Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam

| Xã hội

GĐXH - Người Ơ Đu có nhiều phong tục tập quán rất đặc biệt. Họ là một trong những dân tộc ít người nhất ở Việt Nam hiện nay.

Tết Chăm Phtrong là một nghi lễ không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Ơ Đu.

Tết Chăm Phtrong là một nghi lễ không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Ơ Đu.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 1.

Theo các già làng, Tết Chăm Phtrong là một nghi lễ không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Ơ Đu.

Do những biến cố lịch sử, hầu hết phong tục của người Ơ Đu – một trong những tộc người ít dân nhất Việt Nam – dần bị mai một. Trong đó, Tết Chăm Phtrong, hay còn gọi là Tết mừng tiếng sấm, cũng không ngoại lệ. Những năm gần đây, khi đời sống người dân dần được cải thiện, chính quyền địa phương và cộng đồng Ơ Đu đã nỗ lực khôi phục nghi lễ nông nghiệp quan trọng nhất của đồng bào này.

Hiện nay, người Ơ Đu chỉ còn sinh sống duy nhất tại huyện Tương Dương (tỉnh Nghệ An), chủ yếu tập trung ở bản Văng Môn với 102 hộ, 350 nhân khẩu.

Trong tâm thức của người Ơ Đu, thời khắc vang lên tiếng sấm cũng là dấu hiệu của năm mới. Lễ hội này mang ý nghĩa cầu chúc cho bản làng bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và sức khỏe dồi dào cho dân làng. Với nhiều nghi thức độc đáo, lễ hội mừng tiếng sấm đầu năm thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa đặc trưng của dân tộc Ơ Đu.

Một trong những tập tục độc đáo nhất đó là lễ hội đón tiếng sấm đầu tiên. Hay còn gọi là Tết Chăm Phtrong. Đối với người Ơ Đu khi xưa, đây là ngày lễ lớn nhất trong năm, cũng như Tết Nguyên đán của người Kinh.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 2.

Thầy mo của bản Văng Môn dẫn đầu đoàn người, đưa dân làng đến địa điểm cử hành các nghi lễ cúng cầu may trong ngày đầu năm mới.

Lễ đón tiếng sấm, theo tiếng Ơ Đu có nghĩa là "Chăm phtrong" gắn với tục thờ " thần sấm". Đối với dân tộc Ơ Đu sấm là một vị thần tối cao biểu tượng cho sự linh thiêng, chính vì vậy trong cuộc sống những âm thanh như tiếng sấm luôn được kiêng kị, đặc biệt là tiếng chiêng, tiếng trống.

Hằng năm, khi tiếng sấm đầu tiên vang lên, người Ơ Đu tổ chức lễ hội Chăm Phtrong để đón năm mới, thường diễn ra vào khoảng tháng 3 dương lịch, trong 3-5 ngày. Lễ hội được tổ chức ngoài trời nhằm giao tiếp với thần linh tốt hơn. Tiếng sấm còn đánh dấu thời điểm thực hiện các việc trọng đại trong gia đình và cộng đồng. Trong lễ, người Ơ Đu phong chức cho các già làng, thầy mo, đổi tên cho đàn ông trưởng thành, làm lễ tiễn linh hồn người chết, bỏ tang cho người góa bụa và đặt tên cho trẻ sinh trong năm.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 3.

Hàng năm, cứ khi nào xuất hiện tiếng sấm đầu tiên thì họ lại tổ chức lễ hội để bắt đầu cho một năm mới.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 4.

Phụ nữ dân tộc Ơ Đu ở bản Văng Môn giúp nhau sửa sang trang phục truyền thống để tham gia lễ hội tiếng sấm đầu năm.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 5.

Người già dân tộc Ơ Đu ra suối rửa mặt trong sáng sớm để cầu mong đón năm mới dồi dào sức khỏe, rửa bỏ được những điều đen đủi, không may của năm cũ.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 6.

Khi tiếng sấm đầu tiên vang lên báo hiệu năm mới, sáng sớm hôm sau, người dân trong bản cùng nhau mang các vật dụng ra suối để lau chùi, tẩy rửa thật sạch sẽ.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 7.

Mâm cúng làm vía cho người dân trong bản bao gồm một con gà luộc, xôi nếp nương, rượu đựng trong chén ống nứa, cùng các món đặc trưng như moọc cá, moọc thịt và rêu suối.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 8.

Người dân đưa mâm cúng thần Sấm đến địa điểm cử hành nghi lễ ngoài trời.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 9.

Thầy mo là chủ lễ thực hiện các bài khấn nguyện để cầu mong thần Sấm ban phát cho bản làng sự yên bình, ấm no, mọi người trong bản đoàn kết, dồi dào sức khỏe.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 10.

Người dân Ơ Đu uống rượu cần trong lễ hội tiếng sấm đầu năm.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 11.

