Những lưu ý về tiêm ngừa cho trẻ

Chuẩn bị trước tiêm ngừa

- Mặc cho bé quần áo thật đơn giản. Điều này giúp bác sĩ dễ thao tác khi khám và tiêm.

- Cho bé ăn hoặc bú vừa phải trước giờ tiêm. Không để bé quá no vì dễ gây ọc những cũng không để bé đói vì sẽ dễ hạ đường huyết sau khi tiêm.

- Vệ sinh thân thể bé sạch sẽ nhằm hạn chế nhiễm trùng.

- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sức khỏe của bé (đặc biệt là sổ tiêm ngừa trước đó)

- Thông báo thật kỹ cho nhân viên y tế về tình trạng bệnh cấp của bé trước khi tiêm (nếu có)

Lịch tiêm chủng

Chương trình tiêm chủng quốc gia: theo chuyên viên y tế, bà mẹ nên đưa trẻ tiêm ngừa theo đúng lịch tiêm chủng để việc phòng ngừa bệnh cho bé đạt được hiệu quả tối ưu (trừ những trường hợp hoãn tiêm).

Những vaccine nên sử dụng thêm (không bắt buộc):

Tất cả vaccine đều phải được tiêm đúng thời gian quy định của Bộ Y tế và nhà sản xuất. Tuy nhiên, trong trường hợp cần hoãn tiêm sau đó tiêm ngừa lại thì không cần phải bắt đầu lại mà vẫn tiếp tục tiêm theo lịch tiếp theo.

Số lượng mũi tiêm trong một lần

Một nguyên tắc trong tiêm ngừa là 2 vaccine sống không tiêm gần quá 4 tuần (lao, sởi, thủy đậu…), ngoài ra không chống chỉ định các loại vaccine tiêm chung với nhau. Tuy nhiên, việc tiêm nhiều hơn 1 mũi vaccine ngoài việc tăng đau đớn cho trẻ thì khi có tình trạng phản ứng xảy ra, rất khó theo dõi là do vaccine nào gây nên. Do vậy, tốt nhất nên tiêm 1 vaccine/ lần tiêm. Chỉ trong những trường hợp đặc biệt: nhà xa, ghép tạng… có thể chỉ định từ 2 vaccine phù hợp trở lên.

Tốt nhất nên tiêm 1 vaccine/ lần tiêm.

Phản ứng thường gặp

- Phản ứng toàn thân: sốt (thường 2 ngày), hơi quấy, biếng ăn tạm thời.

- Phản ứng tại chỗ: đau, hơi sưng đỏ tại chỗ tiêm.

- Phản ứng đặc hiệu riêng với từng loại vaccine: BCG (vết loét tại chỗ tiêm sau 6 – 8 tuần, nổi hạch nách cùng bên tiêm), sởi (nổi vài dát hòng ban rải rác 1 -3 ngày sau)…

Chăm sóc bé sau tiêm

- Chườm mát nơi tiêm.

- Cho bé uống nhiều nước, bú mẹ nhiều hơn.

- Mặc đồ thoáng cho bé.

- Cho bé uống thuốc hạ sốt khi cần.

- Quay lại cơ sở y tế ngay khi nhận thấy có phản ứng bất thường nơi bé.

Thời điểm không nên tiêm ngừa

Không nên tiến hành tiêm ngừa khi bé đang bị sốt.

1. Sức khỏe bé không tốt do:

- Mắc bệnh, đặc biệt là đang sốt.

- Có dấu hiệu dị ứng.

- Có biểu hiện kích động, có vấn đề về não, thần kinh.

- Đang trong tình trạng suy giảm miễn dịch mắc phải (nhiễm HIV) hay bị bệnh bẩm sinh (tạm thời đang uống thuốc ức chế miễn dịch: gamma globulin, corticoid… trong vòng 3 tháng).

- Có phản ứng không tốt ở lần tiêm ngừa trước.

2. Trẻ có truyền máu trong vòng 1 năm.

3. Trẻ có tiêm vaccine trong vòng 4 tuần.

Để xác định các trường hợp này, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám hoặc tham khảo ý kiến của chuyên viên y tế trước khi quyết định cho bé tiêm ngừa.

Thiên Trúc