Vì sao chúng ta ngủ ít hơn và thức dậy sớm hơn?
GĐXH - Khi tuổi nhiều lên, nhiều người ngủ ít hơn và thức dậy sớm hơn. Tình trạng này có vẻ là một hiện tượng phổ biến, nhưng chính xác thì nguyên nhân gây ra nó là gì?
Ngủ ít - thay đổi về tuổi tác và giấc ngủ
Khi chúng ta già đi, các chức năng sinh lý của cơ thể dần thay đổi, bao gồm cả những thay đổi về kiểu ngủ và thức. Người lớn tuổi thường ngủ ít hơn so với khi còn trẻ và chất lượng giấc ngủ của họ cũng có thể kém.
Ngoài ra, người lớn tuổi thường thức dậy dễ dàng hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm hơn. Những thay đổi này có thể liên quan đến nhiều yếu tố, bao gồm các yếu tố thể chất, tâm lý và xã hội.

Mất ngủ ở người già có thể gây suy giảm sức khỏe, trí nhớ... Ảnh minh hoạ
Tác động của những thay đổi sinh lý đến giấc ngủ
Mất ngủ có thể làm giảm tuổi thọ. Theo một số nghiên cứu, những người ngủ ít hơn làm tăng nguy cơ tử vong đến 12% so với những người ngủ từ 7 – 8 tiếng mỗi đêm.
Một số nghiên cứu gần đây cho biết, chứng mất ngủ kinh niên có thể làm tăng khoảng 97% nguy cơ tử vong ở người cao tuổi.
Ngủ ít do mức độ melatonin giảm
Melatonin là một loại hormone do tuyến tùng tiết ra, có chức năng điều chỉnh chu kỳ ngủ và thức. Khi chúng ta già đi, lượng melatonin tiết ra giảm dần, điều này có thể dẫn đến chất lượng giấc ngủ kém làm ngủ ít hơn và hay thức giấc sớm.
Vấn đề về hô hấp
Người cao tuổi dễ mắc các vấn đề về hô hấp như ngáy và ngưng thở khi ngủ. Những vấn đề về hô hấp này có thể dẫn đến chất lượng giấc ngủ kém, khiến người lớn tuổi dễ thức giấc hơn, thời gian ngủ ít hơn.
Đau và khó chịu
Lão hóa đi kèm với sự xuất hiện của nhiều bệnh mãn tính, chẳng hạn như viêm khớp, tiểu đường... Những tình trạng này có thể gây đau, khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ở người lớn tuổi.
Tác động của yếu tố tâm lý, xã hội đến giấc ngủ
Lo lắng và trầm cảm
Khi có tuổi, người lớn tuổi có thể gặp các vấn đề về tâm trạng như lo lắng và trầm cảm. Những vấn đề về cảm xúc này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, khiến người lớn tuổi khó ngủ, ngủ ít hoặc khó ngủ sâu.

Các vấn đề xã hội
Người lớn tuổi thường phải đối mặt với việc giảm các hoạt động xã hội, điều này có thể dẫn đến cảm giác cô đơn và căng thẳng tâm lý. Những căng thẳng tâm lý này có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người lớn tuổi.
Thay đổi thói quen sinh hoạt
Khi tuổi tác tăng lên, thói quen sinh hoạt của người cao tuổi có thể thay đổi như nghỉ hưu, mất bạn đời, v.v.. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến kiểu ngủ và chất lượng giấc ngủ ở người lớn tuổi.
Một số vấn đề sức khỏe khi ngủ ít
Khi bạn khó ngủ và ngủ ít sẽ làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe khác như:
- Đột quỵ
- Hen suyễn
- Co giật
- Hệ thống miễn dịch yếu
- Nhạy cảm quá mức với cơn đau
- Viêm
- Béo phì
- Bệnh tiểu đường
- Huyết áp cao
- Bệnh tim
Ngoài ra, mất ngủ ở người lớn tuổi cũng dẫn đến phiền muộn, lo lắng, bối rối, thất vọng và nhiều vấn đề sức khỏe tinh thần khác. Mất ngủ vào ban đêm có thể dẫn đến thiếu năng lượng vào ban ngày, gây ra các phản ứng thiếu nhạy bén, làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn, té ngã và nhiều rủi ro sức khỏe khác.
4 cách cải thiện chất lượng giấc ngủ của người già
Thiết lập thói quen ngủ đều đặn
Người lớn tuổi nên duy trì thói quen ngủ đều đặn nhất có thể, ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Điều này giúp điều chỉnh đồng hồ sinh học và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Tạo môi trường ngủ thoải mái
Người cao tuổi nên tạo môi trường ngủ thoải mái như giữ phòng ở nhiệt độ thích hợp và sử dụng nệm, gối thoải mái. Ngoài ra, việc giảm tiếng ồn và nhiễu loạn ánh sáng cũng có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Điều chỉnh chế độ ăn uống và lượng nước uống
Người lớn tuổi nên tránh ăn quá nhiều và uống đồ uống có chứa caffein trước khi đi ngủ vì chúng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Thay vào đó, hãy ăn một số thực phẩm có thể giúp bạn ngủ ngon như sữa và chuối.
