Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc
GĐXH - Xôi ngũ sắc là một món ăn truyền thống của người Việt Nam, đặc biệt là các dân tộc Tày, Nùng. Đây chính là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ các nguyên liệu tự nhiên, vừa thơm ngon mà lại không kém phần bắt mắt.
Món đặc sản vùng cao xôi ngũ sắc có ý nghĩa như thế nào?
Món xôi ngũ sắc là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ nguyên liệu chính là gạo nếp kết hợp với các nguyên liệu đặc trưng. Trong đó, để tạo nên màu sắc đẹp mắt mà không dùng phẩm màu thì người dân vùng cao đã sử dụng màu sắc tự nhiên từ các loại hoa quả, rau củ và lá cây nên rất an toàn cho sức khỏe.

Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ của người đồng bào dân tộc miền núi. Đặc biệt, trong các dịp tết, nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi về trang trí mâm xôi ngũ sắc cho người dân có dịp trổ tài ý tưởng.
Vào các dịp lễ tết, hiếu, hỷ, bạn sẽ thấy xuất hiện món ăn này trong các mâm cỗ. Đa phần trong những dịp này, xôi ngũ sắc sẽ mang tone màu chủ đạo là đỏ, đen, tím, trắng, vàng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có thêm các màu sắc khác như xanh dương, xanh lá,... tùy theo nguyên liệu màu sắc của các loại rau, củ, quả, lá cây mà người dân chuẩn bị.

Mâm xôi ngũ sắc được trang trí kì công dưới những đôi bàn tay khéo léo và tư duy nghệ thuật đầy sáng tạo của người dân vùng cao.
Theo quan niệm của người dân tộc: Màu đỏ là khát vọng sống và ước mơ; màu tím là đất đai trù phú; màu vàng là ấm no và phồn thịnh, bình an; màu xanh là núi rừng, môi trường sống, nương rẫy; màu trắng là tình người như tình yêu, tình thân, tình yêu thủy chung,… Hoặc cũng có khái niệm khác màu của Ngũ hành (Kim (kim loại) – trắng, Mộc (cây cối) – xanh lá, Thủy (nước) – đen, xanh dương, Hỏa (lửa) – đỏ, tím, cam, Thổ (đất) – vàng) thể hiện môi trường sống xung quanh họ chứ không nhất thiết theo đúng thuyết ngũ hành như chúng ta biết.
Những loại rau, củ, quả nào có thể tạo màu được cho xôi ngũ sắc?
Để tạo màu sắc cho món xôi vừa đẹp vừa tự nhiên mà lại đảm bảo an toàn sức khỏe, người dân sẽ chọn những nguyên liệu tự nhiên như: màu xanh lá (lá chuối, lá dứa, lá gừng, lá nếp,...); màu đỏ (cam, gấc,...); màu vàng (nghệ, quả dành dành,...); màu tím (lá cẩm, quả mùng tơi, lá cây cau, lá cơm đen,...); màu đen (nếp cẩm,...);... màu trắng thì để nguyên màu của gạo nếp.

Gạo nếp sau khi được ngâm với các loại nước rau củ sẽ được lên màu đậm, nhìn rất đẹp mắt.
Trước khi đồ xôi, người dân sẽ phải chế lấy nước của các loại rau củ này. Sau đó, đem ngâm gạo nếp với các loại nước rau củ trong vòng ít nhất 4 giờ đồng hồ để cho màu sắc được ngấm vào gạo. Sau khi đủ thời gian ngâm và lên màu, người dân mới bắt đầu mang xôi đi đồ. Để các màu xôi được đẹp nguyên vẹn, mỗi một loại xôi sẽ được đồ trong một chõ riêng để không bị lẫn màu.
Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt. Mỗi loại xôi màu đều có hương vị đặc trưng riêng, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho xôi ngũ sắc truyền thống.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt.
Việc sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để tạo màu sắc cho xôi ngũ sắc không chỉ giúp món xôi được trở nên bắt mắt mà còn tốt cho sức khỏe con người. Chính vì vậy, người dân thường sẽ sử dụng các loại nguyên liệu màu tự nhiên thay vì sử dụng màu hóa chất tổng hợp độc hại.

