Bác sĩ cảnh báo nguy cơ ung thư gan từ 3 món ăn quen thuộc: Nhiều người càng thích càng khó bỏ
GĐXH - Câu chuyện khiến bác sĩ phải nhắc lại một điều tưởng đơn giản nhưng nhiều người dễ bỏ qua: bảo vệ lá gan không chỉ nằm ở việc điều trị khi bệnh xuất hiện, mà còn bắt đầu từ những món ăn quen thuộc mỗi ngày.
Ngôi sao dẫn thông tin trong chương trình Health 2.0 của đài TVBS, bác sĩ Chien Cheng-hung, chuyên khoa Tiêu hóa và Gan mật thuộc Bệnh viện Tưởng niệm Trường Canh Cơ Long (Đài Loan, Trung Quốc), chia sẻ trường hợp một nữ bệnh nhân khiến ông đặc biệt lo ngại.
Theo đó, người phụ nữ từng được chẩn đoán ung thư vú giai đoạn 3 ở tuổi 53 và ung thư đại trực tràng giai đoạn 2 khi 56 tuổi. Sau phẫu thuật, hóa trị và các liệu trình điều trị, sức khỏe của bà đã ổn định.
Tuy nhiên, trong một lần kiểm tra, bác sĩ phát hiện bệnh nhân thừa cân, gan nhiễm mỡ nghiêm trọng và đường huyết cao do kiểm soát bệnh tiểu đường chưa tốt. Đây là những yếu tố đáng lưu ý bởi béo phì và đái tháo đường type 2 đều có liên quan đến nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan, dạng ung thư gan nguyên phát phổ biến nhất ở người trưởng thành.
Khi được hỏi về chế độ ăn, bệnh nhân thừa nhận từ nhỏ đã đặc biệt yêu thích chocolate nhân ngọt, lạp xưởng gan heo và kẹo lạc. Điều đáng nói là ngay cả trong quá trình điều trị ung thư trước đó, bà vẫn không từ bỏ những món ăn này.
Với tình trạng gan hiện tại, bác sĩ khuyên bệnh nhân cần thay đổi chế độ ăn, kiểm soát cân nặng và hạn chế những thực phẩm giàu đường, chất béo và năng lượng.
Điều khiến bác sĩ bất ngờ là người phụ nữ cho rằng nếu chẳng may mắc thêm ung thư gan thì vẫn có thể tiếp tục đến bệnh viện điều trị nhờ y học hiện đại.
Nhưng theo bác sĩ, suy nghĩ ấy có thể khiến người bệnh đánh giá thấp vai trò của việc phòng ngừa.
Không phải cứ ăn một món là "rước" ung thư gan
Câu chuyện trên dễ khiến nhiều người hiểu rằng chỉ cần ăn chocolate, lạp xưởng hay kẹo lạc là có thể mắc ung thư gan. Tuy nhiên, xét về khoa học, cách hiểu này là quá đơn giản.
Ung thư gan có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ. Thông tin trên VTC News dẫn từ Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), các yếu tố quan trọng bao gồm nhiễm viêm gan B hoặc C mạn tính, xơ gan, uống nhiều rượu, phơi nhiễm aflatoxin và một số bệnh lý chuyển hóa. NCI cũng ghi nhận béo phì và đái tháo đường type 2 có liên quan đến nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan cao hơn.
Đáng chú ý, những năm gần đây, mối liên hệ giữa sức khỏe chuyển hóa và ung thư gan ngày càng được quan tâm. Béo phì, kháng insulin, tiểu đường và bệnh gan nhiễm mỡ có thể cùng tồn tại, tạo nên một "vòng xoáy" bất lợi cho gan.
Một nghiên cứu được IARC công bố cũng ghi nhận mối liên quan đáng kể giữa rối loạn chuyển hóa, béo bụng và bệnh gan nhiễm mỡ với nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan.
Vì vậy, điều đáng cảnh báo trong câu chuyện của nữ bệnh nhân không đơn thuần là ba món ăn cụ thể, mà là việc bà đã có gan nhiễm mỡ nặng, thừa cân, đường huyết cao nhưng vẫn duy trì chế độ ăn giàu năng lượng và khó kiểm soát.
Vì sao chocolate nhân ngọt và kẹo lạc cần ăn có chừng mực?
Chocolate nhân ngọt và kẹo lạc có thể cung cấp nhiều đường và năng lượng, tùy công thức và khẩu phần. Nếu ăn thường xuyên với lượng lớn, chúng dễ làm tổng năng lượng trong ngày tăng cao.
Khi lượng năng lượng nạp vào thường xuyên vượt nhu cầu, cơ thể dễ tăng cân. Thừa cân và béo phì lại liên quan đến nhiều rối loạn chuyển hóa, trong đó có gan nhiễm mỡ.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở việc một miếng chocolate hay một viên kẹo có thể biến thành ung thư, mà ở thói quen ăn nhiều đồ ngọt, nhiều năng lượng trong thời gian dài, đặc biệt khi người đó ít vận động hoặc đã có rối loạn chuyển hóa.
NCI cũng nhấn mạnh rằng chưa có bằng chứng cho thấy việc ăn đường trực tiếp khiến ung thư phát triển hoặc việc cắt hoàn toàn đường có thể làm khối u biến mất. Tuy nhiên, chế độ ăn nhiều đường có thể góp phần gây tăng cân, trong khi béo phì lại liên quan đến nguy cơ của nhiều loại ung thư.
Lạp xưởng gan heo: Không nên dùng quá nhiều
Bởi vì, đâylà thực phẩm chế biến sẵn, có thể chứa lượng chất béo, muối và năng lượng khá cao tùy sản phẩm. Nếu ăn thường xuyên, khẩu phần lớn và kết hợp với một chế độ ăn thiếu rau, ít vận động, nguy cơ tăng cân và rối loạn chuyển hóa có thể tăng lên.
Đặc biệt với người đã bị gan nhiễm mỡ, tiểu đường hoặc thừa cân, việc lựa chọn thực phẩm giàu năng lượng thường xuyên có thể khiến quá trình kiểm soát cân nặng và chuyển hóa khó khăn hơn.
Trong khi đó, ung thư biểu mô tế bào gan thường phát triển trên nền bệnh gan mạn tính. NCI cho biết viêm gan mạn tính, xơ gan và một số bệnh lý chuyển hóa là những yếu tố quan trọng cần được kiểm soát.
Bảo vệ lá gan, cần thay đổi cả chế độ ăn và cần một lối sống lành mạnh
Thay vì ám ảnh với câu hỏi "món nào gây ung thư?", điều hữu ích hơn là nhìn vào toàn bộ chế độ ăn và lối sống. Một bữa ăn có chocolate, kẹo lạc hay một chút lạp xưởng thỉnh thoảng không đồng nghĩa với nguy cơ ung thư ngay lập tức. Nhưng nếu những món giàu đường, chất béo và năng lượng xuất hiện liên tục trong khẩu phần, trong khi rau xanh, chất xơ và hoạt động thể chất bị xem nhẹ, đó mới là điều đáng lo.
Với người khỏe mạnh, nguyên tắc quan trọng là xây dựng chế độ ăn đa dạng, kiểm soát khẩu phần và hạn chế việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm quá nhiều đường, chất béo hoặc năng lượng.
Người thừa cân, béo phì, gan nhiễm mỡ hoặc tiểu đường càng cần chú ý kiểm soát cân nặng và đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nên tự áp dụng những chế độ "detox gan" cực đoan hay nhịn ăn kéo dài.
Tin liên quan