Thầy mo, cùng các vị già làng và những người có uy tín trong bản, nâng chén rượu đầu năm tại mâm cúng thần Sấm, gửi gắm lời cầu chúc bình an, may mắn và những điều tốt đẹp đến với bản làng trong năm mới.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 12.

Nghi thức buộc chỉ cổ tay được thực hiện cho tất cả người dân trong bản bên cạnh mâm cúng làm vía, với ý nghĩa cầu chúc sức khỏe, may mắn và bình an cho mỗi người.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 13.

Trong những ngày Tết Chăm Phtrong, ngoài việc được thưởng thức những món ăn truyền thống, du khách và đồng bào dân tộc Ơ Đu cùng tham gia nhiều trò chơi dân gian như: Đánh khăng, chọi gà, đi cà kheo... hay nhảy múa theo những giai điệu truyền thống của người Ơ Đu với những âm thanh vui tươi của nhạc cụ cồng chiêng, đàn tùng tinh, trống và những nhạc cụ được làm từ ống nứa.

Bí ẩn lễ đón năm mới bằng tiếng sấm của dân tộc ít người nhất Việt Nam- Ảnh 14.

Chính quyền địa phương đang nỗ lực phục hồi lại các phong tục, văn hóa bản sắc của người Ơ Đu. Trong đó, tập tục đầu tiên là Tết đón tiếng sấm đầu tiên.

Theo quan niệm của đồng bào Ơ Đu, tổ tiên của họ sau khi mất sẽ trú ngụ ở một ngôi đền nhỏ ở ngọn núi thiêng phía Đông của bản, mỗi khi bản làng có lễ thì phải lên mời tổ tiên về dự lễ. Các lễ vật cúng tổ tiên cũng khá đơn giản, chủ yếu là do gia đình góp lại, thành một mâm lễ đặt tại đền cho thầy mo làm lễ.

Ông Lương Tuấn Dũng – Chủ tịch UBND xã Nga My cho hay, Lễ hội đón tiếng sấm đầu tiên của đồng bào dân tộc Ơ Đu là một lễ hội cổ xưa độc đáo, cần được phát huy và bảo tồn.

Lễ hội Nữ tướng Lê Chân - Niềm tự hào của người dân thành phố CảngLễ hội Nữ tướng Lê Chân - Niềm tự hào của người dân thành phố Cảng

GĐXH - Vừa qua, Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân 2025 đã để lại ấn tượng sâu sắc và mang đến cho người dân Hải Phòng cũng như du khách những trải nghiệm văn hóa độc đáo, những hoạt động truyền thống đầy ý nghĩa.

Hoàng Trinh - Hải An
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tags:

Cùng chuyên mục

Tuổi nghỉ hưu và thời điểm hưởng lương hưu năm 2027

Tuổi nghỉ hưu và thời điểm hưởng lương hưu năm 2027

Đời sống -

GĐXH - Trong năm 2027, tuổi nghỉ hưu của người lao động làm việc trong điều kiện lao động bình thường tiếp tục tăng theo lộ trình tại Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 135/2020/NĐ-CP? Dưới đây là thông tin chi tiết bạn đọc có thể tham khảo.

Tin sáng 21/11: Tất cả người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước chú ý thông tin mới nhất từ 2027; Miền Bắc lại đón không khí lạnh mạnh, trời rét đậm

Tin sáng 21/11: Tất cả người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước chú ý thông tin mới nhất từ 2027; Miền Bắc lại đón không khí lạnh mạnh, trời rét đậm

Thời sự -

GĐXH - Người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước cần lưu ý gì trong năm 2027? Dự báo ngay đầu tuần tới (từ đêm 23/11), nước ta có khả năng đón một đợt không khí lạnh cường độ mạnh, khiến nền nhiệt miền Bắc giảm sâu.

Ninh Bình: Từ chỉ đạo quyết liệt đến chuyển biến trong quản lý bến bãi ven sông

Ninh Bình: Từ chỉ đạo quyết liệt đến chuyển biến trong quản lý bến bãi ven sông

Đời sống -

GĐXH - Với tinh thần chủ động, quyết liệt, chính quyền các cấp tỉnh Ninh Bình đang từng bước lập lại trật tự trong hoạt động tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng ven sông. Nhiều biện pháp quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm đã được triển khai, mang lại những chuyển biến tích cực tại địa phương.

Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026: Hà Nội tăng cường điểm trông giữ xe và nhà vệ sinh công cộng phục vụ người dân, du khách

Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026: Hà Nội tăng cường điểm trông giữ xe và nhà vệ sinh công cộng phục vụ người dân, du khách

Xã hội -

GĐXH - Nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân và du khách tham dự Lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 diễn ra vào ngày 21/11, UBND phường Hoàn Kiếm đã đồng loạt bố trí thêm nhiều điểm trông giữ phương tiện (bao gồm cả điểm miễn phí) cùng hệ thống nhà vệ sinh công cộng quanh không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.