Hà Nội
23°C / 22-25°C

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc

Thứ bảy, 19:46 09/09/2023 | Ăn

GĐXH - Xôi ngũ sắc là một món ăn truyền thống của người Việt Nam, đặc biệt là các dân tộc Tày, Nùng. Đây chính là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ các nguyên liệu tự nhiên, vừa thơm ngon mà lại không kém phần bắt mắt.

Cách làm bánh Trung thu nhân xá xíu gà quay vừa ngon vừa bổ dưỡngCách làm bánh Trung thu nhân xá xíu gà quay vừa ngon vừa bổ dưỡng

GĐXH - Cách làm bánh Trung thu nhân xá xíu gà quay không hề khó với 4 bước đơn giản được chia sẻ bởi bạn Thảo Nguyên (đến từ Sơn La).

Món đặc sản vùng cao xôi ngũ sắc có ý nghĩa như thế nào?

Món xôi ngũ sắc là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ nguyên liệu chính là gạo nếp kết hợp với các nguyên liệu đặc trưng. Trong đó, để tạo nên màu sắc đẹp mắt mà không dùng phẩm màu thì người dân vùng cao đã sử dụng màu sắc tự nhiên từ các loại hoa quả, rau củ và lá cây nên rất an toàn cho sức khỏe.

xôi ngũ sắc

Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ của người đồng bào dân tộc miền núi. Đặc biệt, trong các dịp tết, nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi về trang trí mâm xôi ngũ sắc cho người dân có dịp trổ tài ý tưởng.

Vào các dịp lễ tết, hiếu, hỷ, bạn sẽ thấy xuất hiện món ăn này trong các mâm cỗ. Đa phần trong những dịp này, xôi ngũ sắc sẽ mang tone màu chủ đạo là đỏ, đen, tím, trắng, vàng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có thêm các màu sắc khác như xanh dương, xanh lá,... tùy theo nguyên liệu màu sắc của các loại rau, củ, quả, lá cây mà người dân chuẩn bị.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 2.

Mâm xôi ngũ sắc được trang trí kì công dưới những đôi bàn tay khéo léo và tư duy nghệ thuật đầy sáng tạo của người dân vùng cao.

Theo quan niệm của người dân tộc: Màu đỏ là khát vọng sống và ước mơ; màu tím là đất đai trù phú; màu vàng là ấm no và phồn thịnh, bình an; màu xanh là núi rừng, môi trường sống, nương rẫy; màu trắng là tình người như tình yêu, tình thân, tình yêu thủy chung,… Hoặc cũng có khái niệm khác màu của Ngũ hành (Kim (kim loại) – trắng, Mộc (cây cối) – xanh lá, Thủy (nước) – đen, xanh dương, Hỏa (lửa) – đỏ, tím, cam, Thổ (đất) – vàng) thể hiện môi trường sống xung quanh họ chứ không nhất thiết theo đúng thuyết ngũ hành như chúng ta biết.

Những loại rau, củ, quả nào có thể tạo màu được cho xôi ngũ sắc? 

Để tạo màu sắc cho món xôi vừa đẹp vừa tự nhiên mà lại đảm bảo an toàn sức khỏe, người dân sẽ chọn những nguyên liệu tự nhiên như: màu xanh lá (lá chuối, lá dứa, lá gừng, lá nếp,...); màu đỏ (cam, gấc,...); màu vàng (nghệ, quả dành dành,...); màu tím (lá cẩm, quả mùng tơi, lá cây cau, lá cơm đen,...); màu đen (nếp cẩm,...);... màu trắng thì để nguyên màu của gạo nếp.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 3.

Gạo nếp sau khi được ngâm với các loại nước rau củ sẽ được lên màu đậm, nhìn rất đẹp mắt.

Trước khi đồ xôi, người dân sẽ phải chế lấy nước của các loại rau củ này. Sau đó, đem ngâm gạo nếp với các loại nước rau củ trong vòng ít nhất 4 giờ đồng hồ để cho màu sắc được ngấm vào gạo. Sau khi đủ thời gian ngâm và lên màu, người dân mới bắt đầu mang xôi đi đồ. Để các màu xôi được đẹp nguyên vẹn, mỗi một loại xôi sẽ được đồ trong một chõ riêng để không bị lẫn màu.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt. Mỗi loại xôi màu đều có hương vị đặc trưng riêng, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho xôi ngũ sắc truyền thống.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 4.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt.

