Ăn uống kiêng khem vẫn bị gan nhiễm mỡ và tiểu đường: Bác sĩ chỉ rõ sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Anh Quang (48 tuổi, Tây Ninh) nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội vùng hạ sườn phải, nôn ra chất màu đen như bã cà phê. Kết quả thăm khám cho thấy gan phình to bất thường trên nền rối loạn chuyển hóa và tiểu đường type 2.

Trước đó, trong nhiều tháng, người bệnh thường xuyên mệt mỏi, buồn nôn, khó tiêu, đầy bụng dù ăn rất ít nhưng không đi khám. Khi cơn đau xuất hiện dữ dội kèm nhịp tim nhanh, nôn bất thường, anh được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Gan nhiễm mỡ nặng, kích thước gan phình to bất thường

Các kết quả xét nghiệm cho thấy huyết áp, đường huyết, men gan và mỡ máu đều tăng cao. Đáng chú ý, người bệnh bị gan nhiễm mỡ độ 3 với kích thước gan lên tới 17 cm – lớn hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 13,6–14,4 cm ở người trưởng thành.

Bác sĩ chẩn đoán tình trạng gan to dẫn đến suy gan trên nền rối loạn chuyển hóa. Sau khi cấp cứu và kiểm soát đường huyết, bệnh nhân được chuyển sang theo dõi chuyên sâu tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường.

Vì sao ăn “lành mạnh” vẫn bị gan nhiễm mỡ và tiểu đường?

Theo TS.BS Trần Hữu Thanh Tùng, khoa Nội tiết – Đái tháo đường của bệnh viện, nguyên nhân chính khiến người bệnh rơi vào tình trạng này là do hiểu sai về chế độ ăn uống.

Dù không sử dụng rượu bia, thuốc lá và duy trì tập luyện đều đặn, nhưng chế độ ăn của anh Quang lại mất cân đối nghiêm trọng. Việc uống nhiều nước ép trái cây giàu đường, ăn quá ít đạm và chất béo khiến cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng cần thiết, từ đó gây rối loạn hormone và chuyển hóa.

Khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng, gan phải hoạt động quá mức để bù trừ, lâu dần dẫn đến tổn thương. Đồng thời, lượng đường từ nước ép trái cây nạp vào liên tục cũng góp phần làm tăng đường huyết và tích tụ mỡ tại gan.

Gan nhiễm mỡ và tiểu đường: “vòng xoắn bệnh lý” nguy hiểm

Các chuyên gia cảnh báo, gan nhiễm mỡ không do rượu và tiểu đường thường song hành và tác động tiêu cực lẫn nhau.

Đường huyết cao kéo dài làm tăng chuyển hóa lipid, khiến mỡ tích tụ trong gan, gây đề kháng insulin. Ngược lại, gan nhiễm mỡ làm rối loạn chuyển hóa glucose, khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.

Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành xơ gan, suy gan, thậm chí ung thư gan hoặc biến chứng nguy hiểm như hôn mê gan.

Cảnh báo sai lầm phổ biến: kiêng khem cực đoan để “sống khỏe”

Trường hợp của anh Quang là ví dụ điển hình cho sai lầm phổ biến hiện nay: áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan nhưng thiếu khoa học.

Bác sĩ nhấn mạnh, việc cắt giảm quá mức tinh bột, chất béo hoặc đạm không giúp “giải độc” cơ thể như nhiều người lầm tưởng, mà ngược lại có thể gây rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng. Đặc biệt, tập luyện cường độ cao trong khi ăn uống thiếu chất sẽ khiến gan và các cơ quan phải hoạt động quá tải.

Sau một tuần điều trị, đường huyết và men gan của người bệnh đã trở về mức an toàn. Tuy nhiên, anh vẫn cần dùng thuốc theo chỉ định và tái khám định kỳ để kiểm soát bệnh lâu dài.

Làm gì để phòng tránh gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa?

Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng ngừa gan nhiễm mỡ và rối loạn chuyển hóa, người dân cần xây dựng chế độ ăn cân bằng, đủ đạm – tinh bột – chất béo, hạn chế lạm dụng nước ép hoặc thực phẩm “healthy” nhưng giàu đường.

Bên cạnh đó, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là tầm soát đường huyết và mỡ máu, nhất là ở người trung niên. Khi có các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, đầy bụng, ăn nhanh no, buồn nôn hoặc đau vùng gan, cần đi khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

Gan nhiễm mỡ 'thích' ngọt, 'sợ' xơ: 3 loại thực phẩm giúp gan khỏe mà nhiều người lại bỏ qua

GĐXH - Trong nhịp sống hối hả, gan phải gánh vác trọng trách chuyển hóa khổng lồ. Tuy nhiên, không ít người chỉ phát hiện gan gặp vấn đề khi đi khám sức khỏe định kỳ mà không biết rằng chính thực đơn hàng ngày là thủ phạm.