Hà Nội
23°C / 22-25°C

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc

Thứ bảy, 19:46 09/09/2023 | Ăn

GĐXH - Xôi ngũ sắc là một món ăn truyền thống của người Việt Nam, đặc biệt là các dân tộc Tày, Nùng. Đây chính là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ các nguyên liệu tự nhiên, vừa thơm ngon mà lại không kém phần bắt mắt.

Cách làm bánh Trung thu nhân xá xíu gà quay vừa ngon vừa bổ dưỡngCách làm bánh Trung thu nhân xá xíu gà quay vừa ngon vừa bổ dưỡng

GĐXH - Cách làm bánh Trung thu nhân xá xíu gà quay không hề khó với 4 bước đơn giản được chia sẻ bởi bạn Thảo Nguyên (đến từ Sơn La).

Món đặc sản vùng cao xôi ngũ sắc có ý nghĩa như thế nào?

Món xôi ngũ sắc là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ nguyên liệu chính là gạo nếp kết hợp với các nguyên liệu đặc trưng. Trong đó, để tạo nên màu sắc đẹp mắt mà không dùng phẩm màu thì người dân vùng cao đã sử dụng màu sắc tự nhiên từ các loại hoa quả, rau củ và lá cây nên rất an toàn cho sức khỏe.

xôi ngũ sắc

Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ của người đồng bào dân tộc miền núi. Đặc biệt, trong các dịp tết, nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi về trang trí mâm xôi ngũ sắc cho người dân có dịp trổ tài ý tưởng.

Vào các dịp lễ tết, hiếu, hỷ, bạn sẽ thấy xuất hiện món ăn này trong các mâm cỗ. Đa phần trong những dịp này, xôi ngũ sắc sẽ mang tone màu chủ đạo là đỏ, đen, tím, trắng, vàng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có thêm các màu sắc khác như xanh dương, xanh lá,... tùy theo nguyên liệu màu sắc của các loại rau, củ, quả, lá cây mà người dân chuẩn bị.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 2.

Mâm xôi ngũ sắc được trang trí kì công dưới những đôi bàn tay khéo léo và tư duy nghệ thuật đầy sáng tạo của người dân vùng cao.

Theo quan niệm của người dân tộc: Màu đỏ là khát vọng sống và ước mơ; màu tím là đất đai trù phú; màu vàng là ấm no và phồn thịnh, bình an; màu xanh là núi rừng, môi trường sống, nương rẫy; màu trắng là tình người như tình yêu, tình thân, tình yêu thủy chung,… Hoặc cũng có khái niệm khác màu của Ngũ hành (Kim (kim loại) – trắng, Mộc (cây cối) – xanh lá, Thủy (nước) – đen, xanh dương, Hỏa (lửa) – đỏ, tím, cam, Thổ (đất) – vàng) thể hiện môi trường sống xung quanh họ chứ không nhất thiết theo đúng thuyết ngũ hành như chúng ta biết.

Những loại rau, củ, quả nào có thể tạo màu được cho xôi ngũ sắc? 

Để tạo màu sắc cho món xôi vừa đẹp vừa tự nhiên mà lại đảm bảo an toàn sức khỏe, người dân sẽ chọn những nguyên liệu tự nhiên như: màu xanh lá (lá chuối, lá dứa, lá gừng, lá nếp,...); màu đỏ (cam, gấc,...); màu vàng (nghệ, quả dành dành,...); màu tím (lá cẩm, quả mùng tơi, lá cây cau, lá cơm đen,...); màu đen (nếp cẩm,...);... màu trắng thì để nguyên màu của gạo nếp.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 3.

Gạo nếp sau khi được ngâm với các loại nước rau củ sẽ được lên màu đậm, nhìn rất đẹp mắt.

Trước khi đồ xôi, người dân sẽ phải chế lấy nước của các loại rau củ này. Sau đó, đem ngâm gạo nếp với các loại nước rau củ trong vòng ít nhất 4 giờ đồng hồ để cho màu sắc được ngấm vào gạo. Sau khi đủ thời gian ngâm và lên màu, người dân mới bắt đầu mang xôi đi đồ. Để các màu xôi được đẹp nguyên vẹn, mỗi một loại xôi sẽ được đồ trong một chõ riêng để không bị lẫn màu.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt. Mỗi loại xôi màu đều có hương vị đặc trưng riêng, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho xôi ngũ sắc truyền thống.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 4.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt.

Việc sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để tạo màu sắc cho xôi ngũ sắc không chỉ giúp món xôi được trở nên bắt mắt mà còn tốt cho sức khỏe con người. Chính vì vậy, người dân thường sẽ sử dụng các loại nguyên liệu màu tự nhiên thay vì sử dụng màu hóa chất tổng hợp độc hại.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 5.

Món xôi ngũ sắc được bày ở vị trí chính giữa mâm cỗ để tạo điểm nhấn

Có thể nói, món xôi ngũ sắc của người dân tộc khá đa dạng về màu sắc và hương vị. Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc - Ảnh 6.

Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Nếu có dịp được tìm hiểu về văn hóa ẩm thực của các dân tộc vùng cao, nhất định nên thử ngay món xôi ngũ sắc đặc biệt này. Ngoài ra, bạn đừng quên thưởng thức thêm các món ăn kèm xôi ngũ sắc như: gà nướng, lợn tên lửa, lạp xưởng hun khói,... Khi được nếm trải nhiều mĩ vị nhân gian sẽ giúp mỗi chúng ra hiểu thêm về sự đa dạng trong nền ẩm thực Việt Nam.

13 món ngon đặc trưng không nên bỏ lỡ khi đi Lễ hội Ẩm thực Hàn tại Việt Nam13 món ngon đặc trưng không nên bỏ lỡ khi đi Lễ hội Ẩm thực Hàn tại Việt Nam

GĐXH - Nhắc đến xứ sở kim chi thì không thể bỏ lỡ nền ẩm thực phong phú, đa dạng và bắt mắt. Bài viết dưới đây sẽ gợi ý những món ăn ngon đặc trưng trong nền ẩm thực Hàn Quốc mà bạn nhất định nên thử. Nhất là dịp Lễ hội Ẩm thực Hàn Quốc diễn ra tại Việt Nam từ 7 đến 10/9 này.

Những món ăn ngon đặc trưng của mùa thu Hà Nội khiến ai ăn cũng ghiềnNhững món ăn ngon đặc trưng của mùa thu Hà Nội khiến ai ăn cũng ghiền

GĐXH - Những món ăn vặt như: Cốm làng Vòng, cafe trứng... khiến mùa thu Hà Nội càng trở nên trọn vẹn trong lòng mỗi người.

Những món chè ngon đặc trưng mùa thu Hà Nội mà ai cũng nên thửNhững món chè ngon đặc trưng mùa thu Hà Nội mà ai cũng nên thử

GĐXH - Vào mùa thu Hà Nội, tiết trời mát mẻ với ánh nắng dịu dàng rất thích hợp để bạn thử ngay những món chè ngon mang hương vị nhẹ nhàng như thời tiết Hà Nội sang thu. Hãy cùng chúng tôi khám phá nét ẩm thực ngọt của mùa thu Hà Nội qua những món chè đặc trưng dưới đây.

Bảo An
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Loại cá bị xem nhẹ bấy lâu hóa ra bổ ngang cá hồi, là 'nhân sâm giá rẻ', Việt Nam rất phổ biến

Loại cá bị xem nhẹ bấy lâu hóa ra bổ ngang cá hồi, là 'nhân sâm giá rẻ', Việt Nam rất phổ biến

Ăn - 1 giờ trước

GĐXH - Cá rẻ, dễ mua, ít xương dăm nhưng lại giàu dinh dưỡng bất ngờ.

Món ăn vặt không thể thiếu trong ngày Tết Dương lịch

Món ăn vặt không thể thiếu trong ngày Tết Dương lịch

Ăn - 4 giờ trước

GĐXH - Một trong những ngày nghỉ lễ trong năm được mong chờ nhất đó là ngày nghỉ Tết Dương lịch. Ngày này, gia đình quây quần bên nhau ngoài việc chuẩn bị những món ăn chính thì hãy tham khảo thêm thực đơn các món ăn vặt dưới đây.

Cách bảo quản khoai tây tươi lâu, ngăn mọc mầm

Cách bảo quản khoai tây tươi lâu, ngăn mọc mầm

Ăn - 6 giờ trước

Khoai tây nên để cách xa hành tây, tỏi, cà chua vì chúng giải phóng lượng lớn khí ethylene cùng hơi ẩm, thúc đẩy quá trình nảy mầm, nhanh thối rữa.

Sai lầm khi dùng tỏi nhiều người mắc phải

Sai lầm khi dùng tỏi nhiều người mắc phải

Ăn - 11 giờ trước

Tỏi nguyên củ khi bảo quản trong tủ lạnh sẽ càng nhanh mọc mầm hơn, tốt nhất nên treo ở nơi thoáng mát, khô ráo.

3 món ngon dễ làm cho bữa cơm sum ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025 với những “siêu thực phẩm” bổ dưỡng ngày lạnh

3 món ngon dễ làm cho bữa cơm sum ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025 với những “siêu thực phẩm” bổ dưỡng ngày lạnh

Ăn - 22 giờ trước

GĐXH – Thay vì loay hoay với những món cầu kỳ, bạn có thể lựa chọn các công thức nhanh gọn và dễ làm nhưng vẫn đảm bảo ngon miệng và đủ dinh dưỡng. Dưới đây là 3 gợi ý món ăn “siêu tốc” giúp bữa cơm gia đình thêm trọn vẹn trong ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025.

Mẹo khi đi chợ mua thực phẩm nấu ăn: Nếu muốn hời phải biết cách "nhắm đúng mục tiêu"

Mẹo khi đi chợ mua thực phẩm nấu ăn: Nếu muốn hời phải biết cách "nhắm đúng mục tiêu"

Ăn - 1 ngày trước

Nắm vững những nguyên tắc này sẽ biến bạn từ một người tiêu dùng mù quáng thành một người sành ăn biết cách đánh giá và lựa chọn.

Hoa hậu Đỗ Hà vào bếp, thần thái chuẩn 'dâu hào môn'

Hoa hậu Đỗ Hà vào bếp, thần thái chuẩn 'dâu hào môn'

Mẹo nấu nướng - 1 ngày trước

GĐXH - Thần thái, phong cách của nàng hậu chuẩn "dâu hào môn".

Bia Saigon Special nâng tầm không gian Hozo City Tết Fest 2025 với trải nghiệm ẩm thực đẳng cấp

Bia Saigon Special nâng tầm không gian Hozo City Tết Fest 2025 với trải nghiệm ẩm thực đẳng cấp

Ăn - 1 ngày trước

Đồng hành cùng HOZO CITY TẾT FEST 2025, Nhà tài trợ chiến lược Bia Saigon Special mang đến trải nghiệm ẩm thực cao cấp trong không gian nghệ thuật được thiết kế riêng, nơi những khoảnh khắc trao "Lộc Special" đang diễn ra sôi nổi, góp thêm sắc màu cảm xúc cho lễ hội cuối năm.

4 dấu hiệu đậu phụ 'có vấn đề', rẻ mấy cũng KHÔNG MUA

4 dấu hiệu đậu phụ 'có vấn đề', rẻ mấy cũng KHÔNG MUA

Ăn - 1 ngày trước

Đậu phụ là thực phẩm rẻ, nhưng sức khỏe thì không rẻ. Chỉ cần bỏ qua vài miếng đậu giá thấp nhưng kém chất lượng, bạn đã tránh được nhiều rủi ro không đáng có cho bữa ăn gia đình.

Ngoài nướng thì có 4 cách chế biến khoai lang ngon và độc đáo: Làm siêu nhanh có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế

Ngoài nướng thì có 4 cách chế biến khoai lang ngon và độc đáo: Làm siêu nhanh có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế

Ăn - 2 ngày trước

Đây là 5 gợi ý làm các món ăn ngon từ khoai lang mà bạn có thể áp dụng để chế biến cho gia đình thưởng thức. Các món ăn này vừa nhanh, ngon lại có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế đói bụng.

Ăn gì trong tiết khí Đông Chí: Những thực phẩm nên bổ sung để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm

Ăn gì trong tiết khí Đông Chí: Những thực phẩm nên bổ sung để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm

Ăn

GĐXH – Đông Chí là tiết khí quan trọng nhất của mùa Đông, thời điểm âm thịnh – dương sinh, cơ thể cần được nuôi dưỡng đúng cách để bảo toàn nguyên khí, tăng sức đề kháng và chuẩn bị nền tảng sức khỏe cho năm mới. Theo chuyên gia, trong tiết khí Đông Chí nên ăn những thực phẩm này để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm.

Top