Thực hiện bài tập phù hợp
Tập thể dục đúng cách có thể giúp cải thiện sức khỏe thể chất và trạng thái tinh thần của người cao tuổi, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, nên tập thể dục vào ban ngày và tránh vận động mạnh trước khi đi ngủ.
Tìm kiếm sự trợ giúp y tế
Nếu vấn đề về giấc ngủ của người lớn tuổi ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hàng ngày của họ thì nên tìm kiếm sự trợ giúp y tế. Các bác sĩ có thể kê đơn thuốc hoặc cung cấp các phương pháp điều trị khác để cải thiện chất lượng giấc ngủ ở người lớn tuổi.
Tóm lại, càng lớn tuổi thì càng ngủ ít và thức dậy quá sớm, đây là một vấn đề phức tạp liên quan đến các yếu tố thể chất, tâm lý và xã hội. Hiểu được những yếu tố này có thể giúp người lớn tuổi thực hiện các bước thích hợp để cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Bằng cách thiết lập thói quen ngủ đều đặn, tạo môi trường ngủ thoải mái, điều chỉnh lượng thức ăn và đồ uống, tập thể dục phù hợp và tìm kiếm sự trợ giúp y tế, người lớn tuổi có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ và tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh và trọn vẹn hơn.
Cách khắc phục 4 vấn đề phổ biến về giấc ngủ
Người đàn ông 49 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Suy thận âm thầm tiến triển, nhiều người chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn cuối vì những thói quen tưởng chừng vô hại.
Lời khuyên cho những ai ăn sữa chua hàng ngày
Sống khỏe - 4 giờ trướcĐây là loại thực phẩm lành mạnh được nhiều người sử dụng thường xuyên vì những tác động tích cực đối với sức khỏe.
Các bác sĩ cảnh báo: Không cần chờ đến khi tức ngực, thấy 3 thứ này ở đầu và mặt tức là tim mạch đang "báo động"
Sống khỏe - 6 giờ trướcThay vì chờ đợi những cơn tức ngực trở nên rõ ràng, bạn có thể đã ở giai đoạn bệnh tim mạch nặng, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim bất cứ lúc nào.
Trầm cảm sau sinh: Dấu hiệu nguy hiểm cần phát hiện sớm để bảo vệ sức khỏe và hạnh phúc gia đình
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Trầm cảm sau sinh không chỉ ảnh hưởng sức khỏe tinh thần người mẹ mà còn tác động đến sự phát triển của trẻ và hạnh phúc gia đình.
Người đàn ông Phú Thọ bị tổn thương gan chỉ vì 1 thói quen khi ăn rau
Bệnh thường gặp - 7 giờ trướcNgười đàn ông Phú Thọ không ngờ một thói quen ăn rau của mình lại khiến gan phải lãnh hậu quả.
Sai lầm phổ biến khi ngâm đồ khô có thể ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng
Sống khỏe - 10 giờ trướcThói quen ngâm thực phẩm khô tưởng chừng vô hại lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu làm sai cách, bạn không chỉ làm mất chất dinh dưỡng mà còn vô tình “nuôi” vi khuẩn nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
7 thói quen âm thầm làm bệnh tiểu đường nặng hơn: Đồ ngọt chỉ đứng thứ 7, vị trí số 1 nhiều người mắc mỗi ngày
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Nhiều người mắc tiểu đường nghĩ chỉ cần tránh bánh kẹo, uống thuốc đúng giờ là có thể kiểm soát đường huyết. Nhưng thực tế, có những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày mới là yếu tố âm thầm đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.
Người phụ nữ 45 tuổi mắc u xơ tử cung gây thiếu máu nặng thừa nhận 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - U xơ tử cung không điều trị suốt một năm khiến người phụ nữ 45 tuổi thiếu máu nặng, bụng to như mang thai 7 tháng và phải truyền gần 2 lít máu trước khi phẫu thuật.
Suýt tắc đường thở vì 1 thói quen sai lầm sau khi đi nắng
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Thói quen nhai đá lạnh để giải nhiệt sau khi đi nắng tưởng chừng vô hại đã khiến người đàn ông phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nguy kịch.
Xây dựng hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH – Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Viện Công nghệ GFS vừa ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược trong giai đoạn 2026 – 2030 nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng.
Bác sĩ cảnh báo 6 dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu mà nhiều người vẫn nghĩ là thiếu canxi
Bệnh thường gặpGĐXH - Nhiều người cho rằng đau nhức xương, mỏi cơ hay chuột rút là dấu hiệu thiếu canxi nên tự ý bổ sung tại nhà trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, có những trường hợp đau xương thực chất là dấu hiệu sớm của ung thư xương và việc nhầm lẫn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị.