Xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT: Huy chương chỉ chiếm 25% tiêu chí

Ông Phùng Huy Cẩn - Vụ trưởng Vụ Thi đua khen thưởng. Ảnh: T.Hà

Sẽ xem xét những vấn đề báo chí nêu

Thưa ông, trong trường hợp một nghệ sĩ có vi phạm kỷ luật hay vì “lý do nhạy cảm” thì nó có thời hạn không hay sẽ được coi là “án” không được xem xét danh hiệu nữa?

- Mọi án kỷ luật đều có mở đầu án và kết thúc. Với một người cụ thể, khi họ đã bị kỷ luật rồi thì coi như là đã trả xong nghĩa vụ. Nó chỉ có hiệu lực ở thời điểm đó chứ không kéo suốt được.

Nhưng có trường hợp một nghệ sĩ bị trượt xét tặng danh hiệu tới 2 lần cho biết là lần nào họp ở Hội đồng xét duyệt cũng nhắc đi nhắc lại chuyện diễn tục, khi nhập vai là lại “chế” lời...

- Tôi không được tiếp xúc với hồ sơ của họ nên không thể phát biểu. Tuy nhiên, quan điểm của Bộ VH-TT&DL là không nặng nề quá đâu, bao giờ cũng “mở rộng vòng tay”, nhất là với những người có đóng góp lớn cho nghệ thuật. Nhưng, vẫn phải dựa trên nguyên tắc, tiêu chí cụ thể.

Xung quanh đợt xét duyệt lần này, có nhiều ý kiến bàn về “chất lượng” Hội đồng xét duyệt. Có ý kiến nêu rằng, chức danh nào cũng đều có nhiệm kỳ, sao thành viên Hội đồng có người ngồi đến 3-4 đợt. Và nếu thành viên nào gây bức xúc, lùm xùm từ đợt này qua đợt khác thì không nên để họ tiếp tục ngồi nữa. Theo ông, có nên quy định “nhiệm kỳ” cho các thành viên Hội đồng?

- Đây là một phát hiện khá hay mà trước nay cũng chưa nghĩ tới. Hiện nay chưa có quy định việc này, mà chỉ căn cứ vào hai tiêu chí: Phẩm chất đạo đức và tài năng để cùng với Hội đồng cầm cân nảy mực. Thực tế là mỗi thành viên chỉ chiếm 1/15 thành viên cấp Bộ thôi. Nhưng chúng tôi sẽ tiếp thu và tới đây sẽ tiếp tục rà soát, xem xét lại Nghị định 89, xem có điều gì chưa phù hợp thì sẽ chỉnh sửa. Các văn bản quy định dù được nghiên cứu kỹ lưỡng nhưng cũng không thể điều chỉnh 100% các hành vi của xã hội. Điều gì còn bất cập, chúng tôi mong báo chí sẽ làm cầu nối để Bộ VH-TT&DL xem xét và tiếp thu.

Đề xuất này còn liên quan đến một câu chuyện nữa là, có một số thành viên Hội đồng cũng đồng thời là đạo diễn hoặc giám khảo ở các kỳ hội diễn. Dư luận băn khoăn điều này sẽ khó mà công tâm, khách quan được...

- Đây cũng là một ý kiến đáng trân trọng. Tôi sẽ xem xét, và có ý kiến trong đợt tới đây.

Không phải nước ngoài bỏ thì ta cũng theo

Vừa rồi, nhiều tờ báo cũng đề cập đến việc, có lãnh đạo vừa thuộc đơn vị tổ chức, lại vừa có vở được dựng ở hội diễn và đều đoạt huy chương. Xin ông cho biết, điều này có phạm quy không?

- Điều này Quy định không cấm, nhưng trong quá trình làm việc thì người lãnh đạo một đơn vị phải hiểu để tránh tối đa việc đó. Nó mang tính “nhạy cảm”, tế nhị nhiều hơn.

Có nghệ sĩ 12 HCV, được bạn nghề đánh giá cao nhưng vẫn trượt xét tặng danh hiệu. Ngược lại, có người thiếu huy chương, không có sự lan tỏa lại vẫn được xét? Sự chênh lệch quá rõ, nhưng vì sao vẫn không được Hội đồng “xét lại”?

- Quá trình xem xét một danh hiệu nghệ sĩ căn cứ vào bốn tiêu chí, huy chương chỉ là một trong bốn tiêu chí mà thôi, nghĩa là chỉ chiếm 25%. Từ những tiêu chí này, Hội đồng xem xét, thảo luận công khai, sau đó bỏ phiếu kín. Nếu nghệ sĩ có thắc mắc, chúng tôi sẵn sàng giải đáp và đưa ra lý do cụ thể.

NSND Trung Kiên nói rằng, khi còn làm Thứ trưởng Bộ Văn hóa trước đây đã từng nghĩ đến việc bỏ danh hiệu NSND và NSƯT, vì mỗi kỳ xét duyệt lại có những bức xúc và nhiều nước cũng đã bỏ rồi. Là thành viên Hội đồng xét duyệt, ông nghĩ sao về đề xuất này?

- Tôi nghĩ là nên tìm ra những giải pháp để củng cố, hoàn thiện các tiêu chuẩn xét duyệt hơn là bỏ. Không phải nước ngoài bỏ là mình cũng theo họ. Ở đâu đó vẫn còn ý kiến này khác, nhưng rõ ràng, danh hiệu vẫn là hình thức ghi nhận công lao của người nghệ sĩ. Họ vẫn mong muốn và hạnh phúc khi được nhận. Bộ VH-TT&DL luôn tiếp thu các ý kiến đóng góp của báo chí, nghệ sĩ để việc phong tặng danh hiệu giữ được đúng tinh thần và ý nghĩa của nó.

Xin cảm ơn ông!

Thanh Hà/Báo Gia đình & Xã hội