Quan hệ tình dục bằng miệng và nguy cơ ung thư vòm họng

Quan hệ tình dục bằng miệng là một phần của đời sống tình dục, mang lại sự thỏa mãn và gắn kết. Tuy nhiên, ung thư vòm họng do virus HPV đã trở thành một mối đe dọa sức khỏe đáng chú ý, đặc biệt liên quan đến hành vi quan hệ tình dục bằng miệng. Virus này, đặc biệt là chủng HPV-16, có khả năng lây truyền qua tiếp xúc da kề da giữa miệng và bộ phận sinh dục.

1. Tình hình ung thư vòm họng tại Việt Nam

Ung thư vòm họng là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở Việt Nam, đặc biệt là trong nhóm ung thư vùng đầu và cổ. Đây là một vấn đề sức khỏe đáng báo động do tỷ lệ mắc bệnh cao và thường được phát hiện ở giai đoạn muộn.

TS.BSCKII Nguyễn Văn Hùng – Trưởng khoa khám bệnh theo yêu cầu, Bệnh viện K cơ sở Tân Triều, cho biết, tỷ lệ mắc bệnh ung thư vòm họng thuộc loại cao. Theo số liệu từ Globocan Việt Nam 2020, ung thư vòm họng chiếm khoảng 3.3% tổng số ca ung thư mới được chẩn đoán hằng năm. Căn bệnh này đứng hàng đầu trong các bệnh ung thư vùng đầu cổ và đứng thứ 4 trong số các loại ung thư thường gặp nhất ở Việt Nam.

Một trong những thách thức lớn nhất là có tới 70% bệnh nhân được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, gây khó khăn cho quá trình điều trị và làm giảm đáng kể tiên lượng sống. Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn sớm có thể lên tới 70 - 90%, nhưng ở giai đoạn muộn chỉ còn 15 - 30%.

Bệnh thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới, với tỷ lệ khoảng 3/1. Độ tuổi phổ biến nhất là từ 40 - 60 tuổi.

2. Nguyên nhân ung thư vòm họng do HPV

Nguyên nhân chính xác của ung thư vòm họng vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ đã được chứng minh có liên quan chặt chẽ như virus Epstein-Barr (EBV) thuộc họ virus Herpes và có khả năng lây truyền qua nước bọt; yếu tố di truyền; hút thuốc lá và uống rượu bia; chế độ ăn nhiều thực phẩm được muối chua, lên men hoặc hun khói có chứa nitrosamine, một chất được cho là có khả năng gây ung thư.

Theo TS.BSCKII Nguyễn Văn Hùng, HPV cũng là nguyên nhân gây ung thư vòm họng. Có hơn 40 chủng virus HPV có thể gây nhiễm trùng. Một số chủng trong đó có khả năng gây ung thư. Nếu bị nhiễm một chủng virus HPV cụ thể, nguy cơ mắc ung thư vòm họng có thể tăng lên gấp 55 lần. Đặc biệt là HPV 16 và HPV 18 được chú ý khi quan hệ tình dục bằng miệng cũng có liên quan đến ung thư vòm họng.

3. Con đường lây lan và dấu hiệu nhận biết ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng và ung thư miệng là hai loại bệnh khác nhau.

Ung thư vòm họng: Ảnh hưởng đến vùng cổ họng, bao gồm amidan, gốc lưỡi hoặc phía sau họng.

Ung thư miệng: Ảnh hưởng đến môi, lợi, má hoặc niêm mạc miệng.

Virus HPV lây truyền qua tiếp xúc da kề da, không chỉ qua quan hệ tình dục bằng miệng mà còn qua hôn sâu. Các triệu chứng của ung thư vòm họng thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển nặng, bao gồm:

• Xuất hiện một khối u ở cổ họng
• Đau khi nuốt hoặc đau ở tai, cổ.
• Giọng nói thay đổi hoặc khàn tiếng.
• Lở loét miệng hoặc sưng hạch bạch huyết .

4. Phòng ngừa là giải pháp hiệu quả

Việc nhiễm HPV do nhiều yếu tố, trong đó có việc quan hệ với nhiều người, tần suất quan hệ và hệ miễn dịch. Cách tốt nhất để tự bảo vệ là tiêm vaccine HPV. Vaccine có thể phòng ngừa tới 99% các trường hợp ung thư do một số chủng HPV nhất định.

Nếu chưa tiêm vaccine, vẫn có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Hạn chế số lượng đối tác.
• Sử dụng bao cao su kể cả khi quan hệ tình dục bằng miệng để giảm nguy cơ lây nhiễm đáng kể.