Xôi ngũ sắc - món đặc sản vùng cao đậm đà bản sắc dân tộc
GĐXH - Xôi ngũ sắc là một món ăn truyền thống của người Việt Nam, đặc biệt là các dân tộc Tày, Nùng. Đây chính là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ các nguyên liệu tự nhiên, vừa thơm ngon mà lại không kém phần bắt mắt.
Món đặc sản vùng cao xôi ngũ sắc có ý nghĩa như thế nào?
Món xôi ngũ sắc là món ăn đặc sản vùng cao được làm từ nguyên liệu chính là gạo nếp kết hợp với các nguyên liệu đặc trưng. Trong đó, để tạo nên màu sắc đẹp mắt mà không dùng phẩm màu thì người dân vùng cao đã sử dụng màu sắc tự nhiên từ các loại hoa quả, rau củ và lá cây nên rất an toàn cho sức khỏe.

Xôi ngũ sắc là món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ của người đồng bào dân tộc miền núi. Đặc biệt, trong các dịp tết, nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi về trang trí mâm xôi ngũ sắc cho người dân có dịp trổ tài ý tưởng.
Vào các dịp lễ tết, hiếu, hỷ, bạn sẽ thấy xuất hiện món ăn này trong các mâm cỗ. Đa phần trong những dịp này, xôi ngũ sắc sẽ mang tone màu chủ đạo là đỏ, đen, tím, trắng, vàng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng có thêm các màu sắc khác như xanh dương, xanh lá,... tùy theo nguyên liệu màu sắc của các loại rau, củ, quả, lá cây mà người dân chuẩn bị.

Mâm xôi ngũ sắc được trang trí kì công dưới những đôi bàn tay khéo léo và tư duy nghệ thuật đầy sáng tạo của người dân vùng cao.
Theo quan niệm của người dân tộc: Màu đỏ là khát vọng sống và ước mơ; màu tím là đất đai trù phú; màu vàng là ấm no và phồn thịnh, bình an; màu xanh là núi rừng, môi trường sống, nương rẫy; màu trắng là tình người như tình yêu, tình thân, tình yêu thủy chung,… Hoặc cũng có khái niệm khác màu của Ngũ hành (Kim (kim loại) – trắng, Mộc (cây cối) – xanh lá, Thủy (nước) – đen, xanh dương, Hỏa (lửa) – đỏ, tím, cam, Thổ (đất) – vàng) thể hiện môi trường sống xung quanh họ chứ không nhất thiết theo đúng thuyết ngũ hành như chúng ta biết.
Những loại rau, củ, quả nào có thể tạo màu được cho xôi ngũ sắc?
Để tạo màu sắc cho món xôi vừa đẹp vừa tự nhiên mà lại đảm bảo an toàn sức khỏe, người dân sẽ chọn những nguyên liệu tự nhiên như: màu xanh lá (lá chuối, lá dứa, lá gừng, lá nếp,...); màu đỏ (cam, gấc,...); màu vàng (nghệ, quả dành dành,...); màu tím (lá cẩm, quả mùng tơi, lá cây cau, lá cơm đen,...); màu đen (nếp cẩm,...);... màu trắng thì để nguyên màu của gạo nếp.

Gạo nếp sau khi được ngâm với các loại nước rau củ sẽ được lên màu đậm, nhìn rất đẹp mắt.
Trước khi đồ xôi, người dân sẽ phải chế lấy nước của các loại rau củ này. Sau đó, đem ngâm gạo nếp với các loại nước rau củ trong vòng ít nhất 4 giờ đồng hồ để cho màu sắc được ngấm vào gạo. Sau khi đủ thời gian ngâm và lên màu, người dân mới bắt đầu mang xôi đi đồ. Để các màu xôi được đẹp nguyên vẹn, mỗi một loại xôi sẽ được đồ trong một chõ riêng để không bị lẫn màu.
Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt. Mỗi loại xôi màu đều có hương vị đặc trưng riêng, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho xôi ngũ sắc truyền thống.

Khi xôi chín sẽ được cho vào khuôn để tạo hình và được trưng bày lên đĩa rất bắt mắt.
Việc sử dụng các nguyên liệu tự nhiên để tạo màu sắc cho xôi ngũ sắc không chỉ giúp món xôi được trở nên bắt mắt mà còn tốt cho sức khỏe con người. Chính vì vậy, người dân thường sẽ sử dụng các loại nguyên liệu màu tự nhiên thay vì sử dụng màu hóa chất tổng hợp độc hại.

Món xôi ngũ sắc được bày ở vị trí chính giữa mâm cỗ để tạo điểm nhấn
Có thể nói, món xôi ngũ sắc của người dân tộc khá đa dạng về màu sắc và hương vị. Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.

Đối với những người dân tộc vùng cao nói riêng và người Việt Nam nói chung, đây chính là món ăn vừa mang bản sắc dân tộc vùng miền, vừa mang nét đặc trưng về nền nông nghiệp lúa nước Việt Nam.
Nếu có dịp được tìm hiểu về văn hóa ẩm thực của các dân tộc vùng cao, nhất định nên thử ngay món xôi ngũ sắc đặc biệt này. Ngoài ra, bạn đừng quên thưởng thức thêm các món ăn kèm xôi ngũ sắc như: gà nướng, lợn tên lửa, lạp xưởng hun khói,... Khi được nếm trải nhiều mĩ vị nhân gian sẽ giúp mỗi chúng ra hiểu thêm về sự đa dạng trong nền ẩm thực Việt Nam.
7 mâm cơm gia đình nấu nhanh gọn, để cả nhà kịp giờ ăn
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - "Dù mâm cơm đầy đặn hay giản dị, điều em thấy quý nhất vẫn là khoảnh khắc cả nhà ngồi lại bên nhau".
Mẹo vắt chanh nhiều nước gấp đôi, không lo bị đắng ai cũng làm được
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - Bài viết này cung cấp cách vắt chanh vừa nhanh, vừa nhiều nước, lại tuyệt đối không bị dính một giọt tinh dầu đắng.
Ăn đu đủ có thực sự giúp giảm tê chân tay?
Ăn - 5 giờ trướcGĐXH - Đu đủ là loại quả dân dã xuất hiện quanh năm tại các chợ và siêu thị ở Việt Nam. Không chỉ là một loại trái cây thơm ngon, đu đủ còn được nhiều nền y học truyền thống đánh giá cao nhờ giá trị dinh dưỡng và những lợi ích đối với sức khỏe.
Ăn bơ đúng cách giúp giảm cân hiệu quả, tốt cho người mỡ máu
Ăn - 10 giờ trướcGĐXH - Để phát huy tối đa lợi ích, bơ nên được kết hợp với những thực phẩm phù hợp thay vì ăn cùng các món giàu chất béo bão hòa hoặc nhiều đường. Dưới đây là một số cách kết hợp bơ nhằm hỗ trợ quá trình giảm cân và kiểm soát mỡ máu.
Đây là 4 món ăn làm chỉ trong "chớp mắt" mà tươi mát và ngon miệng vô cùng, rất hợp với bữa cơm mùa hè
Ăn - 10 giờ trướcKhi trời nóng và bạn không có cảm giác thèm ăn hoặc không muốn nấu nướng, bạn có thể dễ dàng chuẩn bị một hoặc 4 món ăn này. Chúng rất thanh mát, không béo ngậy và ngon miệng.
7 mâm cơm gia đình không màu mè, cầu kỳ nhưng biết rõ 'mình đang ăn gì'
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - "Em không phải người khéo nấu ăn, nhưng càng lớn càng nhận ra: ăn sạch và ăn an toàn quan trọng hơn nhiều so với việc ăn ngon bên ngoài".
Muốn tốt cho sức khỏe, hãy học cách ăn ổi đúng chuẩn sau đây
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Hãy cùng khám phá những nguyên tắc ăn ổi chuẩn khoa học ngay trong bài viết dưới đây để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Bất ngờ: Loại rau dại mọc khắp Việt Nam được nghiên cứu có khả năng khiến hơn 95% tế bào ung thư tự hủy trong phòng thí nghiệm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Một nghiên cứu đã ghi nhận chiết xuất từ rễ bồ công anh có thể khiến hơn 95% tế bào ung thư đại trực tràng tự hủy trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Uống nước lá ổi tươi có tác dụng gì? Cách uống thế nào cho đúng?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Việc sử dụng lá của cây ổi để đun nước uống hàng ngày là một phương pháp chăm sóc sức khỏe rất tốt. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp uống nước lá ổi tươi có tác dụng gì và cách sử dụng sao cho đúng.
3 món hấp ngon miệng này làm cực dễ mà tốt cho tiêu hóa, lá lách và dạ dày, giúp bạn khỏe mạnh suốt mùa hè
Ăn - 1 ngày trướcSự kết hợp khéo léo giữa các nguyên liệu trong 3 món hấp này đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng và dễ tiêu hóa mà cả người già lẫn trẻ em đều yêu thích.
Những vị trí cấm kỵ tuyệt đối không nên trồng cây khế
ỞGĐXH - Việc trồng cây sai vị trí không những không mang lại may mắn mà còn có thể gây ra những tác động tiêu cực. Cần tuyệt đối tránh các vị trí sau.



