Thành phố Hồ Chí Minh: Tháo gỡ bài toán nhân sự hậu Covid-19 và đón đầu làn sóng FDI

Bổ sung chế độ bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ học nghề trong nghị định 61/2020/NĐ-CP

Theo khảo sát của Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động thành phố Hồ Chí Minh (Falmi), từ đầu năm 2020 đến nay, có hơn 25% doanh nghiệp trên toàn thành phố cắt giảm lao động do những tác động nặng nề và kéo dài của đại dịch Covid-19. Đồng thời, nhu cầu bổ sung nhân lực trong thời gian vừa qua cũng giảm tương đối nhiều (27%) so với cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt là ở các lĩnh vực vận tải, giáo dục, dịch vụ lưu trú, du lịch, dệt may… Tình thế bất khả kháng đó đã ảnh hưởng trực tiếp tới sinh kế của hàng chục nghìn lao động và dẫn đến những áp lực không nhỏ cho Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Hồ Chí Minh – đơn vị chịu trách nhiệm giải quyết chế độ Bảo hiểm thất nghiệp và tư vấn, giới thiệu việc làm cho người lao động.

Theo thông tin từ bà Lê Thị Kiều Phượng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Hồ Chí Minh, chỉ trong tháng 5/2020, Trung tâm đã tiếp nhận tới 26.678 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, tăng 31% so với cùng kỳ năm 2019; tính chung 5 tháng đầu năm nay, đã có 70.854 trường hợp đến nộp hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ Bảo hiểm thất nghiệp, tăng 11% so với 5 tháng đầu năm ngoái. Trung bình mỗi ngày, tám cơ sở của Trung tâm (bao gồm trụ sở chính, Phòng Bảo hiểm thất nghiệp quận Bình Thạnh và 6 chi nhánh Bảo hiểm thất nghiệp tại Quận 4, Quận 6, Quận 9, Quận 12, quận Tân Bình và huyện Củ Chi) tiếp nhận gần 1.400 hồ sơ mới, trong thời gian cao điểm, con số lên đến 2.000 hồ sơ/ngày, khiến trung bình, mỗi nhân viên Trung tâm phải xử lý khoảng 50 - 70 hồ sơ/ngày. Ước tính, những số liệu đó sẽ còn tăng cao, khi nền kinh tế chưa thể lập tức phục hồi ngay cả khi sự lây lan của dịch bệnh đã được kiểm soát trong cộng đồng, chưa kể đến những thách thức mới mà thị trường đã và đang đặt ra cho người lao động.

Thành phố Hồ Chí Minh đang nỗ lực tháo gỡ bài toán nhân sự hậu Covid-19 và đón đầu làn sóng FDI. Ảnh: TL

Thật vậy, ngay trong thời điểm dịch bệnh bùng nổ, nhiều doanh nghiệp đã tiên phong thay đổi để sẵn sàng bước sang thời kỳ hậu Covid-19. Bên cạnh chuyển đổi số - yêu cầu được xem là tất yếu đối với phần lớn doanh nghiệp ở thời đại 4.0, không ít cơ quan, đơn vị đã quyết liệt rà soát cơ cấu tổ chức, tinh giản nhân sự để kiện toàn bộ máy. Không chỉ sa thải những nhân viên thiếu trình độ và kỹ năng, một số tổ chức còn lựa chọn thời điểm giãn cách xã hội vì Covid-19 để đẩy mạnh hoạt động huấn luyện và đào tạo, nâng cao nội lực cho giai đoạn mới. Song song với xu hướng giảm mạnh của nhu cầu nhân sự (Theo Falmi, nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh trong quý II/2020 chỉ khoảng 47.000 vị trí, ít hơn 37% so với cùng kỳ năm 2019), đòi hỏi của nhà tuyển dụng đối với trình độ của các ứng viên cũng khắt khe hơn như chia sẻ từ bà Trần Lê Thanh Trúc, Giám đốc Falmi (các lĩnh vực thương mại điện tử, công nghệ thông tin, marketing, công nghệ tài chính, giải trí trực tuyến... chiếm tỉ trọng lớn trong tổng nhu cầu; còn ở những ngành nghề liên quan đến hoạt động dịch vụ, phục vụ nhỏ lẻ trong công nghiệp, thương mại, nông nghiệp, nhu cầu bổ sung nhân sự không cao và có khả năng phát triển theo hướng việc làm ngắn hạn, tạm thời).

Trong khi đó, Việt Nam nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng vẫn được xem là địa điểm lý tưởng để đầu tư của những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo thống kê, trong quý I/2020, thành phố đã thu hút 117,76 triệu USD đầu tư vào các khu chế xuất, khu công nghiệp, tăng 86,04% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó, riêng vốn FDI đạt 65,98 triệu USD, tăng 2,58 lần so với cùng kỳ năm 2019. Nhu cầu nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp FDI trong thời gian tới được dự báo là không hề nhỏ, nhưng chủ yếu tập trung vào nguồn nhân lực chất lượng cao.

Có thể thấy, đại dịch toàn cầu sẽ qua đi, song những thay đổi do dịch bệnh tạo ra vẫn ở lại và đặt ra nhiều thách thức mới cho chính người lao động. Trong khi các doanh nghiệp không ngừng thuyên chuyển hoặc tinh giản nhân sự để tối ưu hoá nguồn nhân lực, nếu người lao động không tăng cường bồi dưỡng trình độ của bản thân nhằm cho thấy khả năng tạo ra nhiều giá trị rõ ràng hơn, thì chắc chắn, nguy cơ bị đào thải với họ là không thể tránh khỏi.

Trong hành trình chuẩn bị cho một trật tự mới hậu Covid-19, Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Hồ Chí Minh đã có các phương án ứng phó tốc độ và hiệu quả về bài toán nhân sự.

Bên cạnh việc nhanh chóng giải quyết chế độ trợ cấp cho những lao động mất việc theo chỉ đạo từ Cục Việc làm (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội), Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Hồ Chí Minh còn đẩy mạnh hoạt động tư vấn học nghề cho các trường hợp thất nghiệp. Với sự đa dạng, phong phú của những ngành nghề được đào tạo và mức hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng/người/tháng trong thời gian không quá 6 tháng, người lao động có thể lựa chọn một nghề nghiệp phù hợp nhất với mong muốn, điều kiện và năng lực của bản thân để tham gia, cải thiện trình độ, kỹ năng và nâng cao cơ hội việc làm cũng như sức cạnh tranh của bản thân trong thị trường lao động ngày càng khắt khe như hiện nay.

Công tác trợ giúp người lao động khó khăn khi tìm kiếm việc làm mới trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng sụt giảm cũng được Trung tâm nỗ lực xúc tiến với những giải pháp thiết thực như tăng cường thông tin về thị trường lao động qua trang web chính thức; thường xuyên kết nối với các doanh nghiệp nhằm nắm bắt thông tin về vị trí việc làm còn trống và liên tục cập nhật lên website để người tìm việc dễ dàng tra cứu; tổ chức sàn giao dịch việc làm trực tuyến nhằm kết nối người lao động và người tuyển dụng lao động; phối hợp với phòng Lao động – Thương binh và Xã hội ở các quận, huyện để tuyên truyền và kết nối cung, cầu lao động…

Những hoạt động hỗ trợ sự nghiệp cho người lao động của Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Hồ Chí Minh không chỉ cung ứng đội ngũ nhân sự cho các đơn vị sản xuất, kinh doanh trong và ngoài thành phố, mà còn góp phần quan trọng trong việc cải thiện chất lượng nguồn nhân lực để đón đầu những thay đổi to lớn của thời đại mới.

Hoài Niên