Việc sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để tạo màu sắc cho xôi ngũ sắc không chỉ giúp món xôi được trở nên bắt mắt mà còn tốt cho sức khỏe con người. Chính vì vậy, người dân thường sẽ sử dụng các loại nguyên liệu màu tự nhiên thay vì sử dụng màu hóa chất tổng hợp độc hại.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 5.

Món xôi ngũ sắc được bày ở vị trí chính giữa mâm cỗ để tạo điểm nhấn

Có thể nói, món xôi ngũ sắc của người dân tộc khá đa dạng về màu sắc và hương vị. Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 6.

Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Nếu có dịp được tìm hiểu về văn hóa ẩm thực của các dân tộc vùng cao, nhất định nên thử ngay món xôi ngũ sắc đặc biệt này. Ngoài ra, bạn đừng quên thưởng thức thêm các món ăn kèm xôi ngũ sắc như: gà nướng, lợn tên lửa, lạp xưởng hun khói,... Khi được nếm trải nhiều mĩ vị nhân gian sẽ giúp mỗi chúng ra hiểu thêm về sự đa dạng trong nền ẩm thực Việt Nam.

13 món ngon đặc trưng không nên bỏ lỡ khi đi Lễ hội Ẩm thực Hàn tại Việt Nam13 món ngon đặc trưng không nên bỏ lỡ khi đi Lễ hội Ẩm thực Hàn tại Việt Nam

GĐXH - Nhắc đến xứ sở kim chi thì không thể bỏ lỡ nền ẩm thực phong phú, đa dạng và bắt mắt. Bài viết dưới đây sẽ gợi ý những món ăn ngon đặc trưng trong nền ẩm thực Hàn Quốc mà bạn nhất định nên thử. Nhất là dịp Lễ hội Ẩm thực Hàn Quốc diễn ra tại Việt Nam từ 7 đến 10/9 này.

Những món ăn ngon đặc trưng của mùa thu Hà Nội khiến ai ăn cũng ghiềnNhững món ăn ngon đặc trưng của mùa thu Hà Nội khiến ai ăn cũng ghiền

GĐXH - Những món ăn vặt như: Cốm làng Vòng, cafe trứng... khiến mùa thu Hà Nội càng trở nên trọn vẹn trong lòng mỗi người.

Những món chè ngon đặc trưng mùa thu Hà Nội mà ai cũng nên thửNhững món chè ngon đặc trưng mùa thu Hà Nội mà ai cũng nên thử

GĐXH - Vào mùa thu Hà Nội, tiết trời mát mẻ với ánh nắng dịu dàng rất thích hợp để bạn thử ngay những món chè ngon mang hương vị nhẹ nhàng như thời tiết Hà Nội sang thu. Hãy cùng chúng tôi khám phá nét ẩm thực ngọt của mùa thu Hà Nội qua những món chè đặc trưng dưới đây.

Bảo An
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Cảnh báo quan trọng với nồi chiên không dầu: Dùng sai cách gây rủi ro cho sức khỏe

Cảnh báo quan trọng với nồi chiên không dầu: Dùng sai cách gây rủi ro cho sức khỏe

Ăn - 1 giờ trước

GĐXH - Nồi chiên không dầu đã trở thành thiết bị “quốc dân” vì sự tiện lợi. Đằng sau sự tiện lợi đó là không ít sai lầm trong quá trình sử dụng, những thói quen tưởng nhỏ nhưng có thể khiến món ăn kém ngon, thiết bị nhanh hỏng, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe về lâu dài.

Bị đau mắt đỏ nên ăn gì?

Bị đau mắt đỏ nên ăn gì?

Ăn - 2 giờ trước

GĐXH - Một chế độ ăn uống hợp lý còn cung cấp dưỡng chất cần thiết để ngăn ngừa tình trạng khô mắt và giảm nguy cơ xuất hiện biến chứng như xuất huyết kết mạc, loét giác mạc…

Mờ mắt, mỏi mắt nên ăn gì? 'Siêu thực phẩm' giúp phục hồi thị lực và ngăn ngừa đục thủy tinh thể

Mờ mắt, mỏi mắt nên ăn gì? 'Siêu thực phẩm' giúp phục hồi thị lực và ngăn ngừa đục thủy tinh thể

Ăn - 5 giờ trước

GĐXH - Khi xuất hiện tình trạng mắt mờ, bạn nên điều chỉnh lối sinh hoạt, vận động và chế độ dinh dưỡng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Đồng thời, người bị mờ mắt có thể cân nhắc bổ sung các nhóm thực phẩm tốt cho mắt sau.

