Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc
GĐXH - Xôi ngũ sắc là một món ăn truyền thống của người Việt Nam, đặc biệt là các dân tộc Tày, Nùng. Đây chính là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ các nguyên liệu tự nhiên, vừa thơm ngon mà lại không kém phần bắt mắt.
Món đặc sản vùng cao xôi ngũ sắc có ý nghĩa như thế nào?
Món xôi ngũ sắc là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ nguyên liệu chính là gạo nếp kết hợp với các nguyên liệu đặc trưng. Trong đó, để tạo nên màu sắc đẹp mắt mà không dùng phẩm màu thì người dân vùng cao đã sử dụng màu sắc tự nhiên từ các loại hoa quả, rau củ và lá cây nên rất an toàn cho sức khỏe.

Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ của người đồng bào dân tộc miền núi. Đặc biệt, trong các dịp tết, nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi về trang trí mâm xôi ngũ sắc cho người dân có dịp trổ tài ý tưởng.
Vào các dịp lễ tết, hiếu, hỷ, bạn sẽ thấy xuất hiện món ăn này trong các mâm cỗ. Đa phần trong những dịp này, xôi ngũ sắc sẽ mang tone màu chủ đạo là đỏ, đen, tím, trắng, vàng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có thêm các màu sắc khác như xanh dương, xanh lá,... tùy theo nguyên liệu màu sắc của các loại rau, củ, quả, lá cây mà người dân chuẩn bị.

Mâm xôi ngũ sắc được trang trí kì công dưới những đôi bàn tay khéo léo và tư duy nghệ thuật đầy sáng tạo của người dân vùng cao.
Theo quan niệm của người dân tộc: Màu đỏ là khát vọng sống và ước mơ; màu tím là đất đai trù phú; màu vàng là ấm no và phồn thịnh, bình an; màu xanh là núi rừng, môi trường sống, nương rẫy; màu trắng là tình người như tình yêu, tình thân, tình yêu thủy chung,… Hoặc cũng có khái niệm khác màu của Ngũ hành (Kim (kim loại) – trắng, Mộc (cây cối) – xanh lá, Thủy (nước) – đen, xanh dương, Hỏa (lửa) – đỏ, tím, cam, Thổ (đất) – vàng) thể hiện môi trường sống xung quanh họ chứ không nhất thiết theo đúng thuyết ngũ hành như chúng ta biết.
Những loại rau, củ, quả nào có thể tạo màu được cho xôi ngũ sắc?
Để tạo màu sắc cho món xôi vừa đẹp vừa tự nhiên mà lại đảm bảo an toàn sức khỏe, người dân sẽ chọn những nguyên liệu tự nhiên như: màu xanh lá (lá chuối, lá dứa, lá gừng, lá nếp,...); màu đỏ (cam, gấc,...); màu vàng (nghệ, quả dành dành,...); màu tím (lá cẩm, quả mùng tơi, lá cây cau, lá cơm đen,...); màu đen (nếp cẩm,...);... màu trắng thì để nguyên màu của gạo nếp.

Gạo nếp sau khi được ngâm với các loại nước rau củ sẽ được lên màu đậm, nhìn rất đẹp mắt.
Trước khi đồ xôi, người dân sẽ phải chế lấy nước của các loại rau củ này. Sau đó, đem ngâm gạo nếp với các loại nước rau củ trong vòng ít nhất 4 giờ đồng hồ để cho màu sắc được ngấm vào gạo. Sau khi đủ thời gian ngâm và lên màu, người dân mới bắt đầu mang xôi đi đồ. Để các màu xôi được đẹp nguyên vẹn, mỗi một loại xôi sẽ được đồ trong một chõ riêng để không bị lẫn màu.
Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt. Mỗi loại xôi màu đều có hương vị đặc trưng riêng, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho xôi ngũ sắc truyền thống.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt.
Việc sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để tạo màu sắc cho xôi ngũ sắc không chỉ giúp món xôi được trở nên bắt mắt mà còn tốt cho sức khỏe con người. Chính vì vậy, người dân thường sẽ sử dụng các loại nguyên liệu màu tự nhiên thay vì sử dụng màu hóa chất tổng hợp độc hại.

