Làn sóng 'già hoá' nhanh chóng và xu hướng lệch giới tính ở nhóm người cao tuổi Việt Nam

Tại Hội thảo "Nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi nhằm thích ứng với già hoá dân số" tổ chức ngày 26/06/2026 tại Hà Nội, báo cáo của Cục Dân số đã công bố những dự báo quan trọng về bức tranh nhân khẩu học nước ta trong những thập kỷ tới.

Bùng nổ nhóm người cao tuổi trên 80 tuổi

Theo số liệu từ tài liệu ⁠image_2.png⁠, tốc độ tăng trưởng của nhóm người cao tuổi (NCT) thuộc nhóm tuổi cao nhất (từ 80 tuổi trở lên) đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ: 

- Năm 2009, cả nước chỉ có khoảng 1,3 triệu người từ 80 tuổi trở lên.

- Đến năm 2024, con số này đã tăng lên mức 2 triệu người.

Dự báo đến năm 2074 (sau nửa thế kỷ), số lượng NCT từ 80 tuổi trở lên sẽ chạm mốc kỷ lục là 15,4 triệu người — tức là tăng tới 8 lần.

Sự gia tăng nhanh chóng ở nhóm tuổi "siêu già" này đòi hỏi các mô hình chăm sóc y tế và hỗ trợ xã hội phải chuyển mình mạnh mẽ, bởi đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất về suy giảm sức khỏe và mất khả năng tự lực hành vi.

Xu hướng 'nữ hóa' và phân bố chủ yếu ở nông thôn

Một đặc trưng rất đáng lưu ý khác của già hóa dân số tại Việt Nam là sự chênh lệch giới tính ngày càng sâu sắc khi tuổi thọ tăng lên. Nữ giới hiện chiếm tỷ trọng áp đảo trong lực lượng người cao tuổi:

Năm 2024, tính chung ở các nhóm tuổi, cứ 100 NCT nam thì có 131 NCT nữ. Đối với nhóm tuổi cao nhất (80+), sự lệch pha này càng thể hiện rõ rệt khi cứ 100 cụ ông thì có tới 185 cụ bà.

Song song với thách thức về giới tính, không gian sinh sống của người cao tuổi cũng là điều đáng bàn. Hiện nay, phần lớn NCT Việt Nam (chiếm 62%, tương đương khoảng 8,8 triệu người) đang sinh sống tại các khu vực nông thôn và chủ yếu làm nghề nông nghiệp. 

Việc phần lớn người cao tuổi tập trung ở nông thôn, thế hệ già nhất lại chủ yếu là các cụ bà đơn thân, đặt ra yêu cầu cấp bách cho các cấp chính quyền địa phương — như mô hình đang nghiên cứu tại phường Long Biên (Hà Nội). Các chuyên gia nhận định, để thích ứng hiệu quả, hệ thống an sinh xã hội không thể chỉ dựa vào các trung tâm bảo trợ tập trung, mà cần phải xây dựng mạng lưới chăm sóc dựa vào cộng đồng và phát huy vai trò y tế cơ sở ngay tại các vùng nông thôn, nhằm đảm bảo "không ai bị bỏ lại phía sau" trong kỷ nguyên già hóa.

Hà Nội tổ chức hội thảo xây dựng mô hình công lập chăm sóc người cao tuổi

GĐXH - Trước thực trạng già hóa dân số ngày càng rõ nét, Hà Nội đang triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày dành cho người cao tuổi. Mô hình không chỉ hỗ trợ theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng mà còn tạo môi trường giao lưu, sinh hoạt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm áp lực chăm sóc cho các gia đình.

Nghịch lý 'sống thọ nhưng chưa sống khoẻ' và gánh nặng bệnh tật kép ở người cao tuổi Việt Nam

GĐXH - Tốc độ già hoá dân số nhanh chóng ở Việt Nam đang kéo theo những thách thức lớn về y tế, nổi bật là thực trạng người cao tuổi nước ta có tuổi thọ cao nhưng tuổi thọ khoẻ mạnh lại tương đối thấp.