Hà Nội: Có nhà 'siêu mỏng', 'siêu méo', người dân cần làm gì?
GĐXH - Tình trạng xuất hiện các căn nhà “siêu mỏng, siêu méo” sau giải phóng mặt bằng tại nhiều dự án giao thông ở Hà Nội không chỉ làm méo mó diện mạo đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Trước thực tế này, Thành phố đang siết chặt quản lý, đồng thời triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm xử lý dứt điểm các thửa đất không đủ điều kiện xây dựng.
Liên quan đến thực trạng nhà "siêu mỏng, siêu méo" sau giải phóng mặt bằng tại Vành đai 1, Vành đai 2.5, ThS, luật sư Nguyễn Văn Duy (Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự) cho rằng, nếu nhìn một cách khách quan, hiện tượng nhà "siêu mỏng, siêu méo" chính là "nỗi đau" tất yếu của quá trình đô thị hóa.
Theo ông, khi các tuyến đường vành đai hiện đại được mở mới, việc thiết kế không thể "uốn theo" hình dáng vốn có của từng thửa đất. Hệ quả là nhiều mảnh đất bị chia cắt, manh mún, tạo ra các thửa đất có hình dạng bất thường, không còn đủ điều kiện tồn tại hoặc xây dựng.
Phân tích nguyên nhân, luật sư Nguyễn Văn Duy cho rằng ngoài yếu tố quy hoạch, kỹ thuật và tâm lý giữ đất của người dân, còn có nguyên nhân từ việc thiếu kiên quyết trong xử lý sau giải phóng mặt bằng. Việc chưa có giải pháp đồng bộ để thu hồi phần đất còn lại hoặc hỗ trợ hợp thửa đã vô tình tạo ra "khoảng trống" quản lý kéo dài.
Ghi nhận của phóng viên tại khu vực Định Công, dọc tuyến vành đai 2,5 đoạn qua hầm chui Kim Đồng – Giải Phóng, hàng chục căn nhà có mặt tiền từ 2 đến 15m nhưng chiều sâu chưa đến 1m.
Dưới góc độ pháp lý, ông cho biết giải pháp ưu tiên là hợp thửa với các lô đất liền kề để đảm bảo điều kiện xây dựng. Trường hợp không thể hợp thửa, người dân có thể chuyển nhượng phần đất "siêu mỏng, siêu méo" cho hộ liền kề theo thỏa thuận dân sự, căn cứ Luật Đất đai 2024. Phương án cuối cùng là Nhà nước thu hồi, bồi thường và hỗ trợ theo quy định tại khoản 7 Điều 91 của luật này nếu người dân không còn nhu cầu sử dụng.
Đáng chú ý, luật sư Nguyễn Văn Duy khẳng định việc xây dựng nhà "siêu mỏng, siêu méo" là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng. Phần lớn các công trình dạng này đều không có giấy phép xây dựng hoặc xây dựng sai phép. Khi bị xử lý, chủ công trình không chỉ mất toàn bộ chi phí xây dựng mà còn phải tự chi trả kinh phí tháo dỡ, khôi phục hiện trạng, thậm chí có thể bị cưỡng chế.
Từ thực tế trên, luật sư đề xuất cần siết chặt công tác quy hoạch và giải phóng mặt bằng ngay từ đầu, tránh để phát sinh các thửa đất không đủ điều kiện. Trước khi phê duyệt dự án, cơ quan chức năng cần rà soát, lập danh sách các thửa đất có nguy cơ trở thành "siêu mỏng, siêu méo", từ đó thu hồi toàn bộ thay vì chỉ thu hồi phần nằm trong chỉ giới, đồng thời bồi thường theo giá thị trường.
Dự án vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng – quốc lộ 1, dài khoảng 1,6 km với tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng, đã được thông xe từ tháng 2. Tuy nhiên, cùng với hạ tầng mới, những “di sản” méo mó về không gian đô thị cũng lộ rõ.
Bên cạnh đó, việc thực hiện nghiêm Quyết định số 61 của UBND TP Hà Nội là yêu cầu bắt buộc, đi kèm với cơ chế gắn trách nhiệm người đứng đầu địa phương nếu để phát sinh thêm các công trình "siêu mỏng, siêu méo" trên địa bàn.
Quá trình triển khai giải phóng mặt bằng tại một số dự án giao thông trọng điểm như Vành đai 1, Vành đai 2.5 vẫn bộc lộ những bất cập khi xuất hiện các thửa đất nhỏ lẻ, méo mó, không đáp ứng điều kiện xây dựng.
Dù vậy, một bộ phận người dân vẫn tận dụng những diện tích này để dựng nhà "siêu mỏng, siêu méo", khiến bộ mặt đô thị trở nên nhếch nhác, lệch chuẩn quy hoạch và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình sử dụng.
Trước thực trạng này, lãnh đạo Thành phố đã nhiều lần yêu cầu các xã, phường và các đơn vị liên quan tăng cường kiểm soát trật tự xây dựng, xử lý dứt điểm các công trình vi phạm, không để phát sinh thêm sai phạm mới.
Song song với đó, việc đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật như hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cây xanh cần được triển khai đồng bộ nhằm cải thiện chất lượng không gian đô thị. Công tác tuyên truyền cũng được đặt ra nhằm nâng cao nhận thức, vận động người dân phối hợp chấp hành quy định, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân.
Trên thực tế, Hà Nội đã ban hành nhiều quy định chặt chẽ nhằm xử lý triệt để tình trạng này.
Cụ thể, tại Quyết định số 61 có hiệu lực từ ngày 7/10/2024, Thành phố kiên quyết thu hồi các thửa đất sau mở đường có diện tích dưới 15m² hoặc có chiều rộng, chiều sâu dưới 3m để thực hiện hợp thửa, hợp khối, góp phần chỉnh trang bộ mặt đô thị theo hướng văn minh, hiện đại.
Tin liên quan