Món xôi ngũ sắc được bày ở vị trí chính giữa mâm cỗ để tạo điểm nhấn
Có thể nói, món xôi ngũ sắc của người dân tộc khá đa dạng về màu sắc và hương vị. Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.
Nếu có dịp được tìm hiểu về văn hóa ẩm thực của các dân tộc vùng cao, nhất định nên thử ngay món xôi ngũ sắc đặc biệt này. Ngoài ra, bạn đừng quên thưởng thức thêm các món ăn kèm xôi ngũ sắc như: gà nướng, lợn tên lửa, lạp xưởng hun khói,... Khi được nếm trải nhiều mĩ vị nhân gian sẽ giúp mỗi chúng ra hiểu thêm về sự đa dạng trong nền ẩm thực Việt Nam.
Loại cá bị xem nhẹ bấy lâu hóa ra bổ ngang cá hồi, là 'nhân sâm giá rẻ', Việt Nam rất phổ biến
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - Cá rẻ, dễ mua, ít xương dăm nhưng lại giàu dinh dưỡng bất ngờ.
Món ăn vặt không thể thiếu trong ngày Tết Dương lịch
Ăn - 4 giờ trướcGĐXH - Một trong những ngày nghỉ lễ trong năm được mong chờ nhất đó là ngày nghỉ Tết Dương lịch. Ngày này, gia đình quây quần bên nhau ngoài việc chuẩn bị những món ăn chính thì hãy tham khảo thêm thực đơn các món ăn vặt dưới đây.
Cách bảo quản khoai tây tươi lâu, ngăn mọc mầm
Ăn - 6 giờ trướcKhoai tây nên để cách xa hành tây, tỏi, cà chua vì chúng giải phóng lượng lớn khí ethylene cùng hơi ẩm, thúc đẩy quá trình nảy mầm, nhanh thối rữa.
Sai lầm khi dùng tỏi nhiều người mắc phải
Ăn - 11 giờ trướcTỏi nguyên củ khi bảo quản trong tủ lạnh sẽ càng nhanh mọc mầm hơn, tốt nhất nên treo ở nơi thoáng mát, khô ráo.
3 món ngon dễ làm cho bữa cơm sum ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025 với những “siêu thực phẩm” bổ dưỡng ngày lạnh
Ăn - 22 giờ trướcGĐXH – Thay vì loay hoay với những món cầu kỳ, bạn có thể lựa chọn các công thức nhanh gọn và dễ làm nhưng vẫn đảm bảo ngon miệng và đủ dinh dưỡng. Dưới đây là 3 gợi ý món ăn “siêu tốc” giúp bữa cơm gia đình thêm trọn vẹn trong ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025.
Mẹo khi đi chợ mua thực phẩm nấu ăn: Nếu muốn hời phải biết cách "nhắm đúng mục tiêu"
Ăn - 1 ngày trướcNắm vững những nguyên tắc này sẽ biến bạn từ một người tiêu dùng mù quáng thành một người sành ăn biết cách đánh giá và lựa chọn.
Hoa hậu Đỗ Hà vào bếp, thần thái chuẩn 'dâu hào môn'
Mẹo nấu nướng - 1 ngày trướcGĐXH - Thần thái, phong cách của nàng hậu chuẩn "dâu hào môn".
Bia Saigon Special nâng tầm không gian Hozo City Tết Fest 2025 với trải nghiệm ẩm thực đẳng cấp
Ăn - 1 ngày trướcĐồng hành cùng HOZO CITY TẾT FEST 2025, Nhà tài trợ chiến lược Bia Saigon Special mang đến trải nghiệm ẩm thực cao cấp trong không gian nghệ thuật được thiết kế riêng, nơi những khoảnh khắc trao "Lộc Special" đang diễn ra sôi nổi, góp thêm sắc màu cảm xúc cho lễ hội cuối năm.
4 dấu hiệu đậu phụ 'có vấn đề', rẻ mấy cũng KHÔNG MUA
Ăn - 1 ngày trướcĐậu phụ là thực phẩm rẻ, nhưng sức khỏe thì không rẻ. Chỉ cần bỏ qua vài miếng đậu giá thấp nhưng kém chất lượng, bạn đã tránh được nhiều rủi ro không đáng có cho bữa ăn gia đình.
Ngoài nướng thì có 4 cách chế biến khoai lang ngon và độc đáo: Làm siêu nhanh có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế
Ăn - 2 ngày trướcĐây là 5 gợi ý làm các món ăn ngon từ khoai lang mà bạn có thể áp dụng để chế biến cho gia đình thưởng thức. Các món ăn này vừa nhanh, ngon lại có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế đói bụng.
Ăn gì trong tiết khí Đông Chí: Những thực phẩm nên bổ sung để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm
ĂnGĐXH – Đông Chí là tiết khí quan trọng nhất của mùa Đông, thời điểm âm thịnh – dương sinh, cơ thể cần được nuôi dưỡng đúng cách để bảo toàn nguyên khí, tăng sức đề kháng và chuẩn bị nền tảng sức khỏe cho năm mới. Theo chuyên gia, trong tiết khí Đông Chí nên ăn những thực phẩm này để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm.



