiến nghị của cử tri về việc tạm dừng thu phí bảo trì đường bộ đối với xe máy. Cụ thể, ngày 8/7, tại kỳ họp thứ 10, HĐND tỉnh Khánh Hòa khóa 5 đã ra Nghị quyết tạm dừng việc thực hiện Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐND ngày 1/3/2013, do HĐND tỉnh ban hành quy định về mức thu phí sử dụng đường bộ đối với xe mô tô trên địa bàn. Và để có tiền dùng cho công tác bảo trì đường bộ, địa phương này sẽ sử dụng nguồn thu từ Quỹ Bảo trì đường bộ từ phần thu đối với xe ô tô được trích lại cho địa phương và sẽ cân đối thêm từ nguồn ngân sách của tỉnh. Trước khi HĐND ban hành nghị quyết nêu trên, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có báo cáo về việc triển khai thu phí sử dụng đường bộ đối với xe mô tô tại địa phương. Nội dung của văn bản này đã đưa ra những khó khăn gặp phải khi thực hiện thu phí đối với mô tô. Khánh Hòa đã phải huy động một lực lượng lớn nhân lực để đi thu nhưng hiệu quả thu về thấp. Số thu phí giảm dần, năm 2013 thu được trên 9,7 tỷ đồng, năm 2014 mức thu giảm còn trên 5,4 tỷ đồng. 6 tháng đầu năm 2015, Khánh Hòa chỉ thu được trên 650 triệu đồng.

Tại Hà Nội, đầu tháng 7 năm nay, bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Chủ tịch HĐND TP đã lên tiếng ủng hộ việc bỏ thu phí bảo trì đường bộ đối với xe máy trên địa bàn. Trước đó, thành phố này là địa phương “đi đầu” trong việc thu phí bảo trì đường bộ với xe máy, song qua 2 năm việc thu phí gặp rất nhiều khó khăn. Phương thức thu được giao cho thôn, tổ dân phố nhưng không có người kiểm tra nên “cào bằng” người nộp cũng như người chưa nộp và không nộp. Thực tế này tạo ra sự bất công bằng giữa các cư dân trong tổ, thôn.

Tại tỉnh Thanh Hóa, theo thống kê, báo cáo của Quỹ bảo trì đường bộ địa phương này thì mức thu đã giảm dần đều theo từng năm. Cụ thể, năm 2014, tỉnh Thanh Hóa thu được 21,5 tỷ đồng, năm 2015 dự kiến kế hoạch thu 27,5 tỷ đồng, nhưng 5 tháng đầu năm mới thu được gần 2,4 tỷ đồng và chỉ đạt khoảng 8,6% kế hoạch. Tại TP Thanh Hóa năm 2013, có xã thu được trên 131 triệu đồng nhưng đến hết năm 2014 chỉ thu được gần 14 triệu đồng. Xã Sơn Hà (huyện Quan Sơn), năm 2013 toàn xã có 250 chủ xe đóng phí nhưng đến hết năm 2014 chỉ còn 50 chủ phương tiện đóng.

Sẽ có phương án để đảm bảo công bằng

Thực tế thu quỹ bảo trì đối với xe máy nêu trên tại các địa phương đã làm “nóng” nghị trường Quốc hội trong kỳ họp vừa qua. Tại các phiên thảo luận ở tổ, đại biểu Quốc hội nhiều địa phương đã kiến nghị bỏ thu loại phí này đối với xe máy. Theo đó, trong phiên thảo luận tổ về Luật phí và lệ phí sáng 29/5, nhiều đại biểu Quốc hội TP HCM đề nghị Bộ Tài chính rà soát loại phí bảo trì đường bộ dành cho xe máy, nếu không phù hợp thực tiễn nên bỏ.

Bà Trương Thị Ánh, Phó Chủ tịch HĐND TP HCM cho biết, đại biểu HĐND của địa phương này phản ánh rất nhiều vấn đề xung quanh phí bảo trì đường bộ đối với xe máy. Số ý kiến này cho rằng khi mua xăng dân đã đóng phí nên có thêm khoản thu này chẳng khác nào “tận thu”. Đại biểu khác thì cho rằng, có những loại phí nhất thiết phải thu nhưng cũng có những loại phí không cần phải thu. Trong đó phí bảo trì đường bộ nên nằm trong diện không cần phải thu vì thu ít nhưng phát sinh bộ máy kiêm nhiệm lớn.

Lên tiếng với báo chí về vấn đề nhiều địa phương kiến nghị dừng thu và lãnh đạo Bộ GTVT cũng sẽ kiến nghị lên Chính phủ không thu phí bảo trì đối với xe máy, ông Lê Hoàng Minh, Chánh Văn phòng Quỹ bảo trì đường bộ đã cung cấp một số thông tin ban đầu. Theo ông Minh, có 32 địa phương phản hồi về việc có nên thu phí bảo trì đường bộ với xe máy hay không. Các địa phương như Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu đề nghị bỏ thu phí xe máy. TP HCM và Hà Nội có nguồn thu ngân sách lớn, nguồn thu phí này từ xe máy không đáng kể nên cũng không muốn thu. Đà Nẵng và Khánh Hoà cũng dự kiến sẽ dừng thu phí xe máy.

Vấn đề mà người dân quan tâm nhất là các địa phương đã thu, vậy nếu dừng thu thì sẽ xử lý như thế nào với số phí đã thu trước đó? Ông Minh cho rằng, phí xe máy không thu về Quỹ bảo trì đường bộ Trung ương mà các địa phương tự thu và tự chi. Hiện chưa có quyết định cuối cùng về việc dừng thu. Nếu dừng thu thì thuộc trách nhiệm của địa phương. Quỹ bảo trì đường bộ Trung ương, Bộ GTVT sẽ có ý kiến để người nộp phí và cơ quan Nhà nước có sự đồng thuận, đảm bảo sự công bằng cho người dân.

Trả lời phỏng vấn của PV Báo GĐ&XH, đa số người dân cho rằng dừng thu thì phải trả lại cho người đã nộp phí trước đó bởi nếu dùng số tiền này thì sẽ không đảm bảo sự công bằng giữa người nộp với người không nộp. Tuy nhiên, nếu chi trả thì cũng không dễ dàng bởi trả thì trả bao nhiêu, thù lao trả cho người đi trả sẽ lấy từ đâu? Những câu hỏi này sẽ được trả lời khi Chính phủ công bố thông tin cuối cùng về kiến nghị dừng thu phí này của Bộ GTVT.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội