GiadinhNet - Năm 2020 là một năm có nhiều hoạt động nổi bật và tích cực của ngành Dân số với 6 chương trình lớn thực hiện Nghị quyết 137/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới đã được phê duyệt và đưa vào triển khai thực hiện. Cùng với đó là những sự kiện và dấu mốc quan trọng của công tác dân số thời gian qua. Báo Gia đình và Xã hội xin trân trọng điểm lại các nội dung này.
GiadinhNet - Nghị quyết số 21 của Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới đã đề ra mục tiêu “Duy trì vững chắc mức sinh thay thế (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có 2,1 con). Vì sao lại “duy trì” chứ không không thúc đẩy mức sinh giảm nhanh như trước đây, và làm thế nào để đạt được mục tiêu này?
GiadinhNet – Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị công bố kết quả nghiên cứu chuyên sâu Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019 do Tổng cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức sáng nay (18/12) tại Hà Nội.
GiadinhNet - Sau hơn 4 thập kỷ nỗ lực giảm sinh thành công, đưa về mức sinh thay thế (trung bình mỗi phụ nữ sinh khoảng 2,1 con) và khoảng hơn một thập kỷ duy trì kết quả này, Việt Nam đã chính thức triển khai chính sách cùng các giải pháp duy trì vững chắc mức sinh thay thế.
GiadinhNet - Là một nhân tố quan trọng tác động đến tăng trưởng dân số, mức sinh là thông tin đầu vào cho việc xây dựng và thực hiện các chính sách về dân số và phát triển. Mức sinh chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố sinh học, kinh tế, văn hóa, xã hội, y tế và môi trường.
GiadinhNet – Hiện nay, mong muốn có 2 con tuy chiếm đa số nhưng vẫn chưa trở thành chuẩn mực của toàn xã hội. Tỷ lệ muốn có dưới 2 con tuy thấp có thể sẽ gia tăng trong thời gian tới nếu không có sự can thiệp nào. Tỷ lệ muốn có trên 2-3 con trở lên vẫn rất đáng kể nhất là một vùng hoặc một số nhóm dân số đặc thù.
GiadinhNet - Việc điều chỉnh mức sinh trong tình hình mới đòi hỏi cần phát triển hệ thống thông điệp truyền thông, nội dung tuyên truyền vận động cho phù hợp với từng khu vực có mức sinh khác nhau.
GiadinhNet – Các chuyên gia nhấn mạnh, trong điều kiện kinh tế tiếp tục tăng trưởng nhanh cùng với quá trình đô thị hóa và sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội của đất nước…
GiadinhNet - Quyết định số 588/QĐ-TTg đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tăng 10% tổng tỷ suất sinh ở các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp (bình quân mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có dưới 2 con).
GiadinhNet - Quyết định 588/QĐ-TTg của Thủ tướng nêu rõ: Gắn kết quả thực hiện các mục tiêu điều chỉnh mức sinh được giao cho các địa phương, đơn vị với đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị, nhất là đối với người đứng đầu.
GiadinhNet - Trước đây, mục tiêu giảm sinh là thống nhất cho tất cả các vùng, các địa phương. Tuy nhiên, hiện nay, mục tiêu và giải pháp về mức sinh lại phải phân biệt theo từng vùng, từng tỉnh. Do đó, phức tạp hơn rất nhiều.
GiadinhNet - Các chuyên gia nhận định, Nghị quyết 21-NQ/TW được coi là "kim chỉ nam" đánh dấu bước ngoặt quan trọng của chính sách dân số Việt Nam trong tình hình mới. 3 năm kể từ khi ra đời, Nghị quyết 21-NQ/TW đang từng bước đi vào thực tiễn cuộc sống, đem lại sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của các cấp lãnh đạo và tầng lớp nhân dân về công tác dân số trong thời kỳ mới.
GiadinhNet – Theo các chuyên gia, nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt mức sinh giữa các vùng là do trình độ phát triển, văn hóa, phong tục tập quán, hiệu quả của chương trình dân số, kế hoạch hóa gia đình của các vùng là khác nhau. Bên cạnh đó, các yếu tố lối sống, tâm lý cũng góp phần làm ảnh hưởng đến mức sinh của mỗi gia đình.
GiadinhNet - Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế từ năm 2006 và duy trì trong suốt 13 năm qua. Tuy nhiên, hiện nay, nước ta lại đang phải đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng. Xu hướng không muốn hoặc sinh rất ít con đã xuất hiện ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế phát triển, thậm chí một số tỉnh, mức sinh đã rất thấp. Trong khi đó, tại những nơi điều kiện kinh tế chưa phát triển, mức sinh lại rất cao, có nơi trên 2,5 con/phụ nữ. Trong tọa đàm dưới đây, các chuyên gia đầu ngành về dân số đã chia sẻ về nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên cũng như chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến mức sinh ở nước ta hiện nay. Từ đó, đưa ra những giải pháp nhằm đạt mức sinh thay thế trên cả nước. Tọa đàm do Tổng cục Dân số (Bộ Y tế) phối hợp với Báo Gia đình và Xã hội tổ chức, phát hành trên báo điện tử Gia đình và Xã hội tại địa chỉ giadinh.net.vn. Trân trọng kính mời quý bạn đọc theo dõi tọa đàm!
GiadinhNet - Hiện tại, trên cả nước có 33 tỉnh mức sinh cao, 21 tỉnh mức sinh thấp và 9 tỉnh đạt mức sinh thay thế. Mức sinh khác nhau đang là thách thức của công tác dân số ở nước ta hiện nay.
GiadinhNet – Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế từ năm 2006 và duy trì trong suốt 13 năm qua. Tuy nhiên, mức sinh đang có xu hướng biến động, chênh lệch giữa các vùng, miền. Điều này xuất phát từ nhiều yếu tố tác động, chi phối.
GiadinhNet – Các nhà nhân khẩu học nhận định, mức sinh không đồng đều đang là thách thức lớn của công tác dân số ở nước ta hiện nay. Nếu như trước đây, mức sinh cao trên bình diện chung nên nhất quán một mục tiêu giảm sinh trên cả nước thì hiện nay, mức sinh đang có xu hướng biến động và có sự khác biệt lớn giữa các vùng miền, khu vực. Điều đó đòi hỏi phải có điều chỉnh, hướng dẫn cụ thể kịp thời theo đặc thù từng địa phương để bảo đảm đem lại sự phát triển bền vững của đất nước.
