Vòng tay nhân ái (MS 138): Cảm động cụ bà 81 tuổi bán rau dạo nuôi hai con tàn tật

Cụ Nguyễn Thị Tồn cùng các con Phạm Thiện (ở giữa) và Phạm Cu nhặt rau để chuẩn bị hàng cho ngày mai. Ảnh: Đ.H

Cả đời bất hạnh, cơ cực

Chúng tôi tìm đến nhà cụ Tồn khi trời đã nhá nhem tối. Ngôi nhà nhỏ nằm ở 44/2 Phan Trọng Tịnh (phường Hương Long, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế) hiện đang là nơi ở của cụ bà Nguyễn Thị Tồn (81 tuổi) cùng hai người con trai tàn tật Phạm Cu (51 tuổi) và Phạm Thiên (49 tuổi). Phải đợi khá lâu, khi mặt trời đã khuất bóng, chúng tôi mới thấy dáng cụ lọ mọ gánh hàng về. Thấy nhà có khách, đặt gánh rau xuống cụ thở hổn hển, thốt lên như một lời chào: “Mệ năm ni già lắm rồi, chân đi không nổi nữa. Còn gắng sức đi bán được ngày nào thì mệ gắng. Những lúc đau ốm hay mưa gió chỉ biết nằm khóc. Khóc không phải vì đau yếu, khóc vì sợ thân già này lỡ mà nằm xuống thì thương hai đứa con tàn tật không có ai chăm sóc”. Năm nay, tuy đã ngoài 80 tuổi, người mẹ già ấy vẫn đang là lao động chính, là trụ cột trong gia đình.

Ngồi nghỉ một lúc, cụ Tồn lấy rổ rau má ra vừa cặm cụi nhặt để chuẩn bị hàng cho ngày mai, vừa móm mém kể về câu chuyện cuộc đời mình. Vì những lý do khác nhau, mấy chục năm trước, chồng cụ bỏ đi, mẹ chồng thì hắt hủi, cụ phải một mình dẫn theo năm đứa con thơ đi lang bạt khắp nơi. Ngày đó, số phận bất hạnh đã đổ lên đầu người mẹ trẻ, được bốn đứa con trai thì đứa đầu sinh ra đã khờ khờ, dại dại; đứa thứ hai và thứ ba vì lang bạt cùng mẹ mà một người dần đau yếu bại tay, bại chân lại mang trong mình căn bệnh thận; một người thì bại liệt cả hai chân. Chỉ có cô con gái và đứa út là bình thường nhưng lại còn quá nhỏ.

Cụ Tồn nhớ lại, ngày trước có những hôm mấy mẹ con đi xin ăn, đêm ngủ nhờ ở chợ Đông Ba (Huế). Cũng có những ngày vào tận Đà Nẵng đi gánh hàng thuê nuôi con, mỗi tối đến thì lấy ga Đà Nẵng làm nhà. Rồi khi ở đất khách quê người, lúc đứa con thứ ba đau ốm nặng phải đưa đi bệnh xá mà trong người không có đồng nào. Cuộc sống khốn khó và thiếu ổn định, cụ đã từng được đề nghị đưa cả mấy mẹ con vào trại dành cho những người lang thang cơ nhỡ. “Nghĩ đến cảnh mình cũng có quê hương mà không về được, nếu lúc ấy bị bắt vào trại thật thì chắc chỉ còn biết nghĩ quẫn mà làm liều”, cụ Tồn bồi hồi tâm sự. Sau lần đó, cụ lại rồng rắn đưa các con về lại Huế lập nghiệp.

Trở lại Huế, người mẹ đơn thân xin được miếng đất nhỏ cạnh nhà mẹ chồng, dựng một căn lều tạm và đi bán nước để trang trải cuộc sống. Vượt qua những lời dị nghị về gia cảnh, rồi cô con gái duy nhất cũng đi lấy chồng, đứa con trai út cũng dựng được vợ. “Cuộc sống hạnh phúc chưa được bao lâu thì tai họa lại ập xuống với cả hai đứa. Con trai út trong một lần đi làm bị tai nạn chấn thương vào đầu. Đứa con rể mắc bạo bệnh rồi cũng trở nên tàn tật. Con gái cũng khó khăn nhưng vẫn cố giúp mẹ nuôi thêm đứa em trai bị bại liệt hai chân. Sau tai nạn, cậu con út dần mất sức lao động, việc nuôi ba đứa con nhỏ lại dồn lên vai vợ nó, chỉ quanh quẩn trông nom nhà cửa, không giúp được gì hơn cho mẹ già”, cụ Tồn nghẹn ngào.

Không sợ chết, chỉ sợ hai con mất chỗ dựa

Một người già đơn thân, để có thể tự lo cho cuộc sống của mình đã là điều khó khăn. Nhưng cụ Tồn lại cõng thêm gánh nặng nuôi hai đứa con tàn tật, có những lúc mệt mỏi bà nghĩ mình sẽ gục ngã.

