Tục "gánh cỗ, góp mâm" hiếm có hàng trăm năm trong ngày Tết
Từ bao đời nay, tại vùng đất quê lúa huyện Yên Thành và một số nơi ở huyện Diễn Châu (Nghệ An), hình ảnh các bà mẹ gánh cỗ đầu năm đã trở thành 'hương vị tinh thần' không thể thiếu trong những ngày Tết.

Tại vùng đất này, ngoài các tín ngưỡng thờ Phật, Mẫu,…hệ thống các nhà thờ Họ tộc được duy trì rất chặt chẽ. Đây là nơi thờ cúng ông bà, tổ tiên cả của các nhóm cộng đồng theo dòng họ.

Vào những ngày đầu năm, đây là nơi con cháu về thắp hương, chuẩn bị đồ lễ…để tưởng nhớ tổ tiên, và cầu mong một năm mới an lành, làm ăn thuận lợi, may mắn.

Dưới mỗi nhà thờ Họ tộc, mỗi chi họ sẽ lập một nhà thờ riêng. Các nhà thờ được phân cấp theo đúng tôn ti trật tự theo hệ thống gia phả. Đây cũng là nơi đặt thờ người đứng đầu chi họ, ông bà, cố, cụ (đã mất) của chi họ.

Ở dưới chi họ, sẽ có nhà thờ phái (gia đình lớn) của những anh, em, bá thúc nội tộc thân thiết với nhau, gồm các con cháu ruột thịt từ 3-5 thế hệ. Thông thường, nhà thờ phái sẽ đặt chính tại nhà anh trưởng của gia đình. Theo tục lệ của người dân nơi đây, mỗi dịp lễ Tết, các anh, em (trai, gái) làm cỗ để đưa về nhà thờ để cúng ông bà, tổ tiên.

Vào những ngày lễ Tết, các gia đình thường làm cỗ gánh vào nhà thờ phái. Số lượng con cháu đông nên mỗi gia đình thường chuẩn bị khoảng 2 mâm cỗ. Cứ như thế, các gia đình luân phiên nhau dọn cỗ liên tục trong suốt mấy ngày Tết.

Mâm cỗ ngày Tết không thể thiếu các món truyền thống như bánh chưng, bánh tét, bánh ong, giò, chả, thịt bung.... Các gia đình thường muốn thưởng thức món ăn của nhà khác nên sẽ ngồi các mâm cỗ không phải của mình. Chính điều này, các gia đình thường chăm chút cho mâm cỗ nhà sao cho ngon nhất có thể và thay đổi mỗi năm.

Tục gánh mâm góp cỗ không chỉ mang ý nghĩa tưởng nhớ người đã khuất mà còn nhắc nhở con cháu về trách nhiệm với người sinh thành, dưỡng dục; đồng thời giúp con cháu các thế hệ trong họ hàng sum vầy, đoàn tụ, tăng thêm sự gắn kết sau một năm làm ăn xa.

Thưởng thức cỗ xong, nếu mâm cỗ còn, gia đình đó lại bỏ vào gánh mang về. Hình ảnh người phụ nữ gánh cỗ ngày Tết đã trở thành nét văn hóa bình dị của vùng quê nơi đây suốt hàng trăm năm nay

Hiện nay, do giao thông đã thuận tiện, nhiều thanh niên đã dùng xe máy, hay xếp mâm vào làn hoặc thùng xốp để đưa đến nhà thờ rồi mới bày ra.

Hiện nay, do giao thông đã thuận tiện, nhiều thanh niên đã dùng xe máy, hay xếp mâm vào làn hoặc thùng xốp để đưa đến nhà thờ rồi mới bày ra.

Mâm cỗ được các gia đình sắp ở trong gánh, hoặc thùng xốp để gánh đến nhà thờ

Hình ảnh những người phụ nữ gánh mâm cỗ với tiếng nói cười râm ran gợi cảm giác bình yên và gần gũi ở vùng đất quê lúa Nghệ An trong đầu năm mới
Bị hỏi lương thưởng ngày Tết, người EQ cao nói gì?
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Sự khác biệt giữa người bình thường và người có EQ cao nằm ở cách họ xử lý những câu hỏi nhạy cảm một cách tinh tế.
Năm Bính Ngọ 2026 và 2 tiết khí đặc biệt trong Tết Nguyên đán
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, mọi người sẽ đón Tết trong 2 tiết khí khác nhau khi mùng 1 và mùng 2 Tết thuộc hai tiết khí riêng biệt. Vì vậy, có thể lưu ý những thông tin dưới đây để đón năm mới thuận lợi hơn.
Bắt cô gái tạt sơn nhà người yêu cũ
Pháp luật - 3 giờ trướcNgày 17/2, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Phạm Ngọc Mỹ Tiên (28 tuổi) để điều tra về hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản.
Cảnh sát Hải Phòng giải cứu hai người trong vụ hỏa hoạn sáng Mùng 1 Tết
Đời sống - 3 giờ trướcLực lượng cảnh sát PCCC&CNCH - Công an Hải Phòng đã kịp thời giải cứu 2 người trong vụ hỏa hoạn nhà dân, xảy ra sáng 17/2 (mùng 1 Tết).
Từ 2026, hàng triệu tài xế cần nắm rõ quy định mới nhất về vượt xe và nhường đường cho xe xin vượt
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Việc nhường đường cho xe xin vượt không chỉ là một hành động văn minh mà còn là thực hiện đúng quy định của pháp luật. Trường hợp vi phạm có thể bị phạt rất nặng.
Vì sao người dân đổ xô đi mua muối ngày mùng 1 Tết?
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Dân gian ta vẫn có câu “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi”. Chính vì vậy, nhiều người thường đổ xô mua muối trong ngày mùng 1 Tết nhằm lấy lộc đầu năm mới.
Mùng 1 Tết dại dột cho mượn 7 món đồ này, tài lộc chả mấy 'đội nón ra đi'
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Trong quan niệm dân gian, ngoài việc kiêng cãi vã, làm vỡ đồ hay nói điều xui rủi, nhiều người còn đặc biệt tránh cho mượn một số vật dụng nhất định vào đầu năm mới.
Không khí lạnh tăng cường khiến mưa rét bao trùm Bắc Bộ mùng 1 Tết
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Không khí lạnh tăng cường đúng dịp mùng 1 Tết Nguyên đán Bính Ngọ khiến thời tiết Bắc Bộ chuyển mưa rét, trong khi khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng ráo, có nơi nắng nóng.
Chọn giờ và hướng xuất hành đẹp mùng 2 Tết Bính Ngọ 2026 để đón tài lộc
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH – Ngày mùng 2 Tết (tức 18/02/2026 dương lịch), chuyên gia phong thủy lưu ý nên chọn giờ và hướng xuất hành phù hợp để mọi việc hanh thông trong năm mới.
Đi hết nửa đời người mới nhận ra: Thành - bại cuộc đời chỉ nằm ở một chữ 'độ'
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Trong hành trình cuộc đời của mỗi người, thành công hay thất bại không chỉ do xuất thân hay vận may, mà phần lớn được quyết định bởi một chữ rất nhỏ nhưng vô cùng sâu: chữ độ.
60+ câu chúc Tết hay, ý nghĩa dành cho người thân, bạn bè nhân dịp Tết đến Xuân về
Đời sốngGĐXH - Khi trao đi lời chúc tốt đẹp trong mỗi dịp Tết đến Xuân về là bạn đang tạo ra một năng lượng tích cực cho người nhận. Giúp tâm trạng của cả người chúc và người được chúc trở nên phấn chấn, lạc quan hơn để bắt đầu một hành trình mới.
