Nguyên nhân nào khiến giá vải tươi năm nay có giá cao chót vót?

Vào tháng 5, thị trường hoa quả Việt trở nên nhộn nhịp hơn cả vì đa dạng các mặt hàng được bày bán. Bên cạnh các loại quả đang vào mùa như: Xoài, mận, dứa, sầu riêng thì vải u là một trong những loại trái cây nhận được nhiều sụ quan tâm của người tiêu dùng. 

Tuy nhiên, trái với những năm trước, năm nay sản lượng vải tươi giảm rõ rệt, kéo theo giá bán tăng cao. Tại các chợ truyền thống, siêu thị hay 'chợ mạng' vải u được rao bán với mức giá dao động từ 60.000 – 180.000 đồng/kg (tùy loại và chất lượng quả). Dù có mức giá khá đắt đỏ, nhưng không thể phủ nhận độ "hot" của loại quả này, sức mua của người tiêu dùng không giảm, thậm chí nhiều tiểu thương cho biết "cháy hàng".

Theo chia sẻ của các tiểu thương, nguyên nhân chính khiến giá vải u tăng cao trong năm nay là do sản lượng giảm. Thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn ra hoa, đậu quả khiến nhiều vườn vải cho năng suất thấp hơn so với các năm trước.

"Từ xưa đến nay, vải tươi vẫn luôn là một trong những loại quả được nhiều người yêu thích. So với những năm trước, mặt hàng này năm nay xuất hiện trên thị trường không rầm rộ. Có nhiều nguyên nhân khiến giá vải u năm nay tăng cao, một phần là do vải u đang ở thời điểm đầu vụ nên nguồn cung chưa nhiều. Bên cạnh đó, do thời tiết năm nay không thuận lợi nên mất mùa vải.

Dù mức giá bán của vải u đang tương đối cao nhưng người tiêu dùng vẫn chấp nhận "xuống tiền". Đối với hàng đẹp, quả to, mã chín đỏ đều sẽ có giá dao động từ 120.000 – 180.000 đồng/kg, còn đối với những quả vải có mã kém hơn sẽ có giá bán thấp hơn. Do giá thành cao nên tiểu thương cũng dè dặt nhập hàng, vì vậy mà người dân sẽ ít thấy vải bán tràn lan. Năm nay do biết mất mùa nên nhiều khách tranh thủ đặt hàng trước để kịp thưởng thức và làm quà biếu. Nhiều hôm tôi chỉ nhập được vài chục kg, bán một lúc là hết sạch hàng", chị Hương (chủ một cửa hàng hoa quả tại Đống Đa, Hà Nội) cho hay.

Bên cạnh đó, nhiều nhà vườn trồng vải cho biết, năm nay, do thời tiết bất lợi ảnh hưởng đến quá trình ra hoa và đậu quả, sản lượng vải thiều dự kiến giảm khoảng 50% so với năm ngoái.

Dù sản lượng sụt giảm, các địa phương và người trồng vải vẫn đang nỗ lực giữ chất lượng, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu và duy trì uy tín xuất khẩu.

Thông tin từ Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), sản lượng vải thiều năm 2026 sụt giảm đáng kể do điều kiện thời tiết không thuận lợi, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình ra hoa và đậu quả của cây.

Hiện, cả nước có khoảng 55.000 ha trồng vải, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Tuy nhiên, nguồn cung năm nay được đánh giá giảm mạnh so với mọi năm. Riêng sản lượng vải chín sớm ước đạt khoảng 85.000 - 90.000 tấn, giảm từ 35% đến 50% so với cùng kỳ năm trước. Đây mới là con số ước tính ban đầu và có thể còn biến động tùy vào điều kiện chăm sóc ở giai đoạn cuối vụ.

Cụ thể, tỉnh Bắc Ninh (khu vực Bắc Giang cũ) là vùng trồng lớn nhất với gần 29.800 ha, ước đạt sản lượng 95.000 tấn, chỉ tương đương 59,5% kế hoạch và giảm sâu so với mức 215.000 tấn của năm 2025. Tại tỉnh Hải Phòng (khu vực Hải Dương cũ), diện tích 9.345 ha cũng cho sản lượng ước tính khoảng 55.000 tấn, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái. Một số địa phương khác như Hưng Yên và Đăk Lăk có diện tích khiêm tốn, lần lượt khoảng 1.860 ha và 2.000 ha.

Nguồn cung giảm khiến giá vải thiều tăng mạnh ngay từ đầu mùa. Tại vườn, giá thu mua dao động từ 50.000 đến 95.000 đồng/kg, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trên thị trường bán lẻ, vải chín sớm phổ biến ở mức 140.000 - 180.000 đồng/kg. Đáng chú ý, với những lô hàng chất lượng cao hoặc vận chuyển bằng đường hàng không để giữ độ tươi, giá bán có thể lên tới 195.000 - 210.000 đồng/kg.

Cũng theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất mùa là diễn biến thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Mùa đông không lạnh sâu, với nền nhiệt đầu năm cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1 độ C, đã làm gián đoạn quá trình phân hóa mầm hoa.

Bên cạnh đó, hiện tượng mưa phùn và sương mù kéo dài từ cuối tháng 2 đến tháng 3 khiến nhiều diện tích ra hoa không đồng đều, xuất hiện tình trạng "hoa xen lộc". Độ ẩm không khí cao cũng gây khó khăn cho quá trình thụ phấn và tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh. Đáng chú ý, chi phí vật tư nông nghiệp tăng cao khiến một số nhà vườn giảm đầu tư chăm sóc khi thấy tỷ lệ ra hoa thấp, càng làm năng suất suy giảm.

Không chỉ tại Việt Nam, thị trường vải thiều Trung Quốc cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Tại các vùng trồng lớn như Quảng Đông và Hải Nam, hiện tượng mùa đông ấm và mưa ẩm sai thời điểm đã khiến cây vải ra hoa kém. Sau một năm bội thu (năm 2025), cây vải bước vào chu kỳ suy giảm năng suất tự nhiên, góp phần đẩy giá thị trường khu vực tăng cao.

Với nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu vẫn lớn, giá vải thiều năm nay được dự báo sẽ duy trì ở mức cao, đặc biệt trong giai đoạn chính vụ sắp tới.

Loạn giá sầu riêng, nơi bán vài chục nghìn, nơi lên tới hàng trăm nghìn một kg

GĐXH - Trên thị trường đang bày bán nhiều loại sầu riêng với đủ các mức giá khác nhau, có nơi treo biển vài chục nghìn đồng, nơi lại bán hàng trăm nghìn đồng/kg.