Món xôi ngũ sắc được bày ở vị trí chính giữa mâm cỗ để tạo điểm nhấn
Có thể nói, món xôi ngũ sắc của người dân tộc khá đa dạng về màu sắc và hương vị. Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.
Nếu có dịp được tìm hiểu về văn hóa ẩm thực của các dân tộc vùng cao, nhất định nên thử ngay món xôi ngũ sắc đặc biệt này. Ngoài ra, bạn đừng quên thưởng thức thêm các món ăn kèm xôi ngũ sắc như: gà nướng, lợn tên lửa, lạp xưởng hun khói,... Khi được nếm trải nhiều mĩ vị nhân gian sẽ giúp mỗi chúng ra hiểu thêm về sự đa dạng trong nền ẩm thực Việt Nam.
Người bị đầy bụng khó tiêu nên ăn gì để nhanh nhẹ bụng?
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp cho người đầy bụng khó tiêu là vô cùng quan trọng. Vậy bạn đã biết các món ăn cho người đầy bụng giúp dễ tiêu hóa, giảm khó chịu hay chưa? Hãy cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.
Món dưa chuột trộn xì dầu 'tưởng không hợp mà hợp không tưởng' gây sốt mạng xã hội
Ăn - 3 giờ trướcGĐXH - Chỉ cần đập dập dưa chuột, trộn cùng tỏi ớt băm, xì dầu, đường và chút chanh, rắc thêm lạc rang và rau mùi, bạn đã có món ăn thanh mát, ngon miệng, phù hợp mùa hè.
Loại rau nhiều sắt hơn thịt bò, là "vũ khí" ngừa ung thư, chế biến nhiều món ngon
Ăn - 6 giờ trướcGĐXH - Loại rau này được ví là “vua của các loại rau xanh” và đặc biệt giàu sắt, có thành phần phòng ngừa ung thư.
15 triệu người xem cách gia đình miền Tây đãi khách ăn giỗ bằng 'băng chuyền nước'
Ăn - 18 giờ trướcGĐXH - Gia đình chị Phạm Thị Kiểu ở xã Cô Tô lắp mô tơ vào bể cá, tạo dòng chảy, đẩy 30 thau đựng thức ăn trôi vòng quanh như băng chuyền phục vụ khách dự đám giỗ.
Cận cảnh chú mực câu nặng gần 3kg ở Quảng Ninh: Thịt mực siêu dày mang lại độ ngon tuyệt vời
Ăn - 21 giờ trướcGĐXH - Con mực 'khổng lồ' này được một ngư dân ở Tiên Yên (Quảng Ninh) câu được, nó có trọng lượng gần 3kg.
Loại quả ngày hè bổ cho tim, hỗ trợ điều chỉnh lượng đường trong máu bán nhiều ở chợ Việt với giá siêu rẻ
Ăn - 22 giờ trướcGĐXH – Vào ngày hè, mướp là thực phẩm quen thuộc trên mâm cơm gia đình Việt. Ở chợ Việt chúng được bán giá siêu rẻ từ 10.000 đồng/kg. Ngày hè này hãy tận dụng làm 3 món canh thanh mát, dễ chế biến và bổ dưỡng dưới đây.
Bữa brunch cuối tuần "chuẩn tiệm" tại nhà: Bánh mì kẹp bò xào rau củ phô mai chảy, làm 15 phút mà ngon hết sảy
Ăn - 23 giờ trướcCuối tuần không cần ra tiệm, chỉ cần 15 phút trong căn bếp nhỏ là bạn đã có một bữa brunch đầy đủ dinh dưỡng, ngon miệng và đẹp mắt đến mức muốn chụp ảnh ngay.
Loại nước "bất ly thân" của Tăng Thanh Hà khi đến Pháp có gì đặc biệt?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Giữa những khung hình bình yên trên đường phố nước Pháp, Tăng Thanh Hà lại khiến nhiều chị em chú ý không chỉ bởi phong cách thanh lịch mà còn bởi món đồ uống luôn xuất hiện trên tay: matcha latte đá mát lạnh.
8 loại "siêu thực phẩm" giảm viêm, người bị đau khớp nên ăn mỗi tuần
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Dưới đây là danh sách 8 loại thực phẩm có đặc tính giúp giảm đau khớp, hỗ trợ phục hồi và sản sinh collagen để tăng tính linh hoạt cho khớp.
Món hấp rất lý tưởng cho bữa cơm mùa hè: 6 công thức dễ làm để cả tuần ngon miệng lại tốt cho lá lách và dạ dày
Ăn - 1 ngày trước6 món hấp này rất dễ làm tại nhà, ít dầu mỡ và tốt cho sức khỏe. Ăn chúng thường xuyên vào mùa hè sẽ giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa của bạn.
Loại cá bình dân bán đầy chợ Việt được ví như “sâm nước”, làm đủ món ngon cực hợp cho nam giới tuổi trung niên
ĂnGĐXH – Không phải hải sản đắt đỏ, cá chạch được bán nhiều ở chợ Việt được xem là “sâm nước”. Món ăn chế biến từ cá này bổ dưỡng giúp tăng cường thể lực, hỗ trợ sinh lý nam giới và rất tốt cho người trung niên.