Để nuôi được hai đứa con tàn tật, cụ đã phải xoay xỏa nhiều cách: bán nước, gánh thuê, gánh rau đi bán rong… khắp các con phố, ngõ hẻm trong TP Huế. Dù ngày hôm trước có kết thúc trong mệt nhoài thì sáng sớm ngày hôm sau cụ vẫn phải dậy từ lúc tờ mờ sáng, để những bước chân chậm rãi kịp đưa gánh rau đi khắp các con ngõ ở TP Huế vào đầu buổi sáng và kết thúc khi trời đã chập tối. Trừ những ngày mưa to quá hay trong người đau yếu quá mức mới thấy vắng bóng bà cụ dáng người mảnh khảnh gánh rau rong ruổi khắp con đường xung quanh Đại Nội.

“Nói là gánh hàng rau chứ thực chất chỉ có một ít rau cụ tự trồng, chủ yếu là cụ đi hái loanh quanh rồi mang về bán chứ cũng không có nhiều đất để trồng. Gánh rau của cụ cả ngày chỉ bán vỏn vẹn được 30.000 đồng. Chủ yếu là người ta quen rồi mua cho cụ, người có thì cho cụ thêm vài chục bạc, người cho vài con cá, người cho ít gạo...”, bà Nguyễn Thị Bảy, hàng xóm cụ Tồn cho biết.

Mỗi ngày, cụ Tồn gánh rau cuốc bộ vài chục cây số. Phải đi nhiều nên đôi chân của cụ Tồn đầy những vết chai sần, gân guốc, co rút lại. Con dâu của cụ, chị Phan Thị Xuân kể lại: “Cứ vài hôm vết chai sần nó lại dày lên, mệ phải lấy dao gọt bớt đi để đi lại không bị đau chân nữa. Mệ vẫn hay nói đùa với con cháu: “Gà luộc một nước thì chín chứ mệ giờ phải luộc mười lăm nước mới chín”, ngẫm lại mệ nói vui mà thấy xót xa, thương mệ rất nhiều”.

Nghĩ về các con lúc nào cụ Tồn cũng thấy bất an. Cụ chia sẻ: “Có con dâu, thằng út ở gần qua lại lo cơm nước giúp, bữa nào con dâu bận thì hai anh em nó phải tự pha mì gói để ăn. Có lần thằng đầu bỏ đi đâu mất tích, cả xóm phải dáo dác đi tìm, mấy ngày sau nó mới tự về, cứ sợ con gặp chuyện gì không may”. Đưa cho chúng tôi xem một lá đơn bọc trong túi nilon được gói gém cẩn thận, cụ tiếp lời: “Mệ đã già, không bán rau mãi được. Rồi tới lúc không còn giúp cho con cháu được nữa, chắc phải gửi cả hai vào chùa nhờ nhà chùa chăm sóc hộ. Mệ cũng có viết một lá đơn nhờ sự giúp đỡ, có chính quyền đóng dấu hẳn hoi nhưng mà viết rồi cứ giữ lại đây chưa biết phải gửi đi đâu. Chỉ mong ước sao có ai giúp đỡ để khi mình nằm xuống hai đứa con tàn tật có nơi nương tựa”.

Cầm lá đơn được cụ giữ gìn cẩn thận trên tay, rồi lại nhìn vào đôi mắt già nua đã đục dần, nghĩ đến những bước đi trên đôi chân co quắp ngày càng yếu đi của cụ Tồn chúng tôi tự hỏi không biết cụ sẽ cầm cự với gánh hàng rau và con cháu được thêm bao lâu nữa.

Ông Nguyễn Dụng, Tổ trưởng tổ dân phố 15 phường Hương Long, TP Huế cho biết: “Hoàn cảnh của gia đình cụ Nguyễn Thị Tồn không chỉ là trường hợp đặc biệt của tổ mà còn của phường Hương Long. Ngày trước, khi còn khỏe cụ sống bằng nghề bán nước chè, giờ tuổi đã cao, sức đã yếu cụ vẫn phải mưu sinh bằng gánh hàng rau. Sức của cụ có hạn nên đi bán thì cũng bữa được, bữa mất. Hôm bán được thì ba mẹ con tạm đủ ăn, hôm nào nghỉ thì coi như phải chịu đói cho qua ngày. Biết hoàn cảnh của cụ nên mọi người cũng cố gắng san sẻ, giúp đỡ. Khi có các đoàn từ thiện về phường cũng luôn ưu tiên xem xét cho hoàn cảnh gia đình cụ đầu tiên. Tuy nhiên, mọi sự giúp đỡ của phường cùng bà con lối xóm xung quanh cũng chỉ tạm giúp cụ và các con vượt qua cơn đói từng ngày. Mong nhiều tấm lòng hảo tâm giúp đỡ cho gia cảnh của cụ Tồn”.

L.Chung – Đ.Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội