“Té ngửa” với tựa đề phim Việt

Một cảnh trong phim “Like: Tình yêu - thời trang - khăn rằn”. Ảnh TL

Muốn “không đụng hàng”?

Không phải đến thời điểm hiện tại những tựa đề phim dài ngoằng, khó hiểu mới được đem ra bàn luận. Bộ phim “Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt” của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng công chiếu năm 2011 từng gây xôn xao dư luận vì tên phim khó hiểu và mức doanh thu cao ngất ngưởng.

Cũng trong năm này, bộ phim hài của đạo diễn - nhạc sĩ Nhất Trung mang tên: “Siêu sĩ, ca mẫu, nhà con học và khoa chó” do Saigon Movies sản xuất cũng khiến công chúng bất ngờ đến “lăn đùng ngã ngửa”, bởi ai cũng nghĩ mình đọc nhầm thành “Ca sĩ, siêu mẫu, nhà khoa học và con chó” nhưng nhìn đi nhìn lại thì viết chệch thế mới… chính xác!

Lý giải cho việc tên phim quá “độc”, nhà sản xuất cho biết, tựa đề phim ban đầu là “Giới tính lộn xộn” nhưng khi trưng cầu ý kiến của các bạn trẻ trên mạng thì họ thích cái tựa mới này, bình chọn nhiều nhất nên nhà sản xuất mới quyết định đặt tên phim. Và tương tự, những phim khác như “Like: Tình yêu - thời trang - khăn rằn” hay “Già gân, mỹ nhân và găng-tơ” đều khiến khán giả… bó tay. Phải chăng đây cũng là sản phẩm của những lần trưng cầu ý kiến của khán giả trẻ trên mạng? Chuyện thật mà cứ như đùa!

Nói về bộ phim dài 30 tập đang được chiếu trên kênh SCTV14 lúc 18h45 hàng ngày, đạo diễn Đỗ Thành An giải thích: “Tôi muốn tác phẩm của mình mang hơi thở cuộc sống hiện đại nên “Like: Tình yêu - thời trang - khăn rằn” cũng chẳng phải điều gì cao siêu lắm. Chữ like rất quen thuộc với người dùng mạng, đó cũng là gu riêng của nhân vật chính do Dương Cẩm Lynh thủ vai và chúng tôi xác định việc chiếm đoạt like là mạch chính của phim”.

Nghe đạo diễn phim giải thích thì cũng biết vậy nhưng rõ ràng khán giả không phải ai cũng có điều kiện để nghe đạo diễn phim giải thích và những thế hệ khán giả cao tuổi, không biết đến mạng xã hội thì có lẽ giải thích đến mấy cũng… bằng thừa.

Với các tựa đề phim kiểu này, nếu muốn “không đụng hàng” thì có lẽ đạo diễn đã đạt được mục đích, bởi “đụng” sao được với cái tựa dài dòng, tiếng Anh lẫn tiếng Việt. Nhưng rồi, không hiểu cái sự “không đụng hàng” này có mang lại kết quả gì khả quan không khi mà những bộ phim kiểu này chủ yếu là do các hãng phim tư nhân sản xuất và quy tụ dàn diễn viên là người mẫu, ca sĩ… với nội dung phim xoay quanh câu chuyện tình yêu, những xung đột trong đời sống hàng ngày - một mô típ quen thuộc được lặp đi lặp lại trên các phim truyền hình dài tập hiện nay.

Tiếng Việt đang bị biến dạng

Gần đây nhất, tên phim đang gây tranh cãi mang tên “Già gân, mỹ nhân và găng tơ” sản phẩm từ hãng phim của vợ chồng diễn viên Thanh Thúy - Đức Thịnh. Với vai trò nhà sản xuất, diễn viên Thanh Thúy cho rằng, sự tham gia của ca sĩ Tóc Tiên với vai “mỹ nhân” có thể sẽ trở thành điểm nhấn tốt cho phim và trở thành “ngôi sao phòng vé” trong mùa Giáng sinh năm nay.

Hiện tại, kết quả thế nào chưa biết, nhưng ê-kíp sản xuất cũng đang phải làm một việc khá cũ là đi giải thích cho công chúng “già gân”, “găng tơ” là gì. Trước đó, hãng phim này từng làm phim có tựa là “Ma zai”, sau đó đổi lại thành “Ma dai”. Nhiều trường hợp tựa đề phim tương tự đã làm biến dạng tiếng Việt cũng được chỉ ra như: “Kung fu phở”, “Iêu anh! Em zám hok?”…

Dù đã từng hoặc chưa xem phim nhưng đa phần khán giả đều cho rằng, những tựa phim nêu trên đang làm méo mó tiếng Việt và nếu những tên phim này được bê nguyên lên màn ảnh thì sẽ trở thành thảm họa. Tạo sự thu hút cho tác phẩm ngay từ cái tên là yếu tố cần thiết. Nhưng nếu vì thế mà đi ngược với quy chuẩn để nhào nặn thành những tựa phim chẳng giống ai, gây sốc, phản cảm và cứ phải đi giải thích thì sớm muộn gì công chúng cũng phát nhàm.

Trên các diễn đàn, mạng xã hội, nhiều bậc phụ huynh cũng bày tỏ sự bức xúc về ngôn ngữ khó hiểu, biến dạng ở tựa đề các bộ phim sẽ tác động đến nhận thức của trẻ nhỏ đang độ tuổi tập đọc, tập viết.

Trao đổi về vấn đề này, đạo diễn phim “Nước mắt của biển” Nguyễn Văn Lượng chia sẻ: “Tôi nghĩ, thời đại nào thì tựa đề phim cũng rất quan trọng. Nó thể hiện cái tầm, cái tâm của đạo diễn nói riêng và toàn bộ ê-kíp sản xuất nói chung. Lịch sử điện ảnh từng chứng minh, một tựa phim hay có thể khiến khán giả nhớ suốt cuộc đời để mỗi khi nhắc đến là họ liên tưởng đến nhiều giá trị như văn hóa, nghệ thuật, đời sống… Thế nên, một khi người làm phim coi trọng giá trị tác phẩm của mình thì tên phim sẽ không đơn thuần chỉ để câu khách. Tất nhiên, ở thời buổi hiện nay, nhạy bén thị trường, chiều lòng khán giả là tốt nhưng chúng ta vẫn nên bàn đến ranh giới, đặc biệt là với ngôn ngữ, hình ảnh… không thể chỉ vì câu khách mà tạo nên sự phản cảm, lệch lạc được”.

Lữ Mai/Báo Gia đình & Xã hội