Vòng tay nhân ái (MS 132): Xót xa mẹ liệt sĩ mù lòa sống trong căn nhà dột nát

Cuộc sống nghèo khó, bệnh tật của cụ Quỳnh đang cần lắm những tấm lòng hảo tâm. Ảnh: Đức Tùy

Cơ cực cuộc sống trong bóng tối

Theo lời giới thiệu của ông Nguyễn Mạnh Chuẩn – Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Hiệp Hòa, chúng tôi tìm về gia đình mẹ liệt sĩ  Vũ Thị Quỳnh (92 tuổi, ở thôn Trúc Hiệp, xã Hiệp Hòa, huyện Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng). Căn nhà cấp bốn ba gian cũ nát nép mình trong con đường nhỏ cuối xóm nghèo. Đập vào mắt chúng tôi là một cụ bà đang cầm chiếc gậy lần sờ từng bậc hiên nhà, hai mắt cụ không nhìn thấy rõ còn giọng nói nhọc nhằn, khó nghe (cụ là mẹ của liệt sĩ Phạm Trung Hài).

Bước vào nhà, bên trong là những cột kèo mục ruỗng, từng tấm vải nilon được đan chằng chịt trên mái như mạng nhện nhưng vẫn không che được những ánh nắng xuyên qua những hàng ngói đã vỡ từ lâu. Thấy có khách đến, bà Phạm Thị Nam - cháu họ của cụ Quỳnh vội thu xếp công việc sang tiếp chúng tôi. Nhìn người cô mù lòa, bệnh tật, bà Nam xót xa: “Nhiều lúc nhìn thấy cụ lần sờ, dò dẫm từng bước đi trong bóng tối, chúng tôi là phận cháu xót xa lắm nhưng không biết làm thế nào được khi con cháu ai cũng khó khăn”.

Lật giở trong chiếc hòm đã cũ, bà Nam lấy cho chúng tôi xem bọc giấy huân huy chương, gia đình vẻ vang, giấy chứng tử của con cụ. Có tờ đã nhàu nát, úa vàng theo thời gian, có tờ còn mới. Nhắc đến những kỷ vật của gia đình cũng như người con đã mất, cụ Quỳnh chậm chậm kể: Theo tiếng gọi của Tổ quốc, năm 1966 người con đầu của cụ là chị Phạm Thị Dung lên đường nhập ngũ. Trước khi nhập ngũ, chị Dung có hai năm làm Thanh niên xung phong. Từ năm 1968 đến năm 1975 chị tham gia bộ đội phòng không pháo cao xạ. Sau khi hòa bình lập lại, chị Dung ra quân rồi lấy chồng, ở riêng.

Noi gương người chị lớn, sau khi học hết bậc trung học (tháng 1/1971), người em trai Phạm Trung Hài (SN 1954) hăng hái viết đơn lên đường tòng quân. Anh Hài được biên chế vào Sư đoàn 2, Quân khu 5 thuộc Quân Giải phóng miền Trung Trung Bộ. Ngày 23/12/1973, trong trận chiến đấu tại Quảng Bình, anh đã hy sinh khi vừa tròn 19 tuổi. Đến nay gia đình không biết phần mộ của liệt sĩ Hài nằm ở đâu.

Khi nhận được giấy báo tử của người con trai Phạm Trung Hài, cụ Quỳnh như chết lặng, cụ thương người con trai chưa kịp xây dựng gia đình đã hy sinh. Mặc dù vậy, cụ Quỳnh vẫn nén nỗi đau mất con để động viên người con trai thứ 4 tiếp tục lên đường tòng quân đánh giặc. Năm 1979, khi vừa tròn 19 tuổi, người con thứ 4 - anh Phạm Trung Hẳn (SN 1960) tham gia lực lượng Thanh niên xung phong, anh Hẳn được đơn vị phân công làm đường giao thông, đào hầm hào tại khu vực huyện Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Chiến tranh kết thúc, ba người con của cụ tham gia chiến đấu thì một đã hy sinh, hai người còn lại thường xuyên bị bệnh tật hành hạ. Vì cuộc sống khốn khó nên các con của cụ đều đi làm kinh tế ở xa. Năm 2001, cụ ông qua đời do bệnh tật để lại, một mình cụ bà sống trong bóng tối bởi sau đó không lâu, cụ Quỳnh lâm vào cảnh mù lòa.

Mong một mái nhà lành lặn

Tấm bằng Tổ quốc ghi công của liệt sĩ Phạm Trung Hài.

Lần sờ trên tấm huân chương của liệt sĩ Hài, cụ Quỳnh lại khóc sụt sùi: “Khổ thân nó, trước ngày lên đường nó bảo với tôi khi nào hòa bình nó về lợp lại ngôi nhà cho đỡ dột, thế mà nó mãi mãi không trở về, nhà dột nát bao nhiêu năm nay, bàn thờ cũng dột, di ảnh không có, chỉ còn duy nhất mấy thứ giấy tờ này tôi cũng không dám treo sợ mưa nắng làm hỏng”. Nói đến đây, hai mắt trắng đục của cụ hướng về bàn thờ lạnh tanh, trống trơn…

Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Trung Đông - Trưởng thôn Trúc Hiệp cho biết: “Trong các trường hợp người có công với cách mạng thì cụ Quỳnh là người có hoàn cảnh khó khăn và khổ nhất. Về già bệnh tật hành hạ, các con đều khó khăn và ở xa không có điều kiện để lo cho cuộc sống của cụ. Bản thân cụ là mẹ liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng nhưng địa phương chúng tôi cũng không giúp gì được nhiều ngoài tặng quà động viên và tiến hành xác nhận hoàn cảnh chờ cấp trên giúp đỡ”.

Ông Nguyễn Mạnh Chuẩn cho biết: “Hội Cựu chiến binh xã và lãnh đạo thôn nhiều lần đã tiến hành làm thủ tục xin hỗ trợ xây nhà cho cụ theo chế độ, nhưng đều không thành công. Một phần hỗ trợ của Nhà nước có hạn, trong khi nhà cụ lại không có nguồn kinh phí để xây dựng nên không thực hiện được. Hội Cựu chiến binh và địa phương rất mong mỏi các nhà hảo tâm, các Mạnh thường quân hỗ trợ cho cụ về kinh tế để gia đình cụ sớm thực hiện được ước mơ tuổi già là mong có được căn nhà chắc chắn để tránh mưa bão”.

Chia tay cụ Quỳnh khi ánh nắng buổi trưa đã nóng rát, chúng tôi nắm thật chặt bàn tay mẹ mà day dứt. Mong rằng, các đoàn thể cũng như các nhà hảo tâm sẽ giúp đỡ về vật chất, xây dựng ngôi nhà tình nghĩa để mẹ sớm hoàn thành được tâm nguyện đối với người con đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.

Đức Tùy/Báo Gia đình & Xã hội