Nhiều quốc gia trong khu vực tăng mạnh giá xăng dầu, Bộ Công Thương kêu gọi người tiêu dùng chung tay đảm bảo an ninh năng lượng

Bộ Công Thương kích hoạt kịch bản ứng phó biến động Trung Đông, tập trung 3 trụ cột chính để bảo đảm an ninh năng lượng

GĐXH - Phóng viên Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống) đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân xoay quanh việc Việt Nam ứng phó với bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định thị trường và duy trì tăng trưởng kinh tế năm 2026 trước biến động địa chính trị Trung Đông.

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung xăng dầu toàn cầu

Theo Bộ Công Thương, xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran đang leo thang nghiêm trọng, đặc biệt sau khi Iran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên toàn thế giới.

Diễn biến này khiến giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20% kể từ đầu năm đến nay và được dự báo có thể vọt lên mức 120–140 USD/thùng nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, nhiều khu vực, đặc biệt là châu Á và Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam được đánh giá sẽ chịu tác động mạnh do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.

Tại Việt Nam, tổng lượng xăng dầu tiêu thụ nội địa năm 2025 đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, bình quân mỗi tháng khoảng 2,2–2,3 triệu m³/tấn. Dù đã có hai nhà máy lọc dầu trong nước là Nghi Sơn và Bình Sơn, nguồn cung vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Vì vậy, nguy cơ thiếu hụt cục bộ tại một số địa phương là điều có thể xảy ra nếu thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.

Chính phủ chủ động nhiều phương án ứng phó

Ngay khi căng thẳng quân sự bùng phát, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo kịp thời nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. 

Cụ thể, ngày 4/3, Thủ tướng đã ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột tại Trung Đông, do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng.

Tổ công tác có nhiệm vụ theo dõi, rà soát tình hình và báo cáo hằng ngày để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành.

Trong những ngày qua, Bộ Công Thương đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó và chỉ đạo toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu trong nước – từ các nhà máy lọc dầu đến hệ thống thương nhân đầu mối, phân phối và bán lẻ, chủ động tìm kiếm thêm nguồn cung, duy trì hoạt động sản xuất và đảm bảo cung ứng liên tục cho thị trường.

Bộ cũng yêu cầu các Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường tại các địa phương tăng cường giám sát, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh xăng dầu.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá, trong đó có việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Các giải pháp khác cũng đang được nghiên cứu như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và các biện pháp điều hành linh hoạt nhằm đảm bảo nguồn cung cho nền kinh tế.

Giá xăng dầu tại nhiều quốc gia tăng mạnh

Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang chịu sức ép lớn từ biến động giá năng lượng.

Tại Lào, giá xăng dầu đã ghi nhận mức tăng mạnh nhất khu vực. Ngày 4/3, giá xăng thường tăng 890 kíp lên 23.260 kíp/lít, xăng cao cấp lên 28.420 kíp/lít. 

Chỉ hai ngày sau, Lào tiếp tục điều chỉnh mạnh: giá diesel tăng tới 33%, từ 21.930 lên 29.310 kíp/lít; xăng thường tăng 16% lên 27.070 kíp/lít; xăng cao cấp tăng 11% lên 31.570 kíp/lít, tương đương khoảng 1,46 USD/lít.

Tại Thái Lan, giá xăng Gasohol 95 tính đến ngày 5/3 ở mức 30,55 baht/lít (khoảng 0,92 USD/lít), trong khi diesel B7 ở mức 29,94 baht/lít. Trước đó, ngày 3/3, Shell Thái Lan đã tăng giá diesel thêm 4,20 baht/lít lên 34,14 baht/lít. Quốc gia này cũng đã áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu trong nước.

Trong khi đó, Trung Quốc ghi nhận giá xăng ở mức khoảng 7,62 nhân dân tệ/lít (tương đương 1,10 USD/lít), tăng khoảng 4,5% so với tháng trước. 

Singapore vẫn duy trì mức giá cao nhất khu vực, với xăng RON95 khoảng 3,05 SGD/lít, tương đương 2,17 USD/lít.

Theo các chuyên gia, rủi ro lớn nhất hiện nay là tình trạng căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Nếu việc phong tỏa kéo dài, giá dầu Brent hoàn toàn có thể vượt ngưỡng 120–140 USD/thùng. Trước nguy cơ khan hiếm nguồn cung, một số quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan đã bắt đầu hạn chế xuất khẩu nhiên liệu và triển khai các biện pháp tiết kiệm xăng dầu trong nước.

Biến động xăng dầu: Kêu gọi người dân và doanh nghiệp chia sẻ trách nhiệm

Trước bối cảnh đó,  Bộ Công Thương kêu gọi người dân và doanh nghiệp thấu hiểu khó khăn trong công tác điều hành và đồng hành cùng Nhà nước để ổn định thị trường năng lượng.

Thấu hiểu khó khăn trong điều hành: Bộ Công Thương đã nhanh chóng, liên tục ban hành các văn bản chỉ đạo hệ thống phân phối xăng dầu trên cả nước yêu cầu đảm bảo nguồn cung và duy trì hoạt động bán hàng liên tục tại các cửa hàng xăng dầu.

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đa dạng nguồn cung nhập khẩu xăng dầu để phục vụ sản xuất, tiêu dùng trong nước. Người dân và doanh nghiệp cần đồng thuận với chủ trương điều hành, không hoang mang, không mua tích trữ gây mất cân đối cung cầu cục bộ.

Không đầu cơ, găm hàng: Tuyệt đối không lợi dụng tình hình để đầu cơ, tích trữ xăng dầu trái phép. Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt, ảnh hưởng đến cộng đồng.

Phản ánh kịp thời: Khi phát hiện cửa hàng xăng dầu ngừng bán hàng không lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu găm hàng, người dân cần chủ động phản ánh đến Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đường dây nóng: 1900 888 655) và Chi cục Quản lý thị trường ở địa phương để kịp thời xử lý.

Chung tay vì an ninh năng lượng quốc gia

Theo Bộ Công Thương, xăng dầu là mặt hàng chiến lược đối với nền kinh tế, trong khi nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn.

Trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran có thể kéo dài và gây biến động mạnh trên thị trường năng lượng, mỗi hành động tiết kiệm năng lượng của người dân và doanh nghiệp đều có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia.

Bộ Công Thương kêu gọi người dân, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí truyền thông cùng đồng hành với Nhà nước, không hoang mang, không tích trữ xăng dầu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả – vì lợi ích chung của đất nước và hướng tới một tương lai năng lượng bền vững.

Bộ Công thương hỏa tốc yêu cầu kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu

GĐXH - Trước diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế, đặc biệt là căng thẳng leo thang tại Trung Đông tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu, Bộ Công Thương đã có văn bản hỏa tốc đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu và khí LPG nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo đảm ổn định thị trường trong nước.