Người trở về từ Thành Cổ Quảng Trị

Anh là đồng đội, nhập ngũ cùng ngày với Nguyễn Văn Thạc (6/9/1971), nhưng may mắn hơn, anh đã có cơ hội đi tiếp vào “chảo lửa” Quảng Trị, có mặt trong 81 ngày đêm khốc liệt và bi tráng của Thành Cổ trong mùa hè đỏ lửa năm 1972. Sau nhiều lần may mắn vượt qua cái chết, trong một đợt không kích dữ dội của địch, anh đã bị thương ở ổ bụng. Đồng đội kịp cấp cứu rồi cõng anh xuống chiếc xuồng máy, chở cùng các chiến sĩ thương binh khác về Cam Lộ, nơi có bệnh viện mặt trận đóng để kịp cứu chữa… Những giọt máu của chàng trai y khoa Hà Nội đã nhỏ xuống trên “con đường kinh hoàng” bên bờ sông Lai Phước…

Người cựu chiến binh đó là ông Nguyễn Quốc Triệu, ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế, nguyên Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội.

Hành trang người lính ở Thành Cổ Quảng Trị.

Không có may mắn đi hết cuộc chiến tranh, không được tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, nhưng trong những thời khắc máu lửa, trong những giờ phút đối mặt với cái chết, đối mặt với thử thách khốc liệt ấy, người lính trẻ Nguyễn Quốc Triệu cùng đồng đội Trương Xuân Hương đã vinh dự được kết nạp Đảng tại trận (ngày 25/8/1972 ). Đó là 2  chiến sĩ tiêu biểu của cả Đại đội quân y, được chọn lựa sau thử thách  một chiến dịch ác liệt. Lễ kết nạp Đảng tổ chức ngay trong một căn hầm dã chiến ở thôn An Khê, xã Hải Thượng, Huyện Hải Lăng, Quảng Trị. Giờ phút thiêng liêng trước Đảng kì năm đó mãi in sâu trong tâm trí người cựu chiến binh Nguyễn Quốc Triệu: “Đồng đội ơi, sao đồng đội không về/ Vinh dự thế mà lòng son máu ứa/ Trên nóc hầm vẫn gầm gào đạn lửa/ Ôm súng xông lên sau phút thiêng này”(thơ Lê Cảnh Nhạc).

Ông Ngô Thản, Chủ nhiệm hậu cần Trung đoàn 18 chiến đấu ở phía Nam Thành Cổ Quảng Trị, thủ trưởng cũ của ông Nguyễn Quốc Triệu, nhớ lại: “Một lần, tân binh Nguyễn Quốc Triệu lên Trung đoàn báo cáo tình hình. Để vào được bên trong Trung đoàn bộ phải len lỏi theo đường hào từ bờ sông Lam Thuỷ. Xong việc ra về thì Chủ nhiệm hậu cần giật giọng gọi : “Triệu! Vào uống nước!” và chàng lính trẻ được “chiêu đãi”  mấy điếu thuốc Tam Đảo. Vừa ngồi được một lúc thì B52 ập đến rải thảm. Đoạn đường đáng lẽ anh Triệu sẽ đi qua nay bị bom B52 cày nát,  không còn một cành cây, ngọn cỏ. Nếu như không có mấy điếu thuốc Tam Đảo thì biết đâu, giờ đây anh Nguyễn Quốc Triệu đã mãi mãi nằm lại bên bờ sông Lam Thuỷ”.

Cuộc gặp gỡ sau 35 năm rời chiến trường Thành Cổ Quảng Trị giữa ông Nguyễn Quốc Triệu và đại đội trưởng Phan Ngọc Sơn.

Đã ba mươi bảy năm trôi qua, trang sử bi tráng của 81 ngày đêm máu lửa ở Thành Cổ Quảng Trị vẫn trào dậy trong kí ức những Cựu chiến binh - Người lính - Sinh viên hào hoa mà trung kiên năm ấy. Hằng năm, cứ đến ngày 6/9 - ngày lớp sinh viên trẻ rời giảng đường đại học vào tuyến lửa, các anh Nguyễn Quốc Triệu, Đinh Thế Huynh, Trịnh Quân Huấn, Trương Xuân Hương, Đỗ Hán, Dương Cao Tường, Nguyễn Văn Khanh, Trần Sỹ Lập, Hoàng Văn Dung ... và nhiều đồng đội cũ lại gặp nhau để ôn lại những kỉ niệm chiến trường, gắng làm điều gì đó cho đồng đội, cho những người đã hy sinh. Chất lính trong sáng, vô tư, táo bạo, quyết liệt, kiên định và sâu nặng nghĩa tình luôn toát lên trong tâm thức và hành động của các anh...