Ai mang cơm trưa đi làm, nếu có 3 món ăn này thì nên bỏ ngay

Ai mang cơm trưa đi làm, nếu có 3 món ăn này thì nên bỏ ngay

Ăn - 8 giờ trước

GĐXH - Nhiều chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ cảnh báo, đặc biệt có 3 nhóm thực phẩm không nên để qua đêm rồi tiếp tục hâm nóng nhiều lần để ăn trưa.

Mẹ tôi mỗi tuần đều làm món hấp tuyệt vị này, ăn kèm với cơm siêu ngon, cả gia đình ai cũng thích tới mức reo hò

Mẹ tôi mỗi tuần đều làm món hấp tuyệt vị này, ăn kèm với cơm siêu ngon, cả gia đình ai cũng thích tới mức reo hò

Ăn - 8 giờ trước

Món ăn này có công thức rất đơn giản và sử dụng phương pháp hấp nên lành mạnh, kết cấu phong phú, hương vị thơm ngon, dinh dưỡng cân bằng. Mỗi lần gia đình tôi được thưởng thức ai nấy đều reo hò tỏ vẻ thích thú.

Canh, rau để tủ lạnh qua đêm có thật sự sinh ra chất gây ung thư?

Canh, rau để tủ lạnh qua đêm có thật sự sinh ra chất gây ung thư?

Ăn - 20 giờ trước

GĐXH - Nhiều gia đình có thói quen cất phần canh hoặc rau thừa vào tủ lạnh để dùng lại hôm sau. Tuy nhiên, cũng không ít người lo ngại rằng thực phẩm để qua đêm có thể sinh ra “chất độc”, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật là gì?

Chồng cầu cứu mẹ dạy vợ làm gỏi mướp đắng thanh mát giàu đạm giải ngán cho mình

Chồng cầu cứu mẹ dạy vợ làm gỏi mướp đắng thanh mát giàu đạm giải ngán cho mình

Ăn - 23 giờ trước

GĐXH - Nắng nóng diện rộng, chồng giục tôi làm gỏi mướp đắng thanh mát, thêm chút thực phẩm dinh dưỡng vừa chống ngán để ăn tăng cường dinh dưỡng. Thấy tôi tần ngần, chồng bốc máy cầu cứu mẹ dạy vợ vì: "Mấy trưa nay con không ăn được đây này...".

Mì trộn lạnh kiểu Nhật sốt miso - yuzu: Bát mì mùa hè khiến tôi phải lòng ngay từ lần đầu

Mì trộn lạnh kiểu Nhật sốt miso - yuzu: Bát mì mùa hè khiến tôi phải lòng ngay từ lần đầu

Ăn - 23 giờ trước

Một sự kết hợp tưởng chừng ngẫu nhiên giữa vị umami đậm đà của miso và hương cam yuzu thanh mát, lại trở thành công thức "gây nghiện" cho những ngày oi nóng - phiên bản healthy của mì vừng mà ai cũng có thể tự làm tại nhà.

Thực đơn 'vàng' cứu vãn thị lực: Món ăn giúp ngăn tăng độ cận và giảm mỏi mắt cho người ngồi máy tính

Thực đơn 'vàng' cứu vãn thị lực: Món ăn giúp ngăn tăng độ cận và giảm mỏi mắt cho người ngồi máy tính

Ăn - 1 ngày trước

GĐXH - Thực đơn cho người cận thị đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với những ai đang mắc phải tật khúc xạ này. Bài viết này gợi ý thực đơn hữu ích, giúp bạn dễ xây dựng chế độ ăn uống khoa học và tối ưu cho đôi mắt.

Ăn nửa quả này mỗi ngày cũng đủ trẻ hóa mạch máu, ngăn ngừa xơ cứng động mạch

Ăn nửa quả này mỗi ngày cũng đủ trẻ hóa mạch máu, ngăn ngừa xơ cứng động mạch

Ăn - 1 ngày trước

GĐXH - Loại quả "bảo bối" của mạch máu này giá rất rẻ, quen thuộc trong những món canh, kho, sốt cá hay thịt... trên mâm cơm người Việt